IV SA/Wa 1917/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-09
Skład orzekający: Alina Balicka, Anna Falkiewicz-Kluj, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje zmieszane odpady komunalne do instalacji zastępczej, a nie do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości ma obowiązek przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a nie do instalacji zastępczej, chyba że ta ostatnia odmówi przyjęcia odpadów z uzasadnionych przyczyn. Przekazanie odpadów do instalacji spoza regionu, nawet jeśli posiada ona status instalacji zastępczej, stanowi naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Decyzja o nałożeniu kary jest decyzją związaną, a nie uznaniową.Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną przez Wójta Gminy S. za nieprzekazywanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Spółka przekazywała odpady do instalacji zastępczej w miejscowości W., która znajdowała się poza właściwym dla gminy S. regionem gospodarki odpadami komunalnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązku przekazywania odpadów do instalacji regionalnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. (dalej jako: SKO w C., organ II instancji, Kolegium) z [...] lipca 2014 r. znak: [...] wydana na podstawie art. 2 w związku z art. 1 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 1 i art. 127 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 9x ust. 1 pkt 3 oraz art. 9zb ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz.U. z 2013, poz. 1399, dalej: u.cz.p.), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: strona odwołująca, Spółka, skarżąca, strona skarżąca) od decyzji Wójta Gminy S. (dalej: Wójt, organ I instancji), z [...] czerwca 2014 r., znak: [...], orzekającej o nałożeniu na skarżącą: kary pieniężnej w wysokości 1000 zł za nieprzekazywanie odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. SKO w C. w decyzji z [...] lipca 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z [...] czerwca 2014 r.
Stan sprawy przestawiał się następująco.
W decyzji z [...] czerwca 2014 r. organ I instancji nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 1000 zł za pierwszy ujawniony przypadek nieprzekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zebranych w 2013 r., zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych na terenie regionu [...]. W uzasadnieniu Wójt wskazał, że wszczął postępowanie wskutek otrzymania informacji dotyczącej wyników kontroli przeprowadzonej w Spółce przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w W. Delegatura w C. (dalej: WIOŚ). Z informacji tej wynikało, iż odpady z terenu gminy S. były przekazywane do instalacji znajdującej się poza obszarem regionu gospodarki odpadami komunalnymi, wskazanej w uchwale nr [...] w sprawie uchwalenia Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023.
W wystąpieniu wskazano, że wszystkie odebrane odpady komunalne o kodzie 20 03 01 zostały przekazane do eksploatowanej przez Spółkę instalacji zastępczej dla regionu [...] – sortowni odpadów komunalnych w miejscowości W. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wyjaśniono, że zgodnie z postanowieniami uchwały nr [...] w sprawie uchwalania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018 - 2023 gmina S. wchodzi w skład regionu [...] zaś instalacją do mechaniczno - biologicznego przetwarzania odpadów dla tego regionu jest Z. Sp. z o.o. oraz P. Sp. z o.o.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosło P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. Strona odwołująca zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. w powiązaniu z postanowieniami Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...], poprzez nierozważenie przez organ I instancji statusu instalacji, do której były przekazywane odpady przez Spółkę. Następnie zarzucono naruszenie art. 107 k.p.a. wskazując wadliwość w zakresie sentencji i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wobec nie wskazania okresu za jaki została nałożona kara i wobec wskazania na stronie nr 1, że odpady winy być przekazywane do instalacji w K. (region [...]), a na stronie nr 2, że właściwa winna być instalacja regionu [...].
Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego obejmujących: art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U z 2013 r. poz. 21 ze zm., dalej: u.o.) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że odpady w każdym wypadku należy przekazywać do instalacji regionalnej, oraz art. 9x ust. 1 pkt 3 u.cz.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że karę należy nałożyć w każdym wypadku nieprzekazania odpadów do instalacji regionalnej. Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszoinstancyjnego w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
SKO w C. po rozpatrzeniu odwołania Spółki w decyzji z [...] lipca 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że z załącznika nr 1 do uchwały Sejmiku Województwa [...] z [...] października 2012 r. w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023 (Dz. Urz. Województwa [...] z 2012 r., poz. [...], dalej: uchwała) wynika, że Gmina S. wchodzi w skład regionu [...] gospodarki odpadami komunalnymi. Załącznik nr 2 do uchwały określa, że regionalną instalacją dla przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu [...] gospodarki odpadami komunalnymi jest instalacja do biologiczno-mechanicznego przetwarzania odpadów w miejscowości K. zarządzana przez Z. Sp. z o.o. oraz Instalacja do biologicznego–mechanicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych i odpadów selektywnie zebranych w P., [...] P. zarządzana przez P.
Zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że Spółka nie przekazywała w I i II kwartale 2013 r. zmieszanych odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy S. do Z. Sp. z o.o., ani do instalacji zarządzanej przez P. SKO w C. Kolegium powołało się na pismo Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska delegatura w C., z którego wynika, że w trakcie przeprowadzonej przez WIOŚ kontroli ustalono, że Spółka wszystkie odebrane od właścicieli nieruchomości zmieszane odpady komunalne w kodzie 20 03 01 z terenu gminy S. w 2013 r., przekazywała do sortowni odpadów komunalnych w miejscowości W.
Organ II instancji podniósł także, iż w informacji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w C. błędnie wskazano, że Gmina S. wchodzi w skład regionu [...] gospodarki odpadami komunalnymi, dla którego właściwa jest regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych w miejscowości K. gmina W. zarządzana przez Z. Sp. z o.o. w M.
Według Kolegium, okoliczność, że Spółka nie przekazywała zmieszanych odpadów komunalnych do ww. instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych właściwych dla regionu [...] wynika z przedłożonych przez skarżącą sprawozdań za I i II kwartał 2013 r.
Treść ww. sprawozdań potwierdza, że wszystkie odebrane w 2013 r. przez Spółkę z terenu gminy S. zmieszane odpady komunalne o kodzie 20 03 01 zostały przekazane do instalacji eksploatowanej przez Spółkę mającą status instalacji zastępczej do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w regionie [...] tj. instalacji w miejscowości W. W konsekwencji tego, zmieszane odpady komunalne zostały przekazane do instalacji spoza regionu [...].
W piśmie z [...] września 2014 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła, że decyzja SKO w C. z [...] lipca 2014 r. narusza przepisy postępowania, tj. art. 7, 77, 80 k.p.a., które to - zdaniem Spółki naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nierozważenie przez organ statusu instalacji do której były przekazywane odpady - instalacji w M., która według Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012 - 2017 z uwzględnieniem lat 2018 - 2023 posiada status "instalacji zastępczej do czasu wybudowania instalacji regionalnej".
Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 2 u.o. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że odpady w każdym wypadku należy przekazywać do instalacji regionalnej oraz art. 9x ust. 1 pkt 3 u.cz.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że karę należy nałożyć w każdym wypadku nieprzekazania odpadów do instalacji regionalnej. Wskazując na powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji Wójta Gminy S., a nadto o zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że strona skarżąca nie przekazywała zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Okoliczność ta wynika z przedłożonych przez skarżącą sprawozdań za i i II kwartał 2013 r. Treść ww. dokumentów potwierdza, że wszystkie odebrane w 2013 r. przez Spółkę z terenu gminy S. zmieszane odpady komunalne o kodzie 20 03 01 (niesegregowane zmieszane odpady komunalne) zostały przekazane do instalacji eksploatowanej przez Spółkę mającej status instalacji zastępczej do czasu uruchomienia regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w regionie [...] tj. do instalacji w miejscowości W. Oznacza to, że wbrew obowiązkowi prawnemu odpady zostały przekazane do instalacji spoza regionu [...]. Według Sądu, przekazując odpady komunalne, odebrane od właścicieli nieruchomości z terenu gminy S., do w miejscowości W., która nie jest instalacją regionalną do przetwarzania odpadów komunalnych w regionie [...] Spółka postąpiła wbrew nakazowi ustawowemu. Treść art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. przewiduje jednoznacznie brzmiący obowiązek skierowany do podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Obowiązki w prawie gospodarki odpadami są pochodną ogólnego obowiązku ochrony środowiska określonego w art., 74 i 86 Konstytucji. Wykonanie nakazów określonego zachowania się przez podmioty odbierające odpady komunalne jest częścią realizacji obowiązku zapewnienia przez władze publiczne bezpieczeństwa ekologicznego w gospodarce odpadami. Postępowanie z odpadami, zgodnie z hierarchią wyznaczoną w art. 17 u.o. polega na wykonywaniu obowiązków podmiotów uczestniczących w gospodarce odpadami. Szczególna właściwość tego postępowania polega na dążeniu do spowodowania lub doprowadzenia do rezultatu przewidzianego w u.o. O tym, czy dane działanie wypełnia obowiązek i wiąże się z jakimś celem, rozstrzyga prawodawca w u.cz.p. i u.o. Jednym z takich obowiązków prawnych jest przekazywanie odpadów komunalnych do regionalnej instalacji. Analiza czynników mających wpływ na lokalizację regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych obejmuje korzyści płynące z przestrzennej koncentracji wytwarzania odpadów komunalnych. Regionalna instalacja do przetwarzania odpadów komunalnych stanowi zatem pewien układ działalności związanej z zagospodarowaniem odpadów. Wyznaczenie instalacji regionalnej w ramach planu gospodarki odpadami jest formą podejmowania decyzji strategicznej umożliwiającej przewidywanie kierunków rozwoju gospodarki odpadami w regionie w ciągu danego czasu. Pozwala to na bardziej precyzyjne obliczenie kosztów funkcjonowania gospodarki odpadami i tworzy podstawy do prowadzenia analiz i ocen inwestycji niezbędnych na potrzeby rozwoju systemu gospodarki odpadami w regionie.
Przepisy u.cz.p. szczegółowo określają pozycję prawną podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w systemie prawa gospodarki odpadami wyznaczając obowiązki i uprawnienia. Obowiązek prawny podmiotu odbierającego odpady komunalne sprowadza się do tego, że przepis prawa ustanawia dla tego podmiotu nakaz lub zakaz określonego zachowania się (działania lub zaniechania). Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez prawo. Zachowanie będące przedmiotem obowiązku wynikające z określonej normy prawnej może być nakazane lub zakazane.
Z sytuacjami, w których niewypełnienie obowiązku przez podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości powinno pociągać za sobą ujemne skutki, mamy do czynienia wtedy, gdy dany przepis prawa nakazuje wiązanie ujemnych skutków prawnych z każdym przypadkiem niewypełnienia danego obowiązku. Zachowanie takie może ujemne skutki wywołać, gdy określony przepis prawa od decyzji wskazanego podmiotu uzależnia to, czy ten, kto nie zastosował się do odpowiedniego nakazu lub zakazu, ma ponieść owe ujemne skutki prawne, czy też nie ma ich ponosić. Według Z. Ziembińskiego, możemy spotkać się z sytuacją, w której "czyn może polegać na jakimś działaniu lub zaniechaniu, a w przypadku, gdy norma nie określa czynu formalnie, lecz wskazuje, jaki stan rzeczy ma być przez adresata normy zrealizowany, czyn może składać się ze złożonego zespołu działań i zaniechań" (Z. Ziembiński, Logiczne podstawy prawoznawstwa, Warszawa 1966, s. 99.). W literaturze podnosi się, że wyodrębniając części składowe pojęcia obowiązku, należy wskazać jednocześnie na następujące zależności: "1) zachodzi tu brak możności wyboru określonego postępowania ze strony adresata obowiązku, przeciwnie, istnieje nakaz lub zakaz określonego postępowania; 2) obowiązek zawsze wynika z prawa w znaczeniu przedmiotowym, inaczej mówiąc, nie ma obowiązku bez normy; 3) w przypadku sporu, konieczność wskazania podstawy prawnej, z której wynika obowiązek określonego postępowania obywatela, ciąży na organie państwowym żądającym wykonania tego obowiązku przez obywatela; 4) na państwie ciąży powinność podjęcia starań w celu zapewnienia realizacji obowiązków przez obywatela przy czym idzie tu o zabezpieczenie interesu ogólnospołecznego jak i innych obywateli" (F. Siemieński, Prawo konstytucyjne, Warszawa 1976, s. 124 – 125.).
W niniejszej sprawie należy podkreślić, że prowadzona przez skarżącą instalacja do przetwarzania odpadów w W., wymieniona jest jako instalacja zastępcza do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych w regionie [...] gospodarki odpadami komunalnymi. Zgodnie z treścią uchwały nr [...] w sprawie uchwalenia Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2033 gmina S. wchodzi w skład Regionu [...], zaś instalacją do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów odpadów dla tego regionu jest Z. Sp. z o.o. oraz P. Sp. z o.o.
Oznacza to, że po uruchomieniu ww. instalacji, Spółka odbierająca odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w regionie [...] nie mogła przekazywać tych odpadów do instalacji posiadającej status instalacji zastępczej. W gospodarowaniu odpadami duże znaczenie ma prawidłowe wykonywanie obowiązków związanych z przekazywaniem odpadów komunalnych do wskazanej regionalnej instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów. Proces ten określany jest jako zespól mechanicznych i biologicznych technik dostosowanych do rozwoju przetwarzanych odpadów, których dobór i efektywność są podporządkowane celowi przetwarzania i sposobowi zagospodarowania produktów (K. Lelecińska-Serafin, Biofiltracja gazów z mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów, [w:] Efektywne zarządzanie gospodarką odpadami, Kalisz – Poznań 2007, s. 852.). Mechaniczno-biologiczne przetwarzanie obejmuje przeróbkę pozostałości odpadów komunalnych, odpadów niesortowanych i jakichkolwiek innych odpadów ulegających biodegradacji, które nie nadają się do kompostowania lub stabilizacji beztlenowej, w celu ich ustabilizowania i zmniejszenia objętości. Działania, obejmujące mechaniczno-biologiczne przetwarzanie, powinny być prowadzone w sposób minimalizujący wpływ emitowanych gazów na środowisko, a także odcieków na wody powierzchniowe i podziemne oraz ograniczyć negatywny wpływ na zdrowie ludzi obsługujących instalację.
Według art. 9x ust. 1 pkt 3 u.cz.p., przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek.
Decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej jest decyzją związaną. W każdym przypadku stwierdzenia wyczerpania znamion deliktu administracyjnego, jakim jest nieprzekazywanie przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, odebranych zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, właściwy miejscowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta zobowiązany jest nałożyć na takiego przedsiębiorcę karę pieniężną.
Ustalenie wysokości kary podlega uznaniu organu administracji publicznej. Prawodawca określił dolną i górną granicę wysokości kary. Spółce wymierzono karę w dolnej granicy, przewidzianej w art. 9x ust. 1 pkt 3 u.cz.p. wysokości, tj. 1000 zł. Przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne". Zasady posługiwania się uznaniem administracyjnym czy, szerzej, władzą dyskrecjonalną nie są wyrażone wprost w polskich regulacjach prawnych Można jednak wskazać przepisy – chociażby art. 2, 7, 31 i 32 Konstytucji RP, art. 7 i in. k.p.a. – wyznaczające w sposób istotny korzystanie z tego rodzaju kompetencji. Korzystanie z władzy dyskrecjonalnej wymaga, co oczywiste, bazowania na właściwym (wszechstronnym i rzetelnym) ustaleniu stanu faktycznego. Niedopuszczalna jest wszelka instrumentalizacja faktów przez organ administracyjny, a także manipulacja faktami dokonywana w celu obejścia prawa, czy też jednostronna urzędowa interpretacja prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, według którego "Organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 Kpa – załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków" (zob. wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r., SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie przesłanki takie wystąpiły.
Sporne jest natomiast to, czy w niniejszej sprawie strona skarżąca miała obowiązek skierowania całego strumienia zmieszanych odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości do regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych eksploatowanych przez Z. Sp. z o.o. oraz P. Sp z o.o. Skarżąca uważa bowiem, że takiego obowiązku nie miała. Zdaniem Sądu, strona taki obowiązek miała.
Mając na uwadze przeprowadzoną wyżej analizę treści przytoczonych przepisów prawa uznać należy zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, a podnoszone w skardze zarzuty za nieuzasadnione. Obowiązek wynikający z art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. nie ma charakteru bezwzględnego, bowiem art. 9I ust. 2 tej ustawy przewiduje sytuację, w której podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest uprawniony do przekazywania do instalacji zastępczej zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych, przeznaczonych co do zasady do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a także, iż stosownie do art. 38 ust. 2 pkt u.o., za przyczyny uzasadniające przekazywanie wspomnianych odpadów do składowania do instalacji zastępczej mogą zostać uznane różne stany faktyczne, które doprowadziły do sytuacji, o jakiej mowa w przywoływanym unormowaniu, stwierdzić należy że to, czy przyczyny takie zachodzą nie może być oceniane jedynie przez podmiot odbierający odpady.
Wbrew zarzutom strony skarżącej, Kolegium rozważyło status prowadzonej przez skarżącą instalacji w W., do której były przekazywane odpady. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w załączniku nr 1 do uchwały Sejmiku Województwa [...] z [...] października 2012 r. w sprawie wykonania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018 - 2023, wynika, że Gmina S. wchodzi w skład regionu [...] gospodarki odpadami komunalnymi. Z kolei, załącznik nr 2 do uchwały określa, że regionalną instalacją dla przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu [...] gospodarki odpadami komunalnymi jest instalacja do biologiczno-mechanicznego przetwarzania odpadów w miejscowości K., [...] S., zarządzana przez Z. Sp. z o.o. oraz instalacja do biologiczno - mechanicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych i odpadów selektywnie zebranych w P., [...] P. zarządzana przez P. w P. Zmieszane odpady komunalne były przekazywane przez skarżącą do instalacji spoza regionu [...], w którego skład wchodzi gmina S. Należy podkreślić, że w załączniku nr 2 do uchwały, prowadzona przez skarżącą instalacja do przetwarzania odpadów w W., faktycznie wymieniona jest jako instalacja zastępcza do czasu uruchomienia regionalnej instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych, ale jest ona właściwa dla regionu [...] gospodarki odpadami komunalnymi. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. w powiązaniu z art. 38 ust. 2 pkt 2 u.o., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że odpady należy w każdym przypadku przekazywać do instalacji regionalnej.
Z treści art. 9e ust. 1 pkt 2 u.cz.p. wynika wyraźna dyrektywa, zgodnie z którą podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Oznacza to, że po uruchomieniu, regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu [...], podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w tym regionie były zobowiązane do przekazywania tych odpadów do instalacji mającej status instalacji regionalnej.
Sąd podziela także stanowisko Kolegium że, chybiony jest również zarzut naruszenia art. 9x ust. 1 pkt 3 u.cz.p, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że karę należy nałożyć w każdym wypadku nieprzekazania odpadów do instalacji regionalnej. Brzmienie tego przepisu wskazuje, iż decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej jest decyzją związaną.
Istnieje zatem obowiązek oddawania odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a nie do instalacji mającej status instalacji zastępczej, o ile podmiot prowadzący instalację wskazaną nie odmówi ich przyjęcia (z powodu awarii lub z innych przyczyn).
Należy jeszcze raz podkreślić, że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie jest uprawniony do samodzielnego decydowania, czy kierować przedmiotowe odpady do instalacji regionalnej, czy zastępczej, w wyniku jedynie własnej oceny, czy są ku temu spełnione przesłanki.
W tym stanie rzeczy podnoszone w skardze zarzuty dotyczące wskazanych przez Spółkę przepisów należy uznać za chybione.
Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 p.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji wyroku.
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło