IV SA/Wa 1918/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. K., I. K., P. K. i M. K. na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. (nr [...]) – zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A.K., I.K., P.K. i M.K. - Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2013r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia wymienionym wyżej osobom pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód do celów energetycznych dla potrzeb małej elektrowni wodnej zainstalowanej na jazie Z. w km [...]+[...] rzeki [...]. Organ orzekał w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia [...] października 2011r. zostało zainicjowane postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego A.K., I.K.. P.K. i M.K. na szczególne korzystanie z wód do celów energetycznych dla potrzeb małej elektrowni wodnej zainstalowanej na jazie Z. w km [...]+[...] rzeki [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013r. Marszałek Województwa [...]zawiesił niniejsze postępowanie na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. ze względu na toczące się postępowanie administracyjne w sprawie nakazu rozbiórki urządzeń za pomocą których ma odbywać się projektowany sposób korzystania z wód. Wskutek zażalenia wniesionego przez pełnomocnika inwestorów Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2013r. o zawieszeniu postępowania. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że w omawianej sprawie zostało zawieszone postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód do celów energetycznych przez urządzenia MEW, w odniesieniu do których decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2011r. zreformowaną następnie decyzją Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lutego 2012r. orzeczono obowiązek usunięcia tych urządzeń. Postępowanie w sprawie usunięcia urządzeń MEW nie zostało jeszcze rozstrzygnięte gdyż WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 13 grudnia 2012r. (sygn. akt IV SA/Wa 864/12) uchylił decyzję w części orzekającej o obowiązku usunięcia urządzeń MEW. Zdaniem organu bez rozstrzygnięcia czy przedmiotowe urządzenia MEW będą mogły pozostać na jazie Z. czy też nie uzależniona jest możliwość udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Wypełnia to przesłankę z art. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Inwestorzy nie zgadzając się ze stanowiskiem organów wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ostateczne postanowienie organu odwoławczego. Skarga zarzuca naruszenie: art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie bowiem prawidłowa analiza tego przepisu, zwłaszcza w połączeniu z art. 100 § 1 K.p.a. powinna prowadzić do wniosku, że wyrok czy to WSA czy NSA w sprawie sądowo administracyjnej przywołanej w treści zaskarżonego postanowienia nie może być traktowany jako rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Wobec powyższego zaskarżone postanowienie jest pozbawione podstawy prawnej i faktycznej w sytuacji, gdy MEW jest sprawna i gotowa do dalszej produkcji energii elektrycznej, co uzasadnia jego uchylenie i przekazanie sprawy celem prowadzenia postępowania i wydania pozwolenia wodnoprawnego. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Skarga jest nieuzasadniona. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny, jedynie źródłem sporu jest odmienne rozumienie przez skarżących zastosowanego przez organ przepisu prawa procesowego. Skarżący twierdzą, że nie istnieje związek uzasadniający zależność pomiędzy postępowaniem w sprawie nakazu rozbiórki urządzeń MEW, a niniejszym postępowaniem w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód do celów energetycznych przy zastosowaniu tych samych urządzeń MEW. Dla rozstrzygnięcia zatem sprawy niezbędne było przesądzenie, czy w niniejszej sprawie opisanej konkretnymi okolicznościami faktycznymi organ zasadnie zastosował art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku więc, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje do rozstrzygnięcia zagadnienie wstępne, organ administracji obowiązany jest zawiesić postępowanie. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem innej kwestii, mającej istotne znaczenie dla tegoż postępowania, stanowiącej wypowiedź co do uprawnienia, obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego lub innych okoliczności mających istotne znaczenie prawne. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne musi być w toku (co jest bezsporne w niniejszym stanie faktycznym), zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeżeli chodzi o tę ostatnią przesłankę to organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a powoływanym zagadnieniem wstępnym. Organ jako przesłankę do ustalenia wzajemnej zależności pomiędzy niniejszym postępowaniem w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód do celów energetycznych dla potrzeb małej elektrowni wodnej, a postępowaniem w sprawie nakazu rozbiórki tej samej MEW upatruje w istnieniu bądź braku owych urządzeń małej elektrowni wodnej. Jak wynika z załączonego do akt rozpatrywanego postępowania operatu wodnoprawnego w formie elektronicznego nośnika danych, szczególne korzystanie z wód przez skarżących, na które wystąpili o wydanie pozwolenia, będzie związane z wykorzystywaniem z kolei małej elektrowni wodnej zainstalowanej na jazie Z. w km [...]+[...] rzeki [...]. Z kolei Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...]lutego 2012r. uchylił punkt 2 decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2011 r., która dotyczyła wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, i zobowiązał I. oraz A. K. do usunięcia, w terminie do dnia [...] marca 2012 r., urządzeń elektrowni wodnej, zlokalizowanych w lewym prześle jazu piętrzącego wody rzeki [...] w km [...]+[...] takich jak: dwóch turbin rurowych Dn 700 wraz z rurociągami, pomostu stalowego wraz z generatorami, schodów stalowych zawieszonych na ścianie jazu. Rozstrzygnięcie to jednak (pkt 2) w zakresie usunięcia urządzeń MEW zostało uchylone wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2012r. (sygn. akt IV SA/Wa 864/12). Sąd orzekający w niniejszej sprawie ustalił w oparciu o dane dostępne z urzędu, że wskazywane przez organ postępowanie w sprawie nakazania rozbiórki tj. usunięcia MEW zakończyło się na etapie wyrokowania przez sąd I instancji. Mianowicie wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2012r. (sygn. akt IV SA/Wa 864/12) nie został zaskarżony skargą kasacyjną i w dacie orzekania przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w dniu [...] czerwca 2013r. - był prawomocny. Oznacza to, że w chwili wydania zaskarżonego postanowienia toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie nakazania usunięcia urządzeń przedmiotowej MEW, bowiem wskutek uchylenia przez WSA w Warszawie decyzji w części rozbiórki urządzeń Prezes ma obowiązek ponownie się wypowiedzieć. W tej sytuacji zatem bezspornie istnieje związek pomiędzy postępowaniem w sprawie rozebrania urządzeń, a postępowaniem związanym z udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego przy wykorzystaniu owych urządzeń. Jeśli bowiem urządzenia zostaną rozebrane bezprzedmiotowe stanie się udzielanie pozwolenia na korzystanie z wód do celów energetycznych przy wykorzystaniu rozebranych w oparciu o decyzję administracyjną urządzeń małej elektrowni wodnej. W ten sposób prowadzenie niniejszego postępowania uwarunkowane jest zakończeniem szeroko pojętego postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997r. Omawiane bowiem urządzenia MEW zostały wykonane i były użytkowane na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] lutego 2012. organ stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na wykorzystanie wód rzeki [...] dla potrzeb MEW, udzielonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1997r. Skarżący zatem zostali pozbawieni uprawnienia do legalnego korzystania z owych urzadzeń i obecnie poprzez niniejsze postępowanie chcą uzyskać uprawnienie do wykonywania działalności, której musieli zaprzestać wskutek tego, że wygasło im poprzednie pozwolenie. Ponieważ jednak sporne urządzenia zostały wykonane i były użytkowane na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, którego stwierdzono wygaśnięcie – w ocenie Sądu konieczne jest zakończenie postępowania rozstrzygającego w przedmiocie ich rozbiórki w świetle brzmienia art. 139 prawa wodnego. Przepis ten stanowi, że w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego można określić obowiązki zakładu niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, a w szczególności zobowiązać zakład do usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie tego pozwolenia. Dalej ustęp 2 przewiduje, że w przypadku wygaśnięcia lub cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodne lub ich części, których pozostawienie jest niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, z zastrzeżeniem ust. 3, mogą być przejęte bez odszkodowania na własność właściciela wody, chyba że właściciel urządzenia wodnego, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja o wygaśnięciu lub cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna, rozporządzi prawem własności tego urządzenia. Kwestia zatem ewentualnej rozbiórki urządzeń jest wynikiem stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z dnia 5 sierpnia 1997r. Co do kwestii samego wygaśnięcia pozwolenia – w tym zakresie decyzja jest ostateczna i prawomocna. Dopóty jednak nie zostanie rozstrzygnięte, czy urządzenia MEW nie zostaną rozporządzone tak, jak stanowi art. 139 prawa wodnego nie jest możliwe korzystanie z nich w oparciu o nowe pozwolenie wodnoprawne, którego uzyskania domagają się obecnie skarżący. Z przytoczonych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.