IV SA/Wa 1912/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-22
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Grzegorz Czerwiński, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy powinien stwierdzić niedopuszczalność odwołania postanowieniem na podstawie art. 134 k.p.a., czy też wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., gdy odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieposiadający przymiotu strony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając, że strona wniosła odwołanie mimo braku przymiotu strony, powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a nie postanowienie o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Wydanie postanowienia w takiej sytuacji stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez G. B. od decyzji Wójta Gminy C. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie chlewni. Kolegium uznało, że G. B. nie posiada przymiotu strony, ponieważ nie jest właścicielką ani użytkownikiem wieczystym działki sąsiedniej. G. B. wniosła skargę do WSA, argumentując, że przysługuje jej prawo dożywotniego zamieszkiwania i użytkowania działki sąsiedniej, a inwestycja będzie na nią oddziaływać. WSA uznał skargę za uzasadnioną, uchylając postanowienie Kolegium.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Asesor WSA Joanna Skiba, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 roku sprawy ze skargi G. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Sygnatura akt IVSA/Wa 1912/07
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia (...) lipca 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez G. B. od decyzji Wójta Gminy C. ustalającej warunki zabudowy i sposób zagospodarowania działki o nr ew. (...) w miejscowości G. gm. R. dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego -chlewni na głębokiej ściółce z przeznaczeniem dla hodowli (...) trzody chlewnej w ramach rozszerzenia siedliska na rzecz K. D.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Wójt Gminy C. decyzją z dnia (...) czerwca 2007r. określił sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu obejmującego działkę oznaczoną nr ew. (...) w miejscowości G. dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego - chlewni na głębokiej ściółce z przeznaczeniem dla hodowli (...) trzody chlewnej w ramach rozszerzenia siedliska na rzecz K.D.
Od powyższej decyzji wniosła odwołanie wniosła G. B. zamieszkała w G. (...) do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Art. 134 kpa stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminie do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W omawianym przypadku niedopuszczalność odwołania wynika z przyczyn o charakterze podmiotowym, która obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę nie mająca legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 kpa lub odwołanie zawiera braki formalne np. wynikające z art. 64 kpa.
Powołując się na orzecznictwo sądowe oraz poglądy doktryny stroną w rozumieniu art. 28 kpa jest osoba fizyczna, prawna lub inna jednostka organizacyjna, która na podstawie obowiązującego prawa może uzyskać konkretne korzyści albo też może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ.
W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy stronami są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że właścicielami działki o nr ewid. (...), sąsiadującej z działką inwestora o nr ewid. (...), na zasadach współwłasności w częściach ułamkowych są: M. B. . i A. B.
Z treści aktu notarialnego z dnia 10 maja 2007r. wynika, że właścicielami działki nr (...), również sąsiadującej z działką inwestora są pp. E. i M. Z.. G. B. nie wykazała aby była właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działki sąsiadującej. Nie spełnia wobec tego warunków do przyznania jej przymiotu strony. Wobec powyższego organ stwierdził niedopuszczalność odwołania.
G. B. złożyła skargę o Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lipca 2007r.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że spełnia warunki do przyznania jej przymiotu strony ponieważ przysługuje jej prawo dożywotniego zamieszkiwania i użytkowania działki sąsiadującej z działką, na której będzie realizowana inwestycja. Ponieważ inwestycja polega na budowie nowej chlewni, obok istniejącej na ponad 200 sztuk z pewnością będzie ona oddziaływać na nieruchomość sąsiednią to jest zamieszkiwaną przez skarżącą.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jednocześnie wskazał, że interesy skarżącej są chronione przez współwłaścicieli działki nr (...), którym skarżąca przekazała gospodarstwo rolne tj. M. B.i A. B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności
zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy
P.p.s.a.)-
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazanych.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego wydane na podstawie art. 134 kpa wskazujące na niedopuszczalność wniesionego odwołania z przyczyn podmiotowych. Organ przyjął bowiem, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania działki o nr (...).
Należy w tym miejscu podkreślić, że Sąd podzielił stanowisko organu co do tego, że skarżącą nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy działki nr (...). Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że G. B. nie przysługują żadne prawa rzeczowe do nieruchomości, którą użytkuje. Sam fakt, że pomiędzy skarżącą, a M. B.i A. B. została zawarta umowa dożywocia nie rodzi po stronie G. B. tego rodzaju uprawnień do nieruchomości, które uzasadniałoby przyjęcie że posiada przymiot strony w omawianym postępowaniu. Taki przymiot - jak trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze przysługuje jedynie właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości sąsiednich. Natomiast skarżąca w tym postępowaniu może realizować swoje prawa poprzez właścicieli nieruchomości, którą obecnie zajmuje. Nie może ujść uwadze, że M. B. również złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji, a w konsekwencji jego rozpoznania decyzja organu I instancji została uchylona i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. W konsekwencji zatem zarzut skargi jest nieuzasadniony.
Natomiast zaskarżone rozstrzygniecie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 134 kpa.
Kwestia treści rozstrzygnięcia środka odwoławczego wniesionego przez podmiot nie posiadający przymiotu strony w rozumieniu art.28 kpa była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego jak też Sądu Najwyższego. Dodatkowo
zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie reprezentowane były dwa stanowiska -jedno- że w przypadku stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie posiadający przymiotu strony należy wydać stosowne postanowienie o jego niedopuszczalności na podstawie art. 134 kpa, drugie zaś, że rozstrzygnięciem właściwy jest decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138§1 pkt. 3 kpa. Ostatecznie dnia 5 lipca 1999r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął uchwałę (OPS 16/98 ONSA 1999/4/119), mocą której stwierdził, że stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Taki pogląd jest w chwili obecnej jednolicie reprezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (tak: NSA w wyroku z dnia 5.07.2006r, II OSK 942/05 ONSAiWSA 2007/2/50, wyrok NSA z dnia 14.10.1999r I SA 1321/99 LEX nr 48668). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił w/w stanowisko. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że organ odwoławczy stwierdziwszy, że G. B. nie posiada przymiotu strony winien był wydać decyzję - na podstawie art. 138§1 pkt. 3 kpa umarzającą postępowanie odwoławcze. Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 kpa, a naruszenie to miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło