IV SA/Wa 1928/09
WyrokWSA w Warszawie2010-04-16
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Kaja Angerman, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w sprawie wymeldowania, w szczególności czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu dowodowym i czy zebrano wyczerpujący materiał dowodowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 i 79 kpa, poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu dowodowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania R. R. z miejsca pobytu stałego. Organ I instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, opierając się m.in. na zeznaniach świadków i informacji policji. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa i wadliwość postępowania dowodowego. Skarżący podniósł m.in. sprzeczność w podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego oraz brak naprawienia błędów postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] lipca 2009 r. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
IV SA/Wa 1928/09
Uzasadnienie
Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] lipca 2009r. orzekł o wymeldowaniu R. R. z miejsca pobytu stałego w miejscowości M. ul. [...].
Jak wskazał w uzasadnieniu organ I instancji wniosek o wymeldowanie R. R. złożyła była żona T. R. załączając do wniosku m.in. prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] sierpnia 2007r. orzekający rozwód i eksmisję R. R. z domu mieszkalnego położonego w miejscowości M. ul. [...] oraz pismo R. R. z dnia [...] maja 2008r. informujące o opróżnieniu lokalu.
Zdaniem organu nie budzi wątpliwości fakt, iż R. R. opuścił dobrowolnie i trwale przedmiotowe mieszkanie. Bezspornym potwierdzeniem faktu niezamieszkiwania R. R. pod adresem [...] ul. M. [...] są zeznania świadków, z których 5 osób jak: J. C., M. C., A. B., K. B. i K. R. jednoznacznie stwierdzają, że R. R. tam nie zamieszkuje, a jedynie bywa na przedmiotowej posesji w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Fakt ten potwierdza również dowód z oględzin pomieszczenia socjalnego w budynku warsztatowym, który wskazuje jako miejsce zamieszkiwania R. R., a także informacja z Policji w M. potwierdzająca, że R. R. przebywa tam sporadycznie, głównie w godzinach pracy warsztatu stolarskiego.
Zdaniem organu I instancji analiza materiału dowodowego wskazuje, że R. R.zależy na utrzymaniu zameldowania w M. przy ul. [...] jedynie ze względów formalnych w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą.
Odwołanie od tej decyzji wniósł R. R..
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że R. R. opuścił miejsce stałego pobytu o którym mowa w art.. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pod adresem M. ul. [...] nie koncentrują się jego sprawy życiowe, zarówno w budynku mieszkalnym, jak i warsztatowym. Okoliczności te zostały potwierdzone nie tylko zeznaniami wnioskodawczyni, ale
także informacją Policji oraz zeznaniami zamieszkujących w bliskim sąsiedztwie świadków J. i M. C., K. i A. B. oraz J. W.. Także i syn wymeldowywanego podał, że ojciec jego nie zamieszkuje na przedmiotowej posesji, ani w budynku mieszkalnym, ani warsztatowym. Nawet wskazani przez R. R. świadkowie nie potwierdzili faktu jego zamieszkiwania pod wskazanym adresem. Zdaniem organu nie sposób jest przyjąć, by nie powiadomił on bliskich sobie osób o tym, gdzie skoncentrował swoje sprawy życiowe po opuszczeniu domu mieszkalnego na skutek eksmisji.
Zaniechanie dowodu z oględzin lokalu w G. przy ul. [...] nie miało wpływu na wynik spraw, gdyż okoliczność gdzie faktycznie R. R. skoncentrował swoje sprawy życiowe ma drugorzędne znaczenie dla sprawy. Odmowa wymeldowania w tej sytuacji prowadziłaby do akceptowania fikcji polegającej na utrzymaniu zameldowania w lokalu, w którym R. R. nie mieszka od dawna, co byłoby sprzeczne z celem instytucji zameldowania.
Na powyższą decyzję z dnia [...] września 2009r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. R. zarzucając decyzji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2,5 i 7 kpa. I wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji ewentualnie o ich uchylenie.
Uzasadniając skargę podniósł, iż wskazana decyzja zawiera sprzeczność pomiędzy podstawą prawną, a sentencją i uzasadnieniem decyzji, gdyż powołując się na przepis art. 138 § 2 kpa rozstrzyga o utrzymaniu decyzji w mocy. Tym samym dotknięta jest wadą nieważności z mocy prawa. Ponadto wskazał, iż organ I instancji nie wykonał wytycznych organu odwoławczego i ustalił trwałe zerwanie więzi z miejscem stałego pobytu, pomimo że materiał dowodowy nie uległ zmianie. Wskazał, że miejsce stałego pobytu nadal stanowi jego centrum życiowych interesów, w tym pracy, zaś działania byłej żony ukierunkowane są na utrudnianie mu życia.
Organ I instancji, choć podczas oględzin ustalił, że w pomieszczeniu warsztatowym znajdują się jego rzeczy osobiste, mimo to uznał, że tam nie zamieszkuje. Organy oparły się na zeznaniach osób z nim skonfliktowanych. Brak przesłanek do wymeldowania potwierdza również fakt odbierania przez niego korespondencji kierowanej do niego na adres zameldowania przez organy administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych do kognicji sądów administracyjnych należy kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Ustawa nie definiuje samego pojęcia "opuszczenia" miejsca pobytu stałego, jak też przesłanek zaistnienia tego stanu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Podstawą wydania przez organ decyzji o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu niewątpliwie musi być przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, które pozwoli organowi w sposób rzetelny ocenić istnienie przesłanek wymeldowania.
Zgodnie z naczelną zasadą wynikającą z art. 7 kpa organ administracji publicznej winien jest dążyć do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77 i 80 kpa obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna , wszechstronna ocena. Z kolei treść art. 10 § 1 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a więc także w toku prowadzonego postępowania dowodowego. Ta gwarancja czynnego udziału w toku postępowania dowodowego wynika wprost z art. 79 kpa, który stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu m.in. ze świadków, by mogła z kolei skorzystać z prawa udziału w
przeprowadzaniu dowodu, zadawania pytań świadkom i składania wyjaśnień. W przedmiotowym postępowaniu strony postępowania nie zostały zawiadomione o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, pomimo że organ odwoławczy dwukrotnie uchylał decyzje organu I instancji wskazując m.in. na uchybienia w prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego wynikające z naruszenia art. 79 kpa. Wadliwość ta dotyczy przeprowadzenia w wyniku uzupełnienia materiału dowodowego dowodu z zeznań świadków: J. P., H. M., A. B., K. B., L. R., K. K., H. M., M. C., J. C., a także dowodu z zeznań K. R. i J. C. przeprowadzonego w I fazie postępowania administracyjnego. Organ I instancji w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego uzupełniając materiał dowodowy nie tylko nie naprawiał błędów przeprowadzając w sposób prawidłowy dotychczas dopuszczone dowody, ale ponawiał uchybienia.
Naruszenie tego obowiązku przez organ administracji publicznej obu instancji, stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym (art. 10 i 79 kpa), mające istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy organ przeprowadzi w sposób prawidłowy zakwestionowane czynności dowodowe, a następnie dokona zgodnie z art. 80 kpa oceny całokształtu materiału dowodowego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło