IV SA/Wa 1914/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-03
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Alina Balicka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., jeśli strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia ponad rok przed złożeniem wniosku?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Nawet przyjmując różne daty dowiedzenia się o istnieniu decyzji (zarówno datę przeglądania akt w sądzie, jak i datę otrzymania kopii decyzji), wniosek złożony ponad rok po tych zdarzeniach jest spóźniony. Uchybienie terminu uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy.Stan faktyczny
Skarżący E. K. i T. K. domagali się wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie decyzji Wójta Gminy B. z 2007 r. dotyczących rozgraniczenia nieruchomości. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i wskazując na różne daty dowiedzenia się o istnieniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2014 r. sprawy ze skargi E. K. i T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. M. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] Wójt Gminy B. odmówił Pani T. K. i Panu E. K. wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie decyzji wydanej przez Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej we wsi S., pomiędzy działką ewidencyjną nr [...] stanowiącą własność B. i B. B., a działką ewidencyjną nr [...] będącej własnością E. i T. K. oraz wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie decyzji wydanej przez Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej we wsi S., pomiędzy działką ewidencyjną nr [...] stanowiącą własność B. i B. B., a działką ewidencyjną nr [...] będącą własnością A.
R., a w użytkowaniu na podstawie ewidencji podatkowej E. i T. K.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia, że zgodnie z art. 148 §1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Decyzje co do których wznowienia postępowania żąda strona, zostały doręczone w jednej przesyłce. Świadczy o tym, zdaniem organu, wzmianka zamieszczona na zwrotnym poświadczeniu 29 stycznia 2007 r., gdzie widnieje zapis "RGGiOŚ [...]" (a zatem dotyczący obu decyzji). Faktem jest, że ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że przesyłka adresowana była do E. K., jednakże faktycznie decyzje adresowane były również do T. K., co wynika z rozdzielnika zamieszczonego na dole tychże decyzji. Ponadto mając na uwadze aktywność obu małżonków K. w toku całego postępowania, a w szczególności okoliczność podpisania wniosku o wznowienie postępowania, a także pism z dnia 28 stycznia 2013 r. i 10 kwietnia 2013 r. - zawsze przez obu małżonków, to zdaniem organu pierwszej instancji w świetle zasad doświadczenia życiowego nieprawdopodobnym wydaje się, aby Pani T. K. decyzje te nie zostały przekazane przez męża jako osoby odbierającej. W powyższym kontekście jako nieprawdziwe jawi się stwierdzenie przedstawione w piśmie z dnia 10 kwietnia 2013 r. jakoby w korespondencji dostarczonej do małżonków K. w dniu [...] stycznia 2007 r., "nie było przedmiotowych decyzji tylko zwykłe pismo", skoro w aktach sprawy nie znajduje się inna korespondencja jaką można by było przyporządkować do daty doręczenia zamieszczonej na zwrotnym poświadczeniu odbioru, a sami wnioskodawcy nie wskazują jakie to było pismo. Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że pismem z dnia 10 kwietnia 2013 r. Państwo K. poinformowali, że o treści obu decyzji dowiedzieli się w Sądzie Rejonowym w P. w dniu 2 października 2011 r., przy czym o rzekomej przyczynie wyłączenia p. B. wnioskodawcy wiedzieli od "początku sprawy" - pismo z dnia 28 stycznia 2013 r., a zatem wnioskodawcy składając wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...] grudnia 2012 r. uchybili miesięcznemu terminowi do jego wniesienia, co skutkowało odmową wznowienia postępowania.
Zażalenie na powyższe postanowienie w ustawowo przewidzianym terminie złożyli Pani T. K. i Pan E. K. Skarżący wskazali, że o decyzjach w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości dowiedzieli się w Sądzie Rejonowym w P., co następnie skutkowało złożeniem przez nich pisma do Wójta Gminy B. o wydanie tych decyzji. Pismem z dnia 5 października 2011 r. Wójt poinformował skarżących, że akta sprawy znajdują się w Sądzie Rejonowym w P., a następnie pismem z dnia 14 października 2011 r. zwrócił się do Sądu o zwrot teczki akt. Przy piśmie z dnia 28 listopada 2011 r. Wójt przesłał skarżącym kserokopie decyzji. Po otrzymaniu kserokopii decyzji skarżący złożyli w dniu 20 grudnia 2011 r. pismo do Starosty P. o wyeliminowanie decyzji Wójta z obrotu prawnego. Ponieważ Starosta nie był organem właściwym do rozpatrzenia wniosku przekazał sprawę Wójtowi Gminy B. Zdaniem skarżących zachowali oni miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Postanowienie z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. działając na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 [pic]1 pkt 1 i art. 145 §1 pkt 1 oraz z art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu zażalenia Pani T. K. i Pana E. K. na postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] kwietnia 2013 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek z dnia 20 grudnia 2011 r., na który powołują się skarżący w zażaleniu dotyczy stwierdzenia nieważności obu ww. decyzji Wójta Gminy B., a który to wniosek był w przeszłości przedmiotem rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.
Przedmiotem rozpoznania w sprawie niniejszej jest zaś wniosek Pani T. K. i Pana E. K. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie decyzji wydanej przez Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej we wsi S., pomiędzy działką ewidencyjną nr [...] stanowiącą własność B. i B. B., a działką ewidencyjną nr [...] będącej własnością E. i T. K. oraz wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie decyzji wydanej przez Wójta Gminy B. z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej we wsi S., pomiędzy działką ewidencyjną nr [...] stanowiącą własność B. i B. B., a działką ewidencyjną nr [...] będącą własnością E. i T. K. - z dnia [...] grudnia 2012 r., w którym skarżący jako podstawę wznowienia wskazują art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zgodnie zaś z art. 148 § 1 k.p.a. - podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, że Pani T. K. i Pan E. K. dowiedzieli się o treści obu decyzji Wójta Gminy B. w toku postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w P. w sprawie sygn. akt [...], zakończonego wydaniem wyroku w dniu [...] października 2011 r. Nawet gdyby przyjąć datę doręczenia skarżącym kopii decyzji przez Wójta Gminy B. w listopadzie 2011 r., to wniesienie podania o wznowienie postępowania administracyjnego w dniu [...] grudnia 2012 r., uchybia miesięcznemu terminowi przewidzianemu do jego wniesienia w art. 148 § 1 k.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Państwo T. i E. K., zarzucając mu rażące naruszenie prawa. Skarżący wskazali, że kwestionowane przez nich decyzje otrzymali dopiero w wyniku ich interwencji przy piśmie z dnia 28 listopada 2011r. O ich istnieniu dowiedzieli się zaś w Sadzie Rejonowym w P. Opisali dotychczasowy przebieg postępowania w tym związany z wydaniem decyzji odmawiającym stwierdzenia nieważności spornych decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, uznając tym samym skargę za niezasadną.
Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest jednym z trybów postępowania nadzwyczajnego. Przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością szczegółowo wyliczoną w przepisach prawa procesowego.
Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
W niniejszej sprawie wbrew zarzutom podniesionym w skardze skarżący wniosek wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a wnieśli do Wójta Gminy B. pismem z dnia 17 grudnia 2012r. (k. 45 akt sprawy.)
Art. 148 § 1 k.p.a. jest jednoznaczny - wniosek o wznowienie składa się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona "dowiedziała się" o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie na który powołał się organ odwoławczy w ocenie Sądu uzasadnia przedstawione przez ten organ stanowisko, iż strona skarżący uchybili miesięcznemu terminowi do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania i to bez względu na to jaka data zostałaby przez organ przyjęta do obliczenia powyższego terminu tj. dowiedzenia się o wydaniu decyzji zgodnie z oświadczeniem skarżących (k- 55 akt) w dniu 2 października 2012r. podczas przeglądania akt w Sądzie Rejonowym w P., czy też otrzymania decyzji przy piśmie organu I instancji z dnia 28 listopada 2011r. W sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, iż ze stosownym wnioskiem skarżący wystąpili dopiero w dniu 17 grudnia 2012r. , a więc ponad rok po tym jak dowiedzieli się o istnieniu kwestionowanych przez nich decyzji.
Podkreślić przy tym należy, iż podnoszone w skardze kwestie dotyczą przebiegu postępowania nieważnościowego, jakie toczyło się na wniosek skarżących z 20 grudnia 2011r. Skarżący zarzucają także organom, że przy obliczeniu terminu do wznowienia postępowania nie uwzględnił powyższego wniosku z 20 grudnia 2011r.
Wskazać zatem należy, iż ustawodawca, ustanawiając zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a) nie wykluczył możliwości pojawienia się w obrocie prawnym decyzji wadliwych, a więc niespełniających tych warunków. W zależności jednak od stopnia tej wadliwości stosuje się odpowiednie nadzwyczajne środki prawne usuwające te wady czy wręcz eliminujące obarczone nimi decyzje z obrotu prawnego. Możliwości takie stwarza zarówno instytucja wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145-153 k.p.a.), jak również stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 k.p.a).
Są to jednak dwa odrębne tryby, których nie można ze sobą łączyć. Inne są bowiem podstawy wznowienia postępowania a inne stwierdzenia nieważności.
Skoro więc w rozpoznawanej sprawie organ orzekał już w trybie nieważnościowym, to wbrew zarzutom podniesionym przez skarżących nie mógł w tym postępowaniu uwzględnić również podstaw wznowieniowych. Jak wskazano bowiem powyżej postępowanie nieważnościowe i wznowieniowe są to dwa odrębne i niezależnie postępowania.
Reasumując należy wskazać, iż w ocenie Sądu analiza akt sprawy wskazuje, że wniosek skarżących z 20 grudnia 2011r. dotyczył stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji z 2007r., a nie wznowienia postępowania. Stosowny wniosek o wznowienie postępowania skarżący wnieśli zaś dopiero w grudniu 2012r. czyli ponad rok po tym jak dowiedzieli się o kwestionowanych decyzjach. W tej sytuacji zasadnie orzekające w sprawie organy uznały, że został on złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, określonego w art. 148 § 1 k.p.a.
Na marginesie należy wskazać, iż uchybienie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ w oparciu o wskazane przez strony skarżące podstawy wznowieniowe.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło