IV SA/Wa 1917/16

WyrokWSA w Warszawie2016-10-27

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Katarzyna Golat, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać uchylona, jeśli osoba zameldowana nie zamieszkiwała w lokalu w dacie zameldowania ani w okresie bezpośrednio po nim następującym, pomimo upływu niemal 19 lat od daty zameldowania?
Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać uchylona, jeśli ustalenia faktyczne dokonane po jej wykonaniu wykażą, że osoba zameldowana nie zamieszkiwała w lokalu w dacie zameldowania ani w okresie bezpośrednio po nim następującym. Zameldowanie jest czynnością wtórną wobec faktu zamieszkiwania i ma na celu jedynie odzwierciedlenie rzeczywistego stanu rzeczy. Nawet po upływie znacznego czasu, organ administracji jest uprawniony do skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego w trybie uchylenia czynności materialno-technicznej, jeśli istnieją niebudzące wątpliwości dowody wskazujące na wadliwość pierwotnego zameldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania K. K. na pobyt stały. Postępowanie wszczęto na wniosek J. K., która twierdziła, że jej pasierbica K. K. nigdy nie mieszkała w lokalu, w którym została zameldowana w 1997 r. Ojciec K. K., B. K., sprzeciwił się wymeldowaniu, twierdząc, że córka zamieszka z nim w tym mieszkaniu. Zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, wskazywał na brak faktycznego zamieszkiwania K. K. w lokalu w dacie zameldowania i w okresie bezpośrednio po nim.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant ref. staż. Agnieszka Jastrzębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi K. K., B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...], na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] marca 2016 r., o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania p. K. K., na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Uzasadniając decyzję, Wojewoda [...] przywołał następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy: - organ I. instancji wszczął postępowanie wyjaśniające na wniosek p. J. K., zwanej dalej "Wnioskodawczynią", - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...] posiadają Wnioskodawczyni i p. B. K.; natomiast z danych widniejących w ewidencji ludności wynika, że p. K. K., urodzona [...] stycznia 1997 r., została zameldowana na pobyt stały [...] lipca 1997 r.; - we wniosku o uchylenie czynności materialno-technicznej oraz do protokołu ([...] lipca i [...] września 2015 r.) Wnioskodawczyni podała, że K. K. jest córką jej byłego męża (p. B. K.) i jego obecnej żony (p. J. K.); Wnioskodawczym nie zna wymienionej i wskazała, że p. K. K. nigdy nie mieszkała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], nie była ujmowana w spisie lokatorów, prowadzonym przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] (dalej jako "Spółdzielnia"), nie przebywała w przedmiotowym mieszkaniu, nie miała swoich rzeczy i nie nocowała w nim; o fakcie jej zameldowania Wnioskodawczyni dowiedziała się w dniu wyborów prezydenckich (czerwiec 2015 roku); do akt administracyjnych Wnioskodawczyni złożyła kopię oświadczenia p. B. K. z 23 stycznia 2001 r., skierowanego do Spółdzielni, w którym wśród osób zamieszkujących w lokalu nr [...] nie wymienił p. K. K.; ponadto, jej były mąż nie mieszkał tam od 13 lutego 1996 r., kiedy to przeprowadził się do domu swoich rodziców w [...] i zamieszkuje tam do dziś wraz z obecną żoną i ich córką, - p. B. K. sprzeciwił się wymeldowaniu swojej córki (p. K. K.) z lokalu nr [...], w którym jest zameldowana od urodzenia; oświadczył, że po powrocie z wakacji córka zamieszka razem z nim w tym mieszkaniu i będzie miała do dyspozycji własny pokój (pisma z 23 września i 19 października 2015 r.); matka p. [...] – p. J. K. - wskazała, że wszczęcie postępowania administracyjnego jest rodzajem zemsty Wnioskodawczyni na jej mężu za zainicjowanie postępowania sądowego o podział majątku wspólnego, - w piśmie z 23 listopada 2015 r. Wnioskodawczyni poinformowała (27 października 2015 r.), że jej były mąż bez jej zgody i wiedzy wymienił zamki w drzwiach do lokalu nr [...] i nie udostępnił jej nowych kluczy, - celem ustalenia stanu faktycznego sprawy organ I. instancji przesłuchał świadków, zgłoszonych przez Wnioskodawczynię; p. D. K., córka Wnioskodawczyni i B. K., zeznała, że jej przyrodnia siostra, jako dziecko, nigdy nie mieszkała w lokalu nr [...]; kiedy się ona urodziła, świadek miała 21 lat i mieszkała w tym lokalu; p. D. K. widziała się z przyrodnią siostrą tylko dwa razy: pierwszy raz, gdy miała ona 4 lata, a ostatnio - 7 lat temu; oba spotkania odbyły się w [...]; p. P. K. - syn Wnioskodawczyni i p. B. K. - mieszkał w lokalu nr [...] od 1986 roku, ale nigdy nie zamieszkiwał w nim wspólnie z p. K. K.; nie pamięta, aby ojciec przyjeżdżał z najmłodszą córką do tego mieszkania; z przyrodnią siostrą świadek widywał się tylko w domu ojca w [...] lub we własnym mieszkaniu w [...]; p. P. K. potwierdził, że 27 października 2015 r. jego ojciec (p. B. K.) wprowadził się do lokalu nr [...], ale nie wie, czy razem ze swoją córką; p. E. G. - kuzynka Wnioskodawczyni - zeznała, że w lokalu nr [...] od 1986 roku zamieszkiwali Wnioskodawczyni i p. B. K. waz z dziećmi – D. i P.; w lutym 1996 roku p. B. K. wyprowadził się z lokalu, a jego młodsza córka nigdy tani nie mieszkała; świadek regularnie odwiedzała i odwiedza Wnioskodawczynię w mieszkaniu, ale nigdy nie spotkała w nim młodszej córki jej byłego męża; p. H. K. - przyjaciółka Wnioskodawczyni - nie zna młodszej córki jej byłego męża; często przychodziła w odwiedziny do Wnioskodawczyni do lokalu nr [...], ale nigdy jej tam nie spotkała, - wezwana w charakterze świadka - na żądanie p. B. K. – p. H. J., zamieszkała w lokalu nr [...], nie stawiła się na przesłuchanie; w piśmie z 26 stycznia 2016 r. wskazała, że jest pielęgniarką środowiskową i zna p. K. K., która od urodzenia korzysta z usług medycznych w przychodni rejonowej przy ul. [...] w [...]; początkowo p. B. K. i J. K. wraz z dzieckiem mieszkali w wynajętym lokalu przy ul. [...] w [...], gdzie p. H. J. ich odwiedzała; p. B. K. zameldował córkę w lokalu nr [...], gdy miała pół roku i często tam z nią przebywał, - w piśmie z 18 lutego 2016 r., pełnomocnik K. K. (p. J. K.) zarzuciła Wnioskodawczyni i wskazanym przez nią świadkom mówienie nieprawdy; wyjaśniła także, że 11 lipca 1997 r. p. B. K. zameldował wówczas 6-miesięczną K. K. w swoim lokalu, ponieważ nie miał innego mieszkania ani domu, którego byłby właścicielem, - Wnioskodawczyni złożyła do akt sprawy kopię nieprawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z [...] stycznia 2016 r. w sprawie podziału majątku wspólnego byłych małżonków (p. J. i B. K.); z ustaleń sądu wynika, że p. B. K. wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] w 1996 roku i wprowadził się do niego ponownie wraz z drugą żoną i ich córką po 19 latach, - p. J. K. oświadczyła do protokołu (11 marca 2016 r.), że jej córka - K. K.- od kwietnia 1997 roku znajduje się pod stałą opieką lekarzy z przychodni lekarskiej przy ul. [...] w [...]; wraz z rodzicami przebywała ona w różnych miejscach w [...], ponieważ nie mogła swobodnie wchodzić do lokalu nr [...]; w czasie nauki szkolnej (w gimnazjum i liceum) mieszkała w [...] internatach, gdzie była meldowana na pobyty czasowe, - z kolei p. B. K. stwierdził, że w dacie zameldowania p. K. K. mieszkała waz z nim i swoją matką oraz Wnioskodawczynią i przyrodnim rodzeństwem w omawianym lokalu; obecność dwóch rodzin w jednym lokalu spowodowała, że przeprowadził się z nową rodziną do wynajętego lokalu przy ul. [...]; w październiku 2015 roku, razem z drugą żoną i młodszą córką ponownie zamieszkał w lokalu nr [...]; w 1997 roku mógł zameldować młodsza córkę tylko w tym lokalu, ponieważ było to jedyne mieszkanie, którego był właścicielem (protokół z 11 marca 2016 r.), - zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2016 r., poz. 722), zwanej dalej "ustawą o ewidencji", obywatel polski melduje się na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy, właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport; dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu; dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu (ust. 2); za osobę nieposiadającą zdolności do czynności prawnych lub posiadającą ograniczoną zdolność do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy, opiekun prawny lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu (art 24 ust. 3 ustawy o ewidencji), - z kolei z art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności - wskazującego, że zameldowanie w danym lokalu na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu - wynika, w sposób jednoznaczny, że zameldowanie nie jest zależne od prawa do lokalu ani też od zgody właściciela lokalu na zameldowanie; celem ewidencji ludności jest jedynie odzwierciedlenie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem; dla dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędny jest nie tylko zamiar przebywania w danym lokalu, jako miejscu stałego pobytu, ale też faktyczne zamieszkanie w lokalu; inaczej rzecz ujmując: miejsce stałego pobytu osoby to miejsce, w którym realizuje ona swoje podstawowe funkcje życiowe - w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję, - uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania jest więc możliwe, gdy okaże się, że w dacie tej czynności osoba nie przebywała z zamiarem stałego pobytu w tym lokalu, zameldowanie jest zatem czynnością wtórną wobec faktu zamieszkiwania w danym lokalu; wątpliwości, co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem, rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy o ewidencji); przepisy obecnie obowiązującej ustawy są analogiczne do zawartych w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984 r. Nr 87, poz. 960 ze. zm.), obowiązujących w dacie zameldowania p. K. K. na pobyt stały, - słusznie orzeczono o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania p. K. K. na pobyt stały w lokalu nr [...], - analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje, że czynność ta nastąpiła z naruszeniem przepisów prawa; wymieniona nie zamieszkiwała bowiem z zamiarem pobytu stałego w lokalu nr [...] w dacie zameldowania (11 lipca 1997 r.) ani w okresie następującym bezpośrednio po tej dacie; jak wynika bowiem z jednoznacznych i spójnych wyjaśnień Wnioskodawczyni, zeznań świadków: p. D. K., P. K., E. G. i H. K. oraz pośrednio z ustnych i pisemnych oświadczeń p. B. K., od lutego 1996 do października 2015 roku. nie mieszkał on w tym miejscu; co za tym idzie, w podanym okresie nie mieszkała tam jego obecna żona ani nie mogła mieszkać córka z drugiego małżeństwa, urodzona [...] stycznia 1997 r.; trudno przyjąć za prawdopodobną sytuację, w jakiej strona najpierw wyprowadza się z lokalu, w którym pozostała jego była żona z dziećmi, by następnie - już po założeniu nowej rodziny - ponownie w nim zamieszkać razem z dzieckiem, pochodzącym z drugiego małżeństwa, - nie może być skuteczna próba podważenia przez p. B. K. i pełnomocnika jego młodszej córki wiarygodności świadków, wskazanych przez Wnioskodawczynię; strony nie powinny wywodzić fałszu z zeznań świadków tylko dlatego, że są one dla nich niekorzystne; wymienieni nie przedłożyli żadnego dowodu, który pozwoliłby zakwestionować prawdziwość zeznań; również z pisemnego oświadczenia p. H. J. nie wynika, aby p. K. K. zamieszkiwała w lokalu [...] od daty zameldowania na pobyt stały; wskazała ona, że p. B. K., J. K., wraz z ich córką, mieszkali w wynajętym lokalu przy ul. [...] w [...] od momentu narodzin córki, a - po zameldowaniu jej w lokalu nr [...]– p. B. K. wraz z nią jedynie "często przebywał" w miejscu pobytu stałego; znaczące jest, że p. H. J. nie określiła tego stanu jako zamieszkiwania; okazjonalne przebywanie nie jest równoznaczne z zamieszkiwaniem, polegającym na zaspokajaniu swoich codziennych potrzeb i nie dowodzi skupienia wszystkich ważnych spraw osoby w danym miejscu; ponadto, jej wyjaśnienia są sprzeczne z oświadczeniem p. B. K., złożonym 11 marca 2016 r. do protokołu przed organem I instancji; wymieniony stwierdził wówczas, że najpierw zamieszkał z nową rodziną w miejscu zameldowania na pobyt stały, razem z byłą żoną i dziećmi z pierwszego małżeństwa, a dopiero później przeprowadził się wraz z p. J. K. i ich córką do lokalu przy ul. [...]; jakkolwiek p. K. K. może czuć się związana z [...] (tu jest zapisana do lokalnej przychodni lekarskiej i uczęszczała do szkół ponadgimnazjalnych z internatem), to nie dowodzi to, że zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...], zwłaszcza że - jak wskazał w odwołaniu p. B. K.- w pobliżu wynajmował inny lokal; podobnie nie świadczy o tym akt urodzenia, który potwierdza inne dane - stan cywilny osoby (jej imię, nazwisko, datę i miejsce urodzenia oraz pochodzenie od określonych rodziców), - p. B. K. i jego kolejna żona przyznali również, że ich córka została zameldowana w lokalu nr [...], ponieważ nie dysponowali wtedy tytułem prawnym do innego lokalu mieszkalnego czy domu; zameldowanie nie zależy jednak od posiadania prawa własności do nieruchomości czy prawa do przebywania, a jedynie od faktu pobytu z określonym zamiarem w oznaczonym miejscu; zameldowanie nie potwierdza nabycia jakichkolwiek uprawnień cywilnoprawnych do lokalu, lecz ma odzwierciedlać fakt zamieszkiwania; przepisy ustawy o ewidencji nie umożliwiają właścicielowi fikcyjnego meldowania osób w jego nieruchomości, - odnosząc się do zarzutu błędnego ukierunkowania postępowania administracyjnego przez organ I. instancji, wyjaśniono, że toczyło się ono zgodnie z żądaniem Wnioskodawczyni; kilkakrotnie wskazywała ona do protokołu, że p. K. K. nigdy nie mieszkała w lokalu nr [...]; w takim przypadku - zgodnie z zasadą dyspozycyjności postępowania wynikającą z art. 61 § 1 K.p.a., w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji - organ administracji miał obowiązek wszcząć i prowadzić postępowanie wyjaśniające w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania, a nie wymeldowania; jeśli bowiem strona wnosząca żądanie twierdzi, że czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, została dokonana wadliwie, to organ ma obowiązek ustalić powyższe i w zależności od wyników badania - usunąć wykonaną czynność z obrotu prawnego, waz ze wszystkimi spowodowanymi skutkami, lub odmówić uwzględnienia żądania strony, - jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, czynność materialno-techniczna zameldowania nie ma cech ostateczności ani prawomocności, a organ administracji, właściwy w sprawach meldunkowych, powinien w każdym czasie skorygować błędny wpis ewidencyjny, celem jego wyeliminowania, w trybie art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji; uchylenie (anulowanie) czynności materialno-technicznej stosowane jest w sytuacjach oczywistych - gdy wątpliwości, co do prawidłowości dokonanego zameldowania, ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej, związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania (por. wyroki NSA z 9 lutego 1993 r. o sygn. akt SA/Lu 1187/92 wraz z glosą W. Tarsa, opubl. ST z 1993 r., z. 11, poz. 68; z 4 grudnia 2001 r. o sygn. akt II SA/Gd 523/00, niepubl. oraz o sygn. akt II OSK 1189/07 i 883/05 - dwa ostatnie dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"), - taki przypadek ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, ponieważ p. K. K. nie zamieszkała w dacie zameldowania ani bezpośrednio po tym terminie w miejscu zameldowania na pobyt stały; jeśli wymieniona faktycznie zamieszkała w lokalu nr [...], powinna zameldować się na pobyt stały lub czasowy, zgodnie z charakterem swojego pobytu (art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). W skardze, wniesionej przez p. K. K. i jej ojca – B. K., zarzucono: - naruszenie zasad: - obiektywizmu w ocenie materiału dowodowego; - zaufania do organów administracji państwowej; - stabilności obrotu prawnego, - dokonanie nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego, niezbędnego do podjęcia decyzji administracyjnej, - pominięcie w postępowaniu administracyjnym dowodów z dokumentów, pozostających w zasobach archiwalnych Urzędu [...], przejętych po zmianie ustroju [...] z archiwum Gminy [...], - błędne ustalenie stanu prawnego sprawy, - niezgodność zaskarżonej decyzji z treścią wniosku o jej wydanie. W uzasadnieniu skargi podniesiono: - organ odwoławczy bezkrytycznie przyjął prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy przez organ administracji I. Instancji, - za pewne, wiarygodne i prawdziwe uznano zeznania Wnioskodawczyni oraz jej najbliższych, a także kuzynki i przyjaciółki, którzy w oczywisty sposób są stronniczy i reprezentują jej interesy; pominięto natomiast dowody z dokumentów, pozostające w archiwum Urzędu [...], a także ustalenia, poczynione przez Sąd Rejonowy dla [...] w uzasadnieniu postanowienia o podziale majątku wspólnego byłych małżonków, - wobec znacznego upływu czasu (19 lat) od daty dokonania meldunku, a także zdecydowanie odmienny od obecnego stan prawny w dacie dokonania tej czynności, należało zbadać przede wszystkim dowody z dokumentów archiwalnych, znajdujących się w dyspozycji organu I instancji; organy obu instancji nie ustaliły, czy: - w dacie zameldowania Skarżącej, uprawniony organ zbadał jej faktyczne zamieszkiwanie w lokalu czy też nie; - wnosząc o zameldowanie swojego dziecka we własnym mieszkaniu spółdzielczym p. B. K. załączył do tego wniosku, wymaganą wówczas, zgodę spółdzielni mieszkaniowej, jako właściciela tego mieszkania, na jej zameldowanie, - faktycznie poniechano ustalenia czy decyzja o zameldowaniu została wydana prawidłowo czy też nie; narusza to obowiązujące prawo, poprzez przyjęcie domniemania, że czynności faktyczne, prowadzące do wydania decyzji administracyjnej, oraz poprzedzające jej wydanie - zbadanie czy Skarżąca zamieszkuje wspólnie ze swoim ojcem w jego mieszkaniu - nie zostały w ogóle wykonane; prawidłowe postępowanie w takiej sprawie winno polegać na przyjęciu, że decyzja była wydana zgodnie z wymogami prawa, a jedynie przeprowadzenie dowodów z dokumentów lub innych obiektywnych źródeł, wyraźnie przeczących prawidłowości wydania decyzji, może być podstawą do jej uchylenia lub zmiany. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie (k 55) Pełnomocnik skarżących podkreślił, że organ uznał za wiarygodne twierdzenia określonych osób, jakoby stan faktyczny został wcześniej określony wadliwie, przeciw dokumentom. Podkreślał, iż nie można uznać, aby Skarżący wyprowadził się faktycznie z lokalu w latach 90-tych, gdyż pozostały tam jego rzeczy ruchome. Skarżąca przychyliła się do tego stanowiska. Uczestniczka postępowania – Wnioskodawczyni - wnosiła o oddalenie skargi. Potwierdziła swoje uprzednie wyjaśnienia, że nigdy - po opuszczeniu lokalu w 1996 roku Skarżący nie zamieszkał ponownie w lokalu (poza krótkimi wizytami w celu zabrania koniecznych rzeczy). Nie znała jego nowej rodziny. Jego żonę poznała na pierwszej sprawie, dotyczącej podziału majątku (w 2013 roku), zaś córkę, gdy były mąż wdarł się wraz z nią do mieszkania (w 2015 roku). Oświadczyła, że Skarżąca nigdy nie mieszkała w lokalu nr [...], a sąsiadka - będąca świadkiem w sprawie - nigdy u nich nie przebywała. Pełnomocnik skarżących wskazał, że data wyprowadzenia się w 1996 roku nie jest poparta żadnym dowodem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. W sprawie są bezsporne (niekwestionowane w skardze) jej istotne uwarunkowania prawne. O ile Skarżąca wraz z ojcem nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] na dzień zameldowania, organ był uprawniony do uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania. Kwestionowane jest jedynie to, czy organ uznał prawidłowo ze ojciec skarżącej nie mieszkał wówczas z nią w lokalu, za czym przemawiać ma przede wszystkim domniemanie prawidłowego zameldowania. Zarzucono, więc w istocie naruszanie przepisów postępowania, w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy w tym uwzględnienia domniemania prawidłowego funkcjonowania organów administracji – nie wadliwości dokonywanych czynności meldunkowych. Zarzuty skargi są bezzasadne, zaś stanowisko organu odwoławczego, co do uwarunkowań prawnych jak i dokonane ustalenia faktyczne są prawidłowe zaś orzeczenie właściwie uzasadnione, z zastrzeżeniem wyrażonym w części końcowej uzasadnienia. Z uwagi na uprzednie szczegółowe przytoczenie trafnej argumentacji organu administracji, jej powtarzanie nie byłoby zasadne. Sąd przyjmuje ją za własną (z uwzględnieniem uwagi końcowej). Odnosząc się do zarzutów skarżących, wskazać należy jedynie dodatkowo, co następuje: Procedując w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej organ administracji musi ocenić, czy - wobec dokonanych obecnie ustaleń faktycznych – uzasadnione jest przyjęcie, że uprzednie działania w kwestii meldunkowej były wadliwe. Trafnie wprawdzie podnoszono w skardze, że tylko niebudzące wątpliwości ustalenia w danym zakresie mogą być podstawą dla podważenia uprzednich czynności w drodze wydania stosowanego aktu administracyjnego. Dokonanie tego rodzaju precyzyjnych ustalań może napotykać trudności zwłaszcza, gdy od ocenianych zdarzeń upłynął już znaczny czas – jak w danym przypadku (prawie 19 lat). Jednak w rozpoznawanym przypadku – wbrew wywodom Skarżących – zachodziły przesłanki do orzeczenia o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania. Ustalenie stanu faktycznego na dzień jej dokonania było bowiem możliwe na podstawie prawidłowo zgromadzonego i ocenionego materiału dowodowego. Jak trafnie wywiódł organ administracji, okoliczności sprawy i zgormadzone dowody, wobec zasad logicznego rozumowania i przy odwołaniu do doświadczenia życiowego, pozwalają uznać, że Skarżąca nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] na dzień jej zameldowania w 1997 roku. Należało mieć na względzie - niekwestionowany w toku postępowania przed organami administracji (obu instancji) fakt wyprowadzenia się Skarżącego w 1996 roku z lokalu nr [...] jeszcze przed urodzeniem jego młodszej córki; podnoszona w toku rozprawy kwestia pozostawienia części rzeczy nie ma wpływu na ocenę danego zdarzenia, jako opuszczenia lokalu; jak trafnie wskazuje się w judykaturze, samo pozostawienie rzeczy nie jest wystarczającym dowodem dalszego zamieszkiwania (patrz tak np. wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2163/14 – dostępny w CBOSA); bez znaczenia jest brak dokumentu, potwierdzającego opuszczenie lokalu – wystarczającym są stosowne twierdzenia świadków i Wnioskodawczyni, niekwestionowane przez Skarżącego w toku postępowania administracyjnego, - składane, także w toku postepowania administracyjnego, oświadczenia skarżącego, że nie mógł swobodnie korzystać w lokalu po wyprowadzaniu się, - jednolite w swej treści zeznania szeregu świadków, że Skarżący - wraz z kolejną żona i ich wspólnym dzieckiem - nie zamieszkiwał w lokalu nr [...]przed ponownym wprowadzeniem się w 2015 roku, - mała wartość dowodowa, przywoływanego przez Skarżących, oświadczania sąsiadki: - formalnie – wobec faktu, że nie była ona ostatecznie przesłuchana jako świadek – po pouczeniu o ewentualnej odpowiedzialności karnej za składanie nieprawdziwych zeznań (w myśl art. 83 § 3 K.p.a.); nie stawiła się ona na przesłuchanie, lecz przesłała jedynie oświadczanie na piśmie; nie było więc możliwe zadawanie jej pytań, służących zweryfikowaniu wiarygodności oświadczeń np., co do faktycznej pamięci, gdy chodzi o ówczesne wydarzenia – czy w istocie bywała wówczas w lokalu nr [...]; - merytorycznie – wobec: braku jednoznacznego stwierdzenia w oświadczaniu, że Skarżący z córka zamieszkiwał w lokalu; wskazano jedynie, że tam przebywał, co nie jest różnoznaczne z zamieszkiwaniem i nieprawidłowej chronologii pamiętanych wydarzeń, gdy chodzi o miejsca zamieszkiwania skarżącego i jego młodszej córki (czy zamieszkiwał on przy ul. [...] przed, czy po zameldowaniu Skarżącej), - zasady doświadczenia życiowego - trafnie podniósł organ samo znikome prawdopodobieństwo (przy uwzględnieniu realiów społecznych i obyczajowych sprzed niemal 20 lat) sytuacji, gdy uprzedni mąż, wraz z kolejną żoną i ich dzieckiem, zamieszkuje pod jednym dachem z uprzednią żona i ich wspólnymi dziećmi; wobec tego konieczne byłoby uprawomocnienie takiego, odbiegającego ówcześnie od normy zdarzenia; w danym przypadku tego jednak Skarżący nie uczynili; nie może być tu wystraczające oświadczanie jednej osoby, zwłaszcza wobec jego znikomej wartości jako dowodu (patrz wyżej). Uprawnione było więc ustalenie, że Skarżący w istocie nie mieszkał z młodszą córką w lokalu nr [...] w 1997 roku (w szczególności na dzień jej zameldowania). Bezzasadne są także pozostałe zarzuty Skarżących z następujących przyczyn: - chybiona jest argumentacja, gdy chodzi o brak ustaleń, czy organ ówcześnie prowadził postępowanie wyjaśniające w przedmiocie faktycznego zamieszkiwania córki skarżącego w lokalu; o ile by tak było organ orzekałby w przedmiocie zameldowania w drodze decyzji administracyjnej; brak jednak podstaw do twierdzenia aby decyzję taką w sprawie wydano; jak wywodzi organ dokonano jedynie czynności materialno-technicznej zameldowania; jej podstawą musiało być więc przyjęcie stosownych dokumentów, w tym oświadczenia, wnoszącego o zameldowanie, na stosownym formularzu; zasada domniemania prawidłowości działania organów administracji dotyczyć więc może w dany przypadku jedynie kwestii, czy stosowne, wymagane ówcześnie, dokumenty zostały przełożone; nie było to w sprawie kwestionowane; o ile w danym zakresie istniałyby w istocie także jakieś nieprawidłowości tym bardziej uchylenie czynności zameldowania byłoby uzasadnione (ewentualna kumulacja przesłanek uchylenia); ponieważ ujawnienie tego rodzaju okoliczności nie mogłoby mieć już wpływu na wynik sprawy, brak postępowania wyjaśniającego w tym zakresie nie uchybia obowiązkowi właściwego wyjaśnienia sprawy i pozostaje w zgodzie z zasadą ekonomii postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.), - wymaga podkreślenia, że załączenie do wniosku o zameldowanie stosownej zgody spółdzielni służyło jedynie potwierdzeniu prawa do zameldowania danej sposoby z punktu widzenia dysponowania prawem do lokalu przez wnioskodawcę; nie było natomiast wynikiem przeprowadzania przez pracowników spółdzielni ustaleń, czy dana osoba aktualnie zamieszkuje w lokalu, - organ odwoławczy nie prowadził samodzielnie postępowania wyjaśniającego w sprawie (gromadzenie dodatkowych dowodów, w myśl art. 136 K.p.a.), wobec trafnej oceny, że został on w wystarczającym stopniu zebrany; sama jego ocena, analogiczna do dokonanej w I. instancji, nie może świadczyć o naruszaniu zasady instancyjności postępowania, - organ I. instancji trafnie wszczął postępowanie w przedmiocie uchylenia czynności materialno-techniczej; z wniosku wynikało bowiem, że przesłanką żądania jest okoliczność wadliwego zameldowania Skarżącej nie zaś opuszczenie lokalu, co uzasadniałoby procedowanie w przedmiocie wymeldowania, - rozpoznając sprawę nie naruszono zasady budowania zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) ani nie chybiono obowiązkowi właściwego wyjaśnienia sprawy i stosownej oceny materiału dowodowego (art. 7. 77 § 1 i 80 K.p.a.); rozstrzygniecie zostało zaś prawidłowo uzasadnione (art. 107 § 3 K.p.a.), z uwzględnieniem poniższej uwagi. Uchybieniem, niemającym jednak wpływu na wynik danej sprawy, było szerokie przytoczenie przez organ administracji uwarunkowań prawnych, dotyczących czynności zameldowania, w myśl aktualnej ustawy o ewidencji. Istotne w sprawie były zaś regulacje w danym zakresie zawarte w aktach normatywnych, obowiązujących na dzień dokonania czynności zameldowania. Trafnie odnotował jednak organ administracji, że poprzednie regulacje były analogiczne do obecnych. W myśl art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z 1974 roku, w brzmieniu na dzień zameldowania Skarżącej, dokonający tej czynności musiał przełożyć dokument tożsamości oraz potwierdzający prawo do przebywania w lokalu (tak przy meldunku stałym). W myśl ówczesnych przepisów nie było wymagane prowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie faktycznego zamieszkiwania osoby, która wnosiła o zameldowanie (art. 47 ust. 1). Postępowanie takie mogło być prowadzone jedynie wyjątkowo - wobec powzięcia przez organ określonych wątpliwości (art. 47 ust. 2). Kontrolę nad wykonywaniem obowiązku meldunkowego sprawowała natomiast generalnie Policja (art. 49 ustawy). Z kolei akt rangi podustawowej – rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984 r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności (Dz.U. Nr 32, poz. 176 ze zm.) - określał wówczas zakres danych, wymaganych do meldunku. W myśl § 7 ust. 1 pkt 14 wniosek o zameldowanie musiał zawierać potwierdzenie faktu pobytu, lecz do jego dokonania uprawniony był sam ojciec skarżącej, jako osoba posiadająca spółdzielcze prawo do lokalu. Prawidłowa jest więc konstatacja organu, że - w kwestiach istotnych - ówczesny system meldunkowy odpowiadał aktualnemu, gdy chodzi o brak powinności dokonania przez właściwy w sprawie organy ustaleń, czy osoba meldowana faktycznie zamieszkuje w danym lokalu. W takiej sytuacji nadmierna lakoniczność uzasadniania, co do uwarunkowań prawnych sprawy, nie mogła mieć istotnego wpływu na jej wynik. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło