IV SA/Wa 1922/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie Sędzia del. SO Aleksandra Westra Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 17 października 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. P. i S. P. na postanowienie Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa [...] z [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa [...] na rzecz R. P. i S. P. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem"), wydanym na podstawie art.134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", w zw. z art. 49a ust 1 i art. 46d ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo Łowieckie (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2033 z późn. zm.), dalej "p.ł.", Nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa [...] (dalej "Nadleśniczy") – stwierdził uchybienie przez R. i S. P. (dalej "Skarżących"), reprezentowanych przez adw. A. J., terminowi odwołania od protokołu szacowania szkód łowieckich. II. Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie, Nadleśniczy wskazał w szczególności, co następuje: (i) Skarżący zgłosili Zarządowi Wojskowego Koła Łowieckiego Nr [...] "[...] " (dalej "Koła") wystąpienie szkody łowieckiej na ich nieruchomości. W dniu 15 kwietnia 2019 roku Koło zawiadomiło Skarżących o terminie szacowania szkody wyznaczonym na dzień [...] kwietnia 2019 roku, czyniąc w ten sposób zadość przepisom, obowiązującego w tej dacie, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 marca 2010 roku w sprawie sposobu postępowania przy szacowaniu szkód oraz wypłat odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych (Dz.U. Nr 45, poz. 272), dalej "rozporządzenia (z 2010 r.)". Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego zawiadamia poszkodowanego o terminie oględzin, ostatecznego szacowania szkody lub ponownego szacowania szkody nie później niż na 2 dni przed ich dokonaniem. Skarżący odebrał zawiadomienie w dniu 16 kwietnia 2019 roku, a zatem 2-dniowy termin został zachowany. W dniu [...] kwietnia 2019 roku odbyło się szacowanie szkody. Na szacowanie szkody nie stawili się poszkodowani ani ich pełnomocnik. Zarówno poszkodowani, jak i ich pełnomocnik dysponowali wiedzą o terminie szacowania. W protokole szacowania szkody odnotowano informację o braku stawiennictwa poszkodowanych i ich pełnomocnika, zgodnie z treścią § 2 ust. 6 Rozporządzenia z dnia 8 marca 2010 roku, który stanowi, że gdy poszkodowany jest nieobecny, szacujący zamieszcza o tym informację w protokole. Zgodnie z treścią § 2 ust. 4 Rozporządzenia z dnia 8 marca 2010 roku, nieobecność zawiadomionego poszkodowanego nie wstrzymuje dokonania oględzin, ostatecznego szacowania szkody lub ponownego szacowania szkody. Termin do wniesienia odwołania biegł zatem od daty podpisania protokołu szacowania szkody, tj. od dnia [...] kwietnia 2019 roku. (ii) W dniu 20 maja 2019 roku do Nadleśniczego wpłynęło odwołanie pełnomocnika Skarżących z dnia 16 maja 2019 roku. Zgodnie z treścią art. 46d ust. 1 zd. 2 Prawa łowieckiego, odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5. Skoro zaś termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu [...] kwietnia 2019 roku, to jego upływ nastąpił w dniu [...] kwietnia 2019 roku. III. Pismem z dnia 4 lipca 2019 r. pełnomocnik Skarżących wniósł do tut. Sądu skargę na postanowienie Nadleśniczego, zarzucając temu aktowi naruszenie przepisów prawa - co miało wpływ na wynik sprawy - a w szczególności: a) art. 33b pkt. 2; art. 46a ust. 4; 46 ust. 6; 46c ust. 1 pkt. 8; 46c ust. 5; 46 ust. 4 i inne Ustawy z dnia 13.10.1995r. - Prawo Łowieckie (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2033 ze zm.) przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz pominięcie: - konieczności składania oświadczeń woli przez Koło Łowieckie w ustawowej i statutowej reprezentacji; - nieważności oraz bezskuteczności czynności Koła Łowieckiego podejmowanych bez właściwej reprezentacji i w niewłaściwej formie. b) art. 134 k.p.a. przez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sytuacji gdy termin do wniesienia Odwołania nie został uchybiony gdyż rozpoczął bieg w dniu złożenia Odwołania ewentualnie nie rozpoczął biegu na skutek niepodjęcia ważnych czynności przez Kolo Łowieckie, które mogłyby być skuteczne. Zarzucając powyższe wnoszę o uchylenie zaskarżonego Postanowienia w całości ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonego Postanowienia z powodu zajścia okoliczności z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. III. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 30 lipca 2019 r., organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania, tj. 134 k.p.a. w związku z art.46d ust.1 p.ł., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżone postanowienie należało uchylić. V. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia Nadleśniczego prowadzi do następujących wniosków: 1. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art.134 k.p.a. w związku z art.46d ust.1 i art.49a ust.1 Prawa łowieckiego, Nadleśniczy stwierdził uchybienie przez Skarżących siedmiodniowemu terminowi do wniesienia odwołania od protokołu szacowania szkody z dnia [...] kwietnia 2019 r., liczonemu – stosownie do wymogów art.46d ust.1 p.ł. - od dnia podpisania przedmiotowego protokołu. Ocena ta jest wadliwa albowiem nie uwzględnia skutków prawnych naruszenia przez podmiot podejmujący czynności w przedmiocie oszacowania szkód powstałych na nieruchomości Skarżących (tj. przez Koło, występujące jako dzierżawca obwodu łowieckiego, który sporządził przedmiotowy protokół) istotnych gwarancji procesowych Skarżących. 2. Stan prawny, odnoszący się do przedmiotu sprawy, przedstawia się następująco: W myśl art.46d ust.1 p.ł. właścicielowi albo posiadaczowi gruntów rolnych, na terenie których wystąpiła szkoda, oraz dzierżawcy albo zarządcy obwodu łowieckiego przysługuje odwołanie do nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od dnia podpisania protokołu, o którym mowa w art. 46a ust. 4 albo art. 46c ust. 5. W myśl art.49a ust.1 p.ł. w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego lub dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Odnotować należy, iż pojęcie odpowiedniego stosowania przepisów oznacza w zależności od okoliczności, że przepisy, do których następuje odesłanie, stosuje się wprost, bez żadnych modyfikacji, bądź stosuje się je z odpowiednimi modyfikacjami, uwzględniającymi specyfikę danej regulacji prawnej, względnie nie stosuje się w ogóle przepisów, do których następuje odesłanie ze względu na ich bezprzedmiotowość albo sprzeczność z przepisami ustanowionymi dla danych stosunków prawnych (np. J. Nowacki, Odpowiednie stosowanie przepisów prawa, PiP 1964/3). Błędna informacja (w tym brak w ogóle pouczenia) co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych nie może powodować dla strony negatywnych konsekwencji. Błędne informacje odnośnie środka zaskarżenia bądź ich brak w żaden sposób nie wpływają na bieg ustawowego terminu (nie zawieszają jego biegu) - por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 234/19, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 3. Odniesienie powyższych uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do następujących wniosków: W toku postępowania szacunkowego, prowadzonego przez Koło Skarżący nie zostali poinformowani o przysługującym im prawie do wniesienia odwołania od protokołu z dnia [...] kwietnia 2019 r. Z racji tego, iż Skarżący nie mieli obowiązku uczestniczenia w czynnościach szacowania, mających miejsce w tej dacie (a co do zasady bieg terminu do wniesienia w/w odwołania winien rozpocząć się z dniem podpisania protokołu z tego szacowania, co nastąpiło również w dniu [...] kwietnia 2019 r.) – stosowne pouczenie winno być im udzielone już w zawiadomieniu z dnia 15 kwietnia 2019 r., który to wymóg nie został dopełniony. W oczywisty sposób w/w zaniechanie dzierżawcy obwodu łowieckiego wywołało po stronie Skarżących brak wiedzy co do przysługującego im środka zaskarżenia. Ponadto fakt, iż stronami postępowania są na równych prawach oboje Skarżący, jako współwłaściciele na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej gruntu, na którym powstały szkody, nakładał na Koło - dzierżawcę obwodu łowieckiego obowiązek prawidłowego zapewnienia obojgu Skarżącym udziału w postępowaniu. W postępowaniu prowadzonym przez Koło, w którym w dniu [...] kwietnia 2019 r. przeprowadzono ponowne szacowanie szkody, w istotny sposób naruszono uprawnienia procesowe Skarżącej poprzez całkowite zaniechanie zawiadomienia jej o terminie szacowania, ograniczając się wyłącznie do zawiadomienia Skarżącego (por. zawiadomienie z dnia 15 kwietnia 2019 r., w treści którego nie wskazano bezpośrednio żadnego adresata, wskazując go natomiast w formularzu pocztowym wyłącznie w osobie Skarżącego, który przesyłkę tę ostatecznie odebrał w dniu 16 kwietnia 2019 r.). W/w okoliczności, leżące po stronie podmiotu przeprowadzającego czynności szacowania szkody i w istotny sposób naruszające gwarancje procesowe Skarżących, nie mogą wywoływać w stosunku do zainteresowanych negatywnych skutków prawnych. Oznacza to, iż pomimo bezspornego wniesienia przez Skarżących odwołania od protokołu z dnia [...] kwietnia 2019 r. już po upływie siedmiu dni od dnia jego podpisania, to odwołanie to nie może być traktowane jako wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Tym samym w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zastosowania art.134 k.p.a. w związku z art.46d ust.1 i art.49a ust.1, tj. do stwierdzenia uchybienia przez Skarżących terminowi do wniesienia odwołania a odwołanie to winno być rozpatrzone przez Nadleśniczego co do meritum na zasadach określonych w art.46d i 46 e p.ł. Z powyższych przyczyn zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a.