IV SA/Wa 1923/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-16
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony na podstawie uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 ppsa, zwłaszcza gdy miejsce pobytu strony nie jest znane?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać przyznane na podstawie uprawdopodobnienia spełnienia przesłanek, a nie ich udowodnienia. Wystarczające jest wykazanie, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W przypadku cudzoziemca, który przebywał w Polsce bez możliwości legalnego zatrudnienia i którego miejsce pobytu nie jest znane, należy uwzględnić jego skomplikowaną sytuację materialną i życiową oraz zapewnić mu konstytucyjne prawo do sądu.Stan faktyczny
M. A., cudzoziemiec, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Pełnomocnik podał, że skarżący przebywał w Polsce bez zezwolenia, był umieszczony w strzeżonym ośrodku, nie miał prawa do pracy, nie posiada majątku w Polsce, a po opuszczeniu kraju jego miejsce pobytu nie jest znane. Pełnomocnik reprezentuje skarżącego bez wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
M. A., reprezentowany przez radcę prawnego, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 2 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego podał, że M. A. jest obywatelem [...]. Przebywał w Polsce bez zezwolenia. Został umieszczony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...]. Nie miał prawa do pracy. Nie posiada też w Polsce majątku. Po pobycie w Polsce został przekazany przez Straż Graniczną do [...]. Obecnie miejsce jego pobytu nie jest znane. Pełnomocnik nadmienił, że reprezentuje skarżącego bez wynagrodzenia.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Chociaż zgodnie z dosłownym brzemieniem powołanego przepisu przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania przez stronę, że zachodzą przesłanki przyznania jej tego prawa, to w realiach przedmiotowej sprawy, po pierwsze należy wskazać, że wyłącznie literalna interpretacja tego przepisu jest niewystarczająca. Trzeba bowiem mieć na uwadze cel instytucji przyznania prawa pomocy, którym jest ochrona konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Po drugie natomiast należy zauważyć, że dla pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy storna nie musi udowodnić, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 ppsa. Wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej żądania.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że z informacji przedstawionych przez pełnomocnika wnioskującego, które znajdują potwierdzenie w aktach postępowania administracyjnego, wynika, że skarżący przybył do Polski z [...]. Przed wydaleniem do [...] w dniu 21 grudnia 2015 r. umieszczony był w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...]. W konsekwencji nie miał możliwości podjęcia legalnego zatrudnienia i uzyskania dochodu, pozostając na wyłącznym utrzymaniu państwa polskiego.
M. A., przebywając w Polsce, znajdował się zatem w skomplikowanej sytuacji materialnej i życiowej. Uwzględniając przy tym aktualną sytuację procesową, w której miejsce pobytu skarżącego nie jest znane oraz realizując prawo strony do rozpoznania jej sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, należało uwzględnić przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło