IV SA/Wa 1918/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej A. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] lipca 2014 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz.267 ze zm.), dalej "kpa" stwierdził, że odwołanie A. D. od decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] maja 2014 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie sprawy. Prezydent Miasta L., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wszczętego z urzędu, decyzją z [...] maja 2014 r. orzekł o wymeldowaniu A. D. wraz z małoletnim synem P. D. z pobytu stałego z budynku nr [...] przy ul. [...] w L. Odwołanie od decyzji złożyła A. D. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2014 r. stwierdził, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania, została wysłana do A. D. listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres, pod którym zamieszkuje, tj. ul. [...], L. Pod tym adresem A. D. odebrała skierowane do niej zawiadomienie o wszczęciu postępowania wraz z pouczeniem o obowiązku zawiadamiania organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu (art. 41 kpa). Dalej organ wyjaśnił, że decyzja Prezydenta Miasta L., po dwukrotnym awizowaniu, została zwrócona do organu jako nieodebrana w ustawowym terminie. Przy czym z akt sprawy wynika, że A. D. w dniu 23 czerwca 2014 r. zgłosiła się w Urzędzie Miasta L. i odebrała ww. decyzję. W ocenie organu decyzja organu pierwszej instancji została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 10 czerwca 2014 r., tj. z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu liczonego od daty jej pierwszego awizowania w dniu 27 maja 2014 r. Termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta L. rozpoczął swój bieg 11 czerwca 2014 r. i upłynął 24 czerwca 2014 r. W związku z powyższym odwołanie złożone przez A. D. osobiście w organie pierwszej instancji w dniu 25 czerwca 2014 r. organ uznał, za złożone po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 kpa (14 dni od dnia doręczenia decyzji). Zdaniem Wojewody [...] osobisty odbiór w dniu 23 czerwca 2014 r. przez A. D. decyzji Prezydenta Miasta L. nie może wywołać żadnego skutku prawnego. Skargę na postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 2014 r. wniosła A. D., działająca w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletniego P. D. W wywodach skargi skarżąca wskazała, że decyzja organu pierwszej instancji została skierowana na adres ustalony przez pracowników urzędu, tj. ul. [...] w L. Jest to adres męża skarżącej. Tymczasem w toku postępowania skarżąca wskazała, że przebywa pod adresem ul. [...] w L. i ten adres jest adresem do korespondencji. Ponadto skarżąca wskazała, że w Urzędzie Miasta L. korespondencję roznoszą gońcy (pracownicy urzędu). W przypadku, gdy otrzymała informację od męża o korespondencji z ww. urzędu odbierała ją w siedzibie tego urzędu. Dalej skarżąca podniosła, że przesyłka zawierająca decyzję organu pierwszej instancji była wysłana na adres ustalony przez pracowników urzędu i została awizowana. O tym fakcie skarżąca dowiedziała się od męża w dniu 20 maja 2014 r., który poinformował ją o pozostawionym w skrzynce o powtórnym zawiadomieniu. Zgodnie z tym zawiadomieniem termin do odbioru decyzji upływał w dniu 11 czerwca 2014 r. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej również "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 134 kpa. W myśl tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przypomnieć należy, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa). Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy organ dokonywał doręczeń w toku postępowania na prawidłowy adres, a w konsekwencji ustalenie w jakiej dacie doszło do doręczenia skarżącej decyzji z [...] maja 2014 r. Prezydenta Miasta L. i – w rezultacie – ocena, czy wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu. Przedmiotowe postępowanie o wymeldowanie A. D. i jej małoletniego syna P. D. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w L. zostało wszczęte z urzędu. Organ wszczynając postępowanie ustalił adres A. D. do doręczeń jako ul. [...]w L. Wobec uzyskania informacji, że A. D. przebywa pod innym adresem, tj. ul. [...] w L., organ kierował korespondencję na ten adres. Faktem jest, że skarżąca odebrała kierowaną na ten adres korespondencję, m.in. zawiadomienie z 6 marca 2014 r. o wszczęciu postępowania wraz z pouczeniem o obowiązku informowania o zmianie adresu. Jednakże w piśmie z 28 marca 2014 r. kierowanym do organu wskazała, że jej adres zamieszkania (i korespondencji) jest : ul. [...] w L. Mimo to, organ kolejne pisma do strony, tj. zawiadomienie z 22 kwietnia 2014 r. o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, zawiadomienie z 22 kwietnia 2014 r. o przedłużenie terminu do załatwienia sprawy, jak również decyzję z 20 maja 2014 r. kierował na adres ul. [...] w L. Zasadny jest zatem zarzut skargi, że organ dokonywał doręczeń pod nieprawidłowy adres. W świetle obowiązujących reguł postępowania administracyjnego nie ulega wątpliwości, że to strona zobowiązana jest do wskazywania adresu do doręczeń organowi prowadzącemu postępowania., począwszy od momentu wniesienia podania (pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania) skończywszy na obowiązku informowania organu w toku postępowania o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego, o czym stanowi wprost treść art. 41 kpa. Oznacza to jednak równocześnie, że to strona postępowania uprawniona jest do określania tego adresu, zaś organ – jakkolwiek zobowiązany do ustalenia prawidłowego adresu do doręczeń – nie ma uprawnień do dowolnego i arbitralnego przyjmowania tego rodzaju ustaleń. W szczególności zaś ustalenia te nie mogą pozostawać w sprzeczności z jednoznacznym wskazaniem adresu przez stronę. W niniejszej sprawie skarżąca jednoznacznie wskazała na adres do doręczeń przy ul. [...] w L. i konsekwentnie się powoływała na ten adres w pismach procesowych. Tymczasem pracownik organu przyjął jako właściwy zupełnie inny adres, na który kierowana była korespondencja. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że korespondencja organu kierowana była na niewłaściwy adres, różniący się od wyraźnie wskazanego przez stronę. W związku z powyższym skoro organ dokonywał doręczeń na błędny adres, to doręczenie na ten adres nie może korzystać z domniemania wynikającego z art. 44 kpa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2000 r. sygn. akt III RN 141/99, publ. OSNP z 2001 nr 1 poz. 6, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 270/12, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem z akt sprawy wynika, że organ uznał za skutecznie doręczoną decyzję organu pierwszej instancji w dniu 10 czerwca 2014 r. w trybie art. 44 kpa (tzw. doręczenie zastępcze), a termin do wniesienie odwołania upływał w dniu 24 czerwca 2014 r. W aktach sprawy znajduje się również zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] maja 2014 r. potwierdzające odbiór decyzji przez A. D. w siedzibie organu w dniu 23 czerwca 2014 r. W tym dniu bez wątpienia strona dowiedziała się o wydaniu decyzji w sprawie. Tym samym złożenie odwołania w dniu 25 czerwca 2014 r. – w ocenie Sądu – uznać należy za wniesione z zachowaniem terminu. Zdaniem Sądu organ błędnie ustalił datę, od której rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania i niezasadnie wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Biorąc pod uwagę skutki prawne jakie za sobą niesie postanowienie wydane w trybie art. 134 kpa, polegające na braku merytorycznego rozpoznania odwołania, organ administracji wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania powinien poprzedzić dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, w jakiej dacie miało miejsce doręczenie decyzji i czy odwołujący się przekroczył termin do wniesienia odwołania (art. 7 i art. 77 kpa). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ppsa, art. 152 ppsa i art. 200 ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.