IV SA/Wa 1918/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant spec. Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2012 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego L.B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. IV SA/Wa 1918/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Prezydent Miasta W. orzekł o wymeldowaniu R. J. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że w 2001 r. budynek nr [...] przy ul. [...] w W. uległ częściowemu spaleniu. Ze względu na istniejące zagrożenie R. J. był zmuszony do opuszczenia miejsca zameldowania na pobyt stały. Strona pomieszkuje w różnych miejscach i jest w trakcie oczekiwania na przydział lokalu z zasobów Dzielnicy [...]. W ocenie organu w sprawie została spełniona przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Po rozpatrzeniu odwołania R. J. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Organ argumentował, że podstawę prawna wymeldowania stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Pobytem stałym w budynku jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, z wolą koncentracji w danym, miejscu swoich spraw życiowych. O opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu powyższego artykułu można mówić, gdy osoba, której postępowanie dotyczy fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w lokalu jest wynikiem jej woli i ma charakter trwały. Budynek przy ul. [...] uległ spaleniu i stanowi pustostan przeznaczony do rozbiórki. R. J. potwierdził, że nie mieszka w miejscu pobytu stałego. W ocenie organu zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Organ wskazał, ze wymieniony nie zamierza wrócić do lokalu i stara się o przydział nowego lokalu. Zdaniem organu opuszczenie lokalu miała charakter dobrowolny i trwały. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. J. wywodząc, iż lokalu tego nie opuścił dobrowolnie, lecz został zmuszony do jego opuszczenia z uwagi na pożar budynku. Skarżący podkreślił, że po wprowadzeniu się do tego budynku po pożarze Zakład Administrowania Mieniem Komunalnym Gminy W. pismem z dnia 16 kwietnia 2002 r. nie wyraził zgody na przebywanie w tym budynku i nakazał R. J. opuszczenie tego lokalu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( DZ. U. Nr 139, poz. 993 z 2006 r.). Przepis ten stanowi, iż "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się." Pojęcie "opuszczenia pobytu stałego" nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych rozumie się je jako opuszczenie lokalu o charakterze dobrowolnym będące wynikiem realizacji uprzednio podjętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce (patrz wyrok NSA z 14 stycznia 2011 r., II OSK 206/09, LEX nr 953002). W rozpoznawanej sprawie z uwagi na zaistniałą sytuację faktyczną - pożar budynku - nie można przyjąć, że okoliczności te zaistniały w dacie tego zdarzenia. Nie stanowi to jednak samo przez się podstawy do odmowy zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Istotną bowiem okolicznością przy wymeldowaniu jest także czy nie nastąpiła ewaluacja zamiaru strony, co do opuszczenia tego lokalu. Kluczowe znaczenie w sprawie będzie więc miało ustalenie, czy strona przebywa w innym lokalu i czy koncentrują się tam jej czynności życiowe. Okoliczność ta może bowiem stanowić wyrażenie woli skarżącego, co do braku chęci dalszego przebywania w lokalu, którego dotyczy wymeldowanie, a więc co do zamiaru jak i dobrowolności jego opuszczenia. Pamiętać bowiem należy, że sama wola określonej osoby dalszego zamieszkiwania w lokalu, niezależnie od okoliczności faktycznych czy prawnych, stanowi bezwzględną przeszkodę dla konstatacji, iż nastąpiło opuszczenie lokalu, nawet pomimo obiektywnego trwałego braku możliwości z niego korzystania. Wola osoby wyraża się jednak nie tyko w werbalnym wyrażaniu swoich oczekiwań, ale także w zachowaniu świadczącym wyraźnie o zamiarach danej osoby. Takim zachowaniem jest w sprawie o wymeldowanie umiejscowienie swojego centrum życiowego w innym lokalu. Organy administracji wbrew obowiązkom nałożonym w art. 7 i 77 k.p.a poniechały wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego , a co za tym idzie dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Rozstrzygnięcie oparto jedynie na oświadczeniu skarżącego. Organ II instancji nie wyjaśnił na czym oparł twierdzenie, iż opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter dobrowolny, czym naruszył dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. Okoliczności zaś trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego nie były w ogóle przedmiotem rozważań organu I instancji. Podkreślić przy tym należy, iż okoliczność ta był podnoszona przez skarżącego w odwołaniu. Rozpoznając ponowienie sprawę organ winien mieć na względzie, że w sprawie o wymeldowanie jest istotne nie tylko faktyczne opuszczenie lokalu, co z pewnością miało miejsce w niniejsze sprawie, ale także czy jest to okoliczność trwała i dobrowolna, przy czym zamiar ten może w czasie podlegać zmianą. Winien więc organ wyjaśnić, czy skarżący ubiegał się o przyznanie mu innego lokalu z zasobów mieszkaniowych gmin, co świadczyłoby o chęci zmiany miejsca zamieszkania I dobrowolności opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego. W toku postępowania należy również ustalić, czy R. J. założył w nowym miejscu ośrodek swoich osobistych i majątkowych interesów. Nie wystarczające jest w tym zakresie oparcie się jedynie na twierdzeniach strony, ale pomocne w tym względzie będzie także przesłuchanie w charakterze świadków osób, które posiadają wiedzę w tym zakresie, a w szczególności sąsiadów nowego miejsca zamieszkania skarżącego. Okoliczności te dopiero w zestawieniu z faktem, iż lokal położony w W. przy ul. [...] nie nadaje się do stałego pobytu ludzi mogą dać odpowiedź na pytanie czy zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na względzie wskazania prawne zawarte powyżej. Mając na względzie powyższe na mocy art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 oparto o treść art. 152 p.p.s.a. O kosztach zaś rozstrzygnięto w myśl art. 200 powołanej wyżej ustawy.