IV SA/Wa 1920/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-16
Skład orzekający: Monika Stępkowska-Bigiej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień, po wydaniu wyroku kończącego postępowanie, podlega rozpoznaniu, jeśli skarżący jest z mocy prawa zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA, ponieważ sprawa dotyczy pomocy społecznej. W związku z tym rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Jednocześnie, sąd uwzględnił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, uznając, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, co jest istotne dla realizacji konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście możliwości wniesienia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień. Po wydaniu przez WSA wyroku oddalającego skargę, skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Sąd rozpoznał ten wniosek.Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla adwokata z urzędu; 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień postanawia: 1. ustanowić dla adwokata z urzędu; 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1920/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. B. na decyzję Ministra Rodziny, Racy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień.
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 17 stycznia 2018 r. W dniu 18 stycznia 2018 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący zwrócili się z wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z wniosku sporządzonego na urzędowym formularzu PPF z dnia 18 stycznia 2018 r. oaz dokumentów dołączonych do wniosku wynika, że skarżący jest osobą schorowaną, po [...] i operacji [...]. Mieszka wraz z żoną i synem. Poza mieszkanie spółdzielczym o pow. 44,6 m2 oraz 20-letnim samochodem osobowym ([...]) nie posiada żadnego majątku. Skarżący uzyskuje dochód w wysokości 1.309,46 zł z tytułu emerytury, zaś jego żona – w wysokości 1.146,04. Odnośnie syna skarżący oświadczył, że w chwili obecnej nie uzyskuje on jakichkolwiek dochodów podał, że renta została wstrzymana, "sprawa w sądzie". Wymienił następujące wydatki: czynsz – 244,38 zł, wywóz śmieci – 42 zł (na kwartał), gaz – 185,47 zł, energia elektryczna – 108,15 zł, Tv – 30 zł, ścieki – ok. 180 zł (na dwa miesiące), woda – ok. 90 zł (na dwa miesiące), leki – 300 – 400 zł miesięcznie, wizyty lekarskie ok. 100 – 120 zł.
Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, zważono co następuje.
W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Według przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej. W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie tego wniosku jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.).
Odnosząc się natomiast do wniosku w zakresie żądania ustanowienia adwokata, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje jeżeli wnioskujący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając sytuację materialną skarżącego wzięto pod uwagę, że jest osobą schorowaną, on i jego żona uzyskują niskie dochody, które w całości przeznaczone są na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Łączny dochód rodziny składającej się z trzech członków wynosi 2 455,50 zł.
Opisana sytuacja uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W szczególności ustanowienie pełnomocnika ma istotne znaczenie na obecnym etapie sprawy, tj. po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Od wyroku z dnia 23 listopada 2017 r. przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 tej ustawy). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O umorzeniu postepowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło