IV SA/Wa 1929/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Izabella Janson (spr.), sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi Gminy P. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę - Wojewódzki Konserwator Przyrody, działając z upoważnienia Wojewody [...], postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] odmówił uzgodnienia, w zakresie ochrony przyrody, projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [...]w obrębie geodezyjnym P. położonym w gmina P., w zakresie infrastruktury technicznej dotyczącej gospodarki ściekowej. W uzasadnieniu wskazał, iż teren objęty opracowaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego znajduje się w granicach Rezerwatu Przyrody J., obszaru specjalnej ochrony ptaków Puszcza [...] oraz Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy [...]. Podkreślił, że realizacja ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej gospodarki ściekowej na analizowanym obszarze wpłynie na pogorszenie stanu środowiska przyrodniczego. Od powyższego postanowienia odwołanie złożył Wójt Gminy P. podnosząc, iż planowana inwestycja polegająca na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków firmy S. nie będzie miała negatywnego wpływu na stan środowiska naturalnego w obrębie przedmiotowych działek. Podkreślił również, że dołączył do akt ekspertyzę geologiczną wykonaną przez Zakład Geologiczny "G." w O., która wykazała brak wpływu inwestycji na stosunki wodne panujące na przedmiotowych działkach. Zdaniem Wójta Gminy P. Wojewódzki Konserwator Przyrody nie odniósł się do dostarczonej dokumentacji i wyników ekspertyzy i nie podał konkretnych przepisów prawnych zabraniających zastosowania przydomowej oczyszczalni ścieków. Wójt Gminy P. zarzucił również brak podania podstaw prawnych do ograniczania przepisów dotyczących projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. zawężania rozwiązań w sprawie gospodarki ściekowej jedynie do szczelnego zbiornika na ścieki. Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w O. z dnia [...] czerwca 2006 r. IV SA/Wa 1929/06 W uzasadnieniu Minister Środowiska podniósł, że planowana inwestycja na przedmiotowych działkach, tj. budowa domu mieszkalnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz przydomowej oczyszczalni ścieków firmy S. na działkach nr [...], znajduje się na terenie rezerwatu przyrody "J.", w którym obowiązują zakazy na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.) oraz na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy [...], utworzonego w drodze rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...], ze zm.), na którym również obowiązują, zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia, zakazy dotyczące m. in. "lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych..." oraz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 poz. 627, ze zm.). W ocenie Ministra Środowiska planowana inwestycja leży w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza [...]" (kod obszaru [...]), gdzie może być wymagane sporządzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym na gatunki ptaków wodnych i błotnych oraz ich siedliska. Przeprowadzając postępowanie wyjaśniające Minister Środowiska nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków rozwiąże problem gospodarki ściekowej w dłuższej perspektywie czasowej, bez negatywnego wpływu na otaczającą przyrodę, gdyż przyjęte rozwiązanie jest rozwiązaniem alternatywnym, mającym zastosowanie w przypadku faktycznie uzasadnionym, tj. braku istniejącej lub możliwości podłączenia się do zbiorczej kanalizacji ściekowej (np. tereny parków narodowych, leśniczówek itp.), przed którym wymieniane są m. in. zbiorcze kanalizacje sanitarne oraz bezodpływowe zbiorniki na ścieki. Podkreślił, że na terenie gminy P. istnieje kanalizacja ściekowa — stale rozbudowywana, która może zapewnić bezpieczne ekologicznie odprowadzanie ścieków z tego terenu zwłaszcza, że planowana inwestycja nie ogranicza się tylko do niewielkiego parkingu i małej gastronomii, lecz urasta do roli poważnej inwestycji komercyjnej. Dlatego też, według Ministra, z przyrodniczego punktu widzenia IV SA/Wa 1929/06 powyższa inwestycja, a w szczególności przydomowa oczyszczalnia ścieków może mieć negatywny wpływ zwłaszcza na wody gruntowe oraz wody powierzchniowe, znajdujące się przecież w bliskim sąsiedztwie jej oddziaływania. Z powodu braku zaś w tym przypadku możliwości podłączenia się do istniejącej kanalizacji ściekowej, jedynym sprawdzonym i ekologicznie bezpiecznym rozwiązaniem dotyczącym gospodarki ściekowej byłby bezodpływowy zbiornik na ścieki o dużej pojemności, wykonany z tworzywa sztucznego i charakteryzujący się dobrą szczelnością. Ponadto bliskie sąsiedztwo drogi krajowej, również nie stwarzałoby problemów z wywozem ścieków oraz zapewniłoby możliwość stałego nadzoru i kontroli przez Gminę P. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008). Minister Środowiska podkreślił jednocześnie, że argumentem przemawiającym przeciwko budowie przedmiotowej oczyszczalni ścieków jest brak stałego nadzoru i kontroli ze strony organów odpowiedzialnych za utrzymanie czystości i porządku w gminie, tj. Wójta Gminy P.. W przypadku montażu przydomowej oczyszczalni ścieków, Wójt Gminy P. nie będzie mógł prowadzić nadzoru nad wywozem ścieków i funkcjonowaniem tej oczyszczalni. To z kolei pozwoli jej właścicielowi na zupełną swobodę w gospodarce ściekami, ograniczoną jedynie zaleceniami producenta - firmy S. Ponadto, przydomowa oczyszczalnia ścieków z drenażem rozsączającym do gruntu jako obiekt nie będący urządzeniem wodnym, nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, w którym organ wydający pozwolenie nałożyłby m. in. obowiązek kontroli stanu wód odpływających z tej oczyszczalni. W związku z powyższym, przytoczone przepisy prawne oraz obowiązujące zakazy, jak również istniejące uwarunkowania na ww. działkach, uniemożliwiają zastosowanie przydomowej oczyszczalni ścieków, gdyż jest to rozwiązanie alternatywne, stosowane w innych niż przedmiotowa sprawa przypadkach. Na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Wójt Gminy P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia I instancji. W uzasadnieniu zarzucił Ministrowi Środowiska naruszenie art. 6, 7 i 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 24 ust. 1 ustawy o planowaniu i IV SA/Wa 1929/06 zagospodarowaniu przestrzennym, art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oraz naruszenie rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w sprawie ustanowienia planów ochrony dla rezerwatów przyrody (Dz. Urz. Woj. [...], Nr [...], poz. [...]). W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że działki, na których planowana jest przedmiotowa inwestycja znajdują się w granicach Rezerwatu Przyrody J., obszaru specjalnej ochrony ptaków Puszcza [...] oraz Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy [...]. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...]z dnia [...] kwietnia 2003 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), zmienionego rozporządzeniem Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa [...] (Dz. Urz. [...] Woj. [...] Nr [...], poz. [...], ze zm.), ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.), ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 poz. 627, ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313). Jak słusznie zauważył Minister Środowiska, przedmiotowe działki podlegają zakazom określonym w art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oraz zakazom określonym w § 4 rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa [...] m.in. zakazowi lokalizowania obiektów IV SA/Wa 1929/06 budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, zakaz użytkowania, niszczenia, umyślnego uszkadzania, zanieczyszczania i dokonywania zmian obiektów przyrodniczych, obszarów oraz zasobów, tworów i składników przyrody, jak też zakaz niszczenia gleby lub zmiany przeznaczenia i użytkowania gruntów. Należy podkreślić, że powyższy rezerwat przyrody posiada ważny plan ochrony, ustanowiony w drodze rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. w sprawie ustanowienia planów ochrony dla rezerwatów przyrody (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]). Celem wskazania w obowiązującym planie ochrony miejsca dla celów turystycznych, miejsca parkingowego z bazą gastronomiczną była poprawa ekologicznego stanu tego terenu, w szczególności zachowanie czystości terenów przydrożnych w bezpośrednim sąsiedztwie Jeziora i rzeki K. Słusznie zauważył Minister Środowiska, iż z uwagi na możliwość negatywnego wpływu na cel ochrony w tym rezerwacie przyrody, tj. wyjątkowo cenne wartości przyrodnicze oraz walory krajobrazowe - sposób zagospodarowania ww. działek przeznaczonych na powyższy cel powinien opierać się na sprawdzonych rozwiązaniach, z uwagi na fakt, że inwestycja ta planowana jest na czas nieokreślony i będzie w sposób ciągły wpływać na kondycję otaczającej przyrody. Poza tym, wskazanie w planie ochrony miejsca dla celów turystycznych nie może oznaczać zabudowy trwałej, tj. budowy domu mieszkalnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz przydomowej oczyszczalni ścieków w bliskim sąsiedztwie Jeziora i rzeki K. poza istniejącą zwartą zabudową w Gminie P., wyposażoną w kanalizację ściekową. Jest to przede wszystkim działanie niewskazane z przyrodniczego punktu widzenia, tj. występujących w rezerwacie przyrody zakazów oraz ze względu na możliwość negatywnego wpływu na jego ochronę, jak również dla dalszego rozwoju i planowania infrastruktury, w tym dalszej zabudowy w obszarach o cennych walorach krajobrazowych i wartościach przyrodniczych lub w ich sąsiedztwie. Należy zgodzić się z oceną Ministra Środowiska, że z przyrodniczego punktu widzenia, planowana inwestycja, a w szczególności przydomowa oczyszczalnia ścieków może mieć negatywny wpływ zwłaszcza na wody gruntowe oraz wody powierzchniowe, znajdujące się w bliskim sąsiedztwie jej oddziaływania. W tym przypadku, z powodu braku możliwości podłączenia się do istniejącej kanalizacji IV SA/Wa 1929/06 ściekowej, jedynym sprawdzonym i ekologicznie bezpiecznym rozwiązaniem dotyczącym gospodarki ściekowej jest bezodpływowy zbiornik na ścieki o dużej pojemności, wykonany z tworzywa sztucznego i charakteryzujący się dobrą szczelnością. Ponadto bliskie sąsiedztwo drogi krajowej nie stwarza problemów z wywozem ścieków oraz zapewniłoby możliwość stałego nadzoru i kontroli przez Gminę P. zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008). W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko Ministra Środowiska, iż analiza przesiąkliwości i przepuszczalności gruntu na przedmiotowych działkach wykazała, że w efekcie funkcjonowania planowanej oczyszczalni ścieków odprowadzane ścieki mogą przenikać bezpośrednio do wód gruntowych. Również argumentem przemawiającym przeciwko budowie przedmiotowej oczyszczalni ścieków jest brak stałego nadzoru i kontroli ze strony organów odpowiedzialnych za utrzymanie czystości i porządku w gminie, tj. Wójta Gminy P. W przypadku montażu przydomowej oczyszczalni ścieków, Wójt Gminy P. nie będzie mógł prowadzić nadzoru nad wywozem ścieków i funkcjonowaniem tej oczyszczalni. To z kolei pozwoli jej właścicielowi na swobodę w gospodarce ściekami, ograniczoną jedynie zaleceniami producenta - firmy S. Ponadto, przydomowa oczyszczalnia ścieków z drenażem rozsączającym do gruntu jako obiekt nie będący urządzeniem wodnym, nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, w którym organ wydający pozwolenie nałożyłby m. in. obowiązek kontroli stanu wód odpływających z tej oczyszczalni. W ocenie Sądu, zarzut skarżącego co do naruszenia art. 6, 7 i 139 Kodeksu postępowania administracyjnego należy uznać za bezzasadny. Minister Środowiska wydając zaskarżone postanowienie miał na uwadze przede wszystkim dobro ochrony przyrody i środowiska, które jest dobrem wspólnym. Jednocześnie nie zanegował on samego sposobu gospodarki ściekowej polegającej na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków, lecz wyraźnie wskazał na brak nadzoru nad tego typu obiektami, zwłaszcza na obszarach prawnie chronionych. Zarzut Gminy P. dotyczący nie uwzględnienia w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy ekspertyz wyspecjalizowanych firm nie może być uznany za słuszny, gdyż są one jedynie dokumentami uzupełniającymi, nie mającymi mocy wiążącej dla organu. IV SA/Wa 1929/06 Również zarzuty naruszenia przepisów art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 24 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu, w ocenie Sądu należy uznać za nieuzasadnione, ponieważ zakazy wymienione w art. 15 ustawy o ochronie przyrody mają ścisły związek z planowaną lokalizacją przedmiotowej inwestycji na w/w działkach. Natomiast, art. 24 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ skarżący otrzymał uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem zapisów związanych z gospodarką ściekową, gdzie wskazano najlepszy z możliwych wariantów rozwiązania tego problemu. Jednocześnie nie można się zgodzić ze stwierdzeniem, że przedmiotowa inwestycja mieści się w ramach obowiązującego planu ochrony, ustanowionego w drodze rozporządzenia Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. w sprawie ustanowienia planów ochrony dla rezerwatów przyrody (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), gdyż zapisy w planie ochrony precyzyjnie określiły skalę zabudowy, w tym organizację punktu informacyjno-turystycznego, mając na uwadze wyłącznie względy ochrony przyrody, nie zaś względy czysto komercyjne i mieszkalne. W świetle zapisów obowiązującego planu ochrony zasadnie uznano, że budowa domu mieszkalnego jest inwestycją, znacznie odbiegającą od idei stworzenia punktu informacyjno—turystycznego czy bazy turystyczno—gastronomicznej na obszarze tego rezerwatu przyrody w myśl zapisów tego planu. Skoro zatem Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.