IV SA/Wa 1919/06
WyrokWSA w Warszawie2007-01-19
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Danuta Szydłowska, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zameldowania, uznając, że osoby wnoszące odwołanie nie są stronami postępowania z uwagi na toczące się postępowanie spadkowe dotyczące prawa do lokalu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył prawo, umarzając postępowanie w sprawie zameldowania i nie uznając skarżących za strony. Toczące się postępowanie spadkowe dotyczące prawa do lokalu stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które powinno skutkować zawieszeniem postępowania administracyjnego, a nie jego umorzeniem. Brak rozstrzygnięcia tego zagadnienia uniemożliwia prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie zameldowania J. D. wraz z dziećmi na pobyt stały. Skarżący T. W. i G. W. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji, kwestionując uprawnienia J. D. do pobytu w lokalu ze względu na toczące się postępowanie spadkowe po właścicielce lokalu. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając skarżących za niebędących stronami postępowania, ponieważ nie posiadali prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji Wojewody.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.),, asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zameldowania na pobyt stały - uchyla zaskarżoną decyzję -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r Wojewoda [...] w wyniku rozpatrzenia odwołań T. W. i G. W. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] czerwca 2006 r. orzekającej o zameldowaniu J. D. wraz z dziećmi J., A. i P. D. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie .
Organ I instancji stwierdził, iż J. D. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od wielu lat. Zawiadomieni o toczącym się postępowaniu ewentualni spadkobiercy zmarłej właścicielki B. H., wyjaśnili, iż toczy się postępowanie sądowe w sprawie uregulowania stanu prawnego w/w lokalu. Warunkiem zameldowania zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełnienie warunku faktycznego zamieszkania ( art. 10 ust. 1 ustawy ). Funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja danych o miejscu pobytu osób która wymaga zgodności między zapisami a stanem faktycznym. Bezspornym jest, iż wnioskodawczyni wraz z dziećmi zamieszkuje w wskazanym wyżej lokalu.
W złożonym odwołaniu G. W. podniósł zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazując, iż J. D. nie legitymowała się uprawnieniami do pobytu w w/w lokalu. Aktualnie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po B. H., właścicielce lokalu i do czasu wydania prawomocnego postanowienia i określenie kręgu spadkobierców, nie jest możliwe potwierdzenie uprawnień wnioskodawczyni do pobytu w lokalu. Odwołanie o analogicznej treści wniósł także T. W.. Zajmując stanowisko w sprawie Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, iż sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po właścicielce lokalu B. H. jest w toku. Wobec braku prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku przez T. W. i G. W. nie można uznać ich za strony postępowania, a tym samym za osoby uprawnione do wniesienia odwołania. Dodał też, iż stan prawny przedmiotowego lokalu pozostaje bez wpływu na zasadność decyzji organu I instancji.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, T. W., zwany dalej skarżącym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł zarzut naruszenia art. 28 kpa. poprzez nieuznanie go za stronę postępowania a także ponowił argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art.28 k.p.a. stroną postępowania jest wyłącznie osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo która żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podstawowe znaczenie dla wykładni tego przepisu ma pojęcie interesu prawnego. Czynnikiem różnicującym interes prawny i interes faktyczny jest istnienie lub brak normy prawnej przyznającej ochronę danemu podmiotowi. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści.
Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i pojawia się wówczas gdy istnieje związek między
obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną tegoż podmiotu ( wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r, IV SA 2164/97-LEX nr 43262)
Tak więc warunkiem dopuszczenia danego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest stwierdzenie, iż ma on interes prawny w sprawie. Innymi słowy pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku ( zob. kom Kodeks postępowania administracyjnego Piotr Przybysz Lexis Nexis str. 100 ) Zdarzenia przyszłe nie mogą stanowić o interesie prawnym, a co najwyżej o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego, do rozstrzygnięcia którego właściwym jest inny organ lub sąd a rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracyjny. Innymi słowy, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracyjny. Rozstrzygnięciem jest czynność prawna organu lub sądu zarówno orzecznicza jak i rejestracyjna, a także czynności stron procesowych dokonane przed organem procesowym, jeżeli po spełnieniu przewidzianych prawem warunków wywierają skutki równe rozstrzygnięciu organu procesowego. Dotyczyć może uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności mających znaczenie prawne ( zob. kom. Kodeks postępowania administracyjnego Piotr Przybysz Lewis Nexis str. 206 ).
Jak wynika z akt sprawy administracyjnej lokal nr [...] przy ulicy [...] w W. jest lokalem spółdzielczym własnościowym i od 1994 r. zamieszkuje w nim J. D., aktuatnie z trójką dzieci. Obecnie toczy się postępowanie spadkowe po zmarłej właścicielce mieszkania-B. H..
W ocenie Sądu organ odwoławczy bezzasadnie uznał, iż fakt toczącej się sprawy nie czyni skarżących stroną postępowania w przedmiocie o zameldowanie a wiążącym jest wyłącznie prawomocne postanowienie w tej sprawie. Jak wskazano powyżej rozstrzygnięcia sądu powszechnego w tego rodzaju sprawach cywilnych stanowią prejudykat w sprawie administracyjnej o wymeldowanie i zameldowanie. Rozstrzygają one
bowiem zagadnienie wstępne w rozumieniu omówionego już art. 97 § 1 pkt 4 kpa, przesądzając o istnieniu bądź nieistnieniu wymaganych administracyjnym prawem materialnym przesłanek wymeldowania i zameldowania oraz określą ewentualne prawo do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie czy też wniesienie środka odwoławczego. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych i jako wadliwa winna być wyeliminowana z obrotu prawnego.
Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy rozważy, czy zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przed sądem powszechnym bądź też, czy osoby z udziałem których toczyło się postępowanie przed organem I instancji były stronami tego postępowania. Zważyć bowiem należy, iż postępowanie administracyjne winno toczyć się z udziałem wszystkich właściwych spadkobierców.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło