IV SA/Wa 193/05
WyrokWSA w Warszawie2005-06-01
Skład orzekający: sędzia NSA Otylia Wierzbicka, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, asesor WSA Wanda Zielińska - Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, któremu przekazano sprawę do wypowiedzenia się w kwestii użyczenia terenu w zakresie przysługujących mu praw właścicielskich, staje się organem rozstrzygającym, co pozbawia go prawa strony i możliwości wniesienia zażalenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, któremu przekazano sprawę do wypowiedzenia się w kwestii użyczenia terenu w zakresie przysługujących mu praw właścicielskich, nie staje się organem rozstrzygającym, lecz stroną postępowania. W związku z tym przysługuje mu prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność tego zażalenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych (WZMiUW) na postanowienie Starosty Powiatowego. Starosta przekazał sprawę użyczenia terenu rowów melioracyjnych Marszałkowi Województwa, powołując się na art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego. W zażaleniu WZMiUW podniósł, że Marszałek nie jest właściwym organem. SKO uznało, że zażalenie zostało wniesione w imieniu organu upoważnionego do wydania decyzji, a zatem nie przysługuje mu przymiot strony. Marszałek Województwa, działając z upoważnienia, zaskarżył postanowienie SKO, argumentując, że ewidencja gruntów nie rozstrzyga o prawach właścicielskich.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /spr./, asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, Protokolant Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi Marszałka Województwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie Postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].12.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w C. na postanowienie Starosty Powiatowego w P., przekazujące według właściwości do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] pismo Z. S.A. Rejonu Energetycznego W. w sprawie użyczenia terenu działek nr [...] i [...] stanowiących rowy melioracyjne, celem ułożenia projektowanego kabla energetycznego do działek letniskowych we wsi B. gmina Z.
Starosta Powiatowy w P. uzasadniając swe postanowienie powołał się na art. 11 ust. l pkt 4 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne, z którego wynika, że prawa właścicielskie w stosunku do dróg publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa (w tym rowów melioracyjnych) wykonuje marszałek województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa.
W złożonym zażaleniu, o którego możliwości wniesienia zostały powiadomione wszystkie strony tego postępowania, Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. stwierdził, iż marszałek województwa nie jest właściwym organem w niniejszej sprawie z uwagi na brzmienie art. 12 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne który mówi, że wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości.
W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy przyjął, iż zażalenie złożone zostało przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w C. działającego z upoważnienia Marszałka Województwa [...], a więc złożono je w imieniu organu, który jest upoważniony do wydania decyzji administracyjnych w tym zakresie, działając w granicach ustawowych kompetencji, a zatem nie przysługuje mu przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa.
We wniesionej skardze Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w C. działający z upoważnienia Marszałka Województwa [...] (na podstawie udzielonego pełnomocnictwa) stwierdził, iż jedyny argument, jaki przesądził o treści rozstrzygnięcia organu I instancji to fakt, iż od 1996 r. w komputerowej bazie danych ewidencji gruntów wsi B. jako właściciel przedmiotowych rowów bez tytułu prawnego został wpisany Skarb Państwa. Zdaniem strony skarżącej ewidencja gruntów nie może rozstrzygać o prawach właścicielskich. Bezpodstawne przypisanie skarżącemu tych gruntów nakłada na niego nieistniejący obowiązek konserwacji i eksploatacji urządzeń znajdujących się na tym gruncie (rowów melioracyjnych). Zdaniem strony skarżącej art. 11 ust. l pkt 4 ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne należy odczytywać w ten sposób, iż nakłada na marszałka województwa prawa właścicielskie, ale jedynie w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo przytoczyło art. 76 Kpa, z którego wynika, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania (m. in. wypisy z rejestru gruntów) stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego Samorządowe Kolegium raz jeszcze podkreśliło, iż stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ który na mocy obowiązujących przepisów został powołany do wydania decyzji administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Rozważając kwestię dopuszczalności wniesienia zażalenia od postanowienia przekazującego wg właściwości Marszałkowi Województwa [...] sprawę dotyczącą użyczenia działek stanowiących rowy melioracyjne, celem przeprowadzenia linii energetycznej, trzeba mieć na względzie charakter owego użyczenia, a co za tym idzie formę prawną, w której ma ono nastąpić.
Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach podstawowe znaczenie ma tu zgoda właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Postępowanie rozpoczynają zatem obligatoryjne rokowania inwestora z właścicielem terenu, o czym stanowi art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W roli owego właściciela Starosta Powiatowy w P., mając na względzie zapis art. 11 ust. l pkt 4 ustawy z dnia 18.07.2001 r. prawo wodne, wskazał Marszałka Województwa [...], mając na względzie, iż jako właściciel przedmiotowych nieruchomości w ewidencji gruntów został wpisany Skarb Państwa. W żadnym razie jednakże nie można podzielić przekonania Samorządowego Kolegium, iż owo przekazanie sprawy automatycznie uczyniło z Marszałka organ administracji publicznej zobowiązany do podjęcia rozstrzygnięcia administracyjnego w tej sprawie. Wręcz przeciwnie, z racji owego przekazania Marszałek stał się stroną tego postępowania posiadającą jego występowanie w roli organu orzekającego. Został jedynie zobowiązany do podjęcia rokowań z inwestorem i ewentualnego złożenia oświadczenia w przedmiocie użyczenia, o ile uznaje przypisane mu prawa właścicielskie i na realizację tej inwestycji się godzi. W razie natomiast fiaska tych negocjacji (braku porozumienia z inwestorem) obowiązek wydania rozstrzygnięcia administracyjnego w takiej sprawie spoczywa w myśl art. 124 ust. l cyt. ustawy na właściwym Staroście, który to dopiero może ograniczyć w drodze stosownej decyzji administracyjnej sposób korzystania z danej nieruchomości, przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na niej przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że owo przeprowadzenie linii energetycznej stanowi inwestycję liniową jednocześnie inwestycję celu publicznego.
Mając na uwadze przytoczone rozważania w nie można podzielić przekonania Samorządowego Kolegium, iż z racji przekazania Marszałkowi sprawy do wypowiedzenia się w kwestii użyczenia terenu, w zakresie przysługujących mu praw właścicielskich, stał się organem rozstrzygającym, co automatycznie pozbawiło go prawa strony, a tym samym możliwości wniesienia zażalenia. W ocenie Sądu taki pogląd był nieuprawniony, a co za tym idzie należy uznać za bezpodstawne pozbawienie Marszałka Województwa [...] możliwości wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie na zasadzie art. 145 § l pkt l lit. a ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
O tym iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu orzeczono w oparciu o art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło