IV SA/Wa 1925/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-14

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek rozpoznać wniosek złożony wspólnie przez dwie osoby, jeśli w postępowaniu przed organem pierwszej instancji pominął jedną z tych osób, doręczając rozstrzygnięcie tylko drugiej?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek rozpoznać wniosek złożony wspólnie przez dwie osoby, nawet jeśli w postępowaniu przed organem pierwszej instancji pominął jedną z tych osób i doręczył rozstrzygnięcie tylko drugiej. Pominięcie jednego ze współwnioskodawców stanowi istotne naruszenie zasad postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy i skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Skarżący C. i J. K. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty K. z dnia 2009 r. dotyczącej zatwierdzenia aktualizacji użytków gruntów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił wszczęcia postępowania, a Główny Geodeta Kraju utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a., w tym pominięcie J. K. w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Geodety Kraju oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, zasądził od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi C. K. i J. K. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...]; 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju solidarnie na rzecz skarżących C. K. i J. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta K. decyzją z dnia [...].02.2009 r., znak: [...] orzekł o "zatwierdzeniu aktualizacji użytków i klas gruntów na działce nr [...] położonej w mieście K. obręb [...], zgodnie z protokołem zmian sporządzonym przez klasyfikatora oraz o wprowadzeniu zmian do operatu ewidencji gruntów wynikających z tej klasyfikacji". Państwo C. i J. K. wnioskiem z dnia 16.03.2012 r. wystąpili o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] postanowieniem z dnia [...].04.2012 r., znak: [...] po rozpoznaniu wniosku C. K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...].02.2009 r. Zażalenie na to postanowienie wnieśii Państwo C. i J.K. W wyniku rozpoznania powyższego zażalenia Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] działając na podstawie art 138 § 1 pkt 1 w związku z art 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...].04.2012r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Starosty K. z dnia [...].02.2009 r, wydana została w oparciu o przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U Nr 19, poz. 97 z późn. zm.). Zgodnie z § 46 w związku z § §10 i 11 w/w rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek: właścicieli nieruchomości, władających nieruchomościami, użytkowników wieczystych gruntów, jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub 1 innych praw rzeczowych, organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkowników gruntów państwowych oraz dzierżawców. Zatem w postępowaniu w sprawie wprowadzenia zmian (aktualizacji) w ewidencji gruntów i budynków stronami są tylko podmioty posiadające wyżej określone uprawnienia (własność, władanie, zarząd, itd.) do działki ewidencyjnej, której zmiany dotyczą. Ponadto organ zwrócił uwagę, że decyzja Starosty K. z dnia [...].02.2009 r. została wydana również w oparciu o przepisy rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów. Przez gleboznawczą klasyfikację gruntów rozumie się podział gleb na klasy bonitacyjne na podstawie tabeli klas gruntów. Podziału gleb na klasy bonitacyjne dokonuje się w postępowaniu uregulowanym w oparciu o przepisy rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów, w którym określa się typy i klasy gleb oraz ustała na gruncie kontury poszczególnych typów gleb i kontury klas gleby. Z powyższych przepisów wynika, że gleboznawczą klasyfikację gruntów przeprowadza się na konkretnej nieruchomości. W związku z czym stroną postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów są właściciele lub wieczyści użytkownicy nieruchomości, na której przeprowadzono gleboznawczą klasyfikację gruntów. Z żadnego zatem przepisu prawa powszechnie obowiązującego nie wynikają uprawnienia podmiotu nie będącego właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości do skutecznego żądania przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów lub zaniechania czynności związanych z tą klasyfikacją przeprowadzaną na tej działce ewidencyjnej (nieruchomości). Dlatego też, podmiot nie posiadający prawa własności lub użytkowania wieczystego do nieruchomości, na której przeprowadzana jest gleboznawcza klasyfikacja gruntów nie jest stroną w przedmiotowym postępowaniu. Jak wynika z akt sprawy właścicielami działki ewidencyjnej nr [...], która objęta jest decyzją Starosty K. z dnia [...].02.2009 r., są Państwo A. i P.W. Państwo C. i J. K. są natomiast właścicielami działki sąsiedniej. Wobec powyższego, skoro decyzja Starosty K. z dnia [...].02.2009 r., dotyczy tylko działki ewidencyjnej nr [...] Państwo C. i J. K. nie posiadają interesu prawnego uprawniającego ich do jej kwestionowania. W sytuacji, zaś gdy z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, na podstawie przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., wystąpi podmiot, który nie posiada legitymacji prawnej do uczestnictwa w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony, organ nadzorczy ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sprawie w trybie art. 61 a k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. K. i J. K. zarzucając mu naruszenie: a) przepisu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez niezapewnienie J. K. udziału w postępowaniu przed organem ! instancji, b) przepisu art. 157 §2 kpa w zw. z przepisem art. 28 kpa poprzez błędne uznanie, że Skarżący nie są stroną i nie posiadają interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] lutego 2009r. znak: [...], co wyłącza ich legitymację do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, c) przepisu art. 124 oraz przepisu art 107 § 3 w zw. z art 126 kpa poprzez nieodniesienie się do argumentów i dowodów przedstawionych przez Skarżących oraz niewskazanie w wydanych rozstrzygnięciach stron postępowania, co stanowi brak podstawowych elementów postanowienia, d) przepisów art. 10§1, art. 6 oraz art. 8 kpa poprzez ich niezastosowanie polegające na uniemożliwieniu Skarżącym zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w przedmiotowej sprawie przed wydaniem decyzji, pominięciu obowiązujących przepisów prawa oraz prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do władzy publicznej. Na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ewentualnie lit. c) ppsa oraz przepisu art. 135 ppsa, wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia organu II instancji oraz postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że w postępowaniu przed organem I instancji nie brał udział skarżący. Przedstawili okoliczności, które w ich ocenie winny przemawiać za uznaniem, że posiadają interes prawny uprawniający ich do wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie decyzji Starosty K. z dnia [...].02.2009 r.. Zarzucono także organom, iż nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego w sprawie, oraz nie odniósł się do dowodów przedłożonych przez skarżących. W odpowiedzi na skargę organ odniósł się do zarzutów w niej zawartych i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jeden z zarzutów skarżących, który w ocenie Sądu zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji prowadzi do uchylenia obu zaskarżonych postanowień dotyczy naruszenia przepisów k.p.a poprzez całkowite pominięcie w toku postępowania przez organ I instancji skarżącego J. K. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji, zaskarżonym postanowieniem rozpoznał jedynie wniosek z dnia 16 marca 2012r. Pani C. K. i jedynie jej doręczył to postanowienie. Tymczasem wniosek ten pochodził również od Pana J. K., co potwierdza znajdujący się na nim podpis z jego imieniem i nazwiskiem. Nie ulega wątpliwości, iż w sytuacji gdy z wnioskiem występują 2 osoby których prawa i obowiązki wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, organ zobligowany jest rozpoznać ich wniosek wspólnie, w drodze wydania jednego rozstrzygnięcia. Powyższe wynika z art. 62 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie pomimo okoliczności, iż skarżący wspólnie z żoną C. K. wniósł w dniu 16 marca 2012r. wniosek, organ I instancji pominął go przy jego rozpoznaniu, za wnioskodawcę uznał jedynie Panią C. K. i tylko jej doręczył rozstrzygnięcie. Powyższe w ocenie Sądu stanowi istotne naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego wymienionych w art. art. 7, 8, 4 9 i 10 § 1 k.p.a, które doprowadziło do nie rozpoznania wniosku skarżącego, a zatem miało wpływ na wynik sprawy. Powyższego uchybienia wbrew stanowisku prezentowanemu przez organ odwoławczy nie może sanować okoliczność, iż skarżący skutecznie wniósł zażalenia od postanowienia organu I instancji i brał udział w postępowaniu zażaleniowym. Należy bowiem mieć na uwadze, że przedmiotowe postępowanie jest dwuinstancyjne, skarżącemu przysługuje zatem prawo do rozpoznania jego wniosku w dwóch instancjach (patrz art. 15 k.p.a). Mając na uwadze, iż w sprawie istnieje konieczność ponownego rozpoznania przez organ I instancji wniosku (z uwzględnieniem skarżącego) w ocenie Sądu odniesienie się do pozostałych zarzutów dotyczących kwestii posiadania przez skarżących interesu prawnego w żądaniu wszczęcie postępowania nieważnościwego w odniesieniu do decyzji Starosty K. z dnia [...].02.2009 r., prowadziłoby do dokonania przedsądu, co z kolei stanowi ingerencję w uprawnienia organów, czego Sąd nie może czynić. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o przyznaniu skarżącym zwrotu kosztów oparto o art. 200 i 205 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło