IV SA/Wa 1938/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji drogi publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący Z. K. dnia 21 października 2009 r. (data stempla pocztowego) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji drogi ul. [...] na odcinku od [...] do [...] na terenie W. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, dnia 15 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego) złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 23 grudnia 2009 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy i możliwości płatnicze. W odpowiedzi wnioskodawca wpłacił 100 zł i cofnął wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu dnia 19 stycznia 2010 r. W dniu 22 stycznia 2010 r. skarżący skutecznie wniósł sprzeciw od w/w postanowienia referendarza sądowego podnosząc, iż informacje zawarte we wniosku są wystarczające do przyznania prawa pomocy, jednocześnie odwołując oświadczenie z dnia 12 stycznia 2010 r. o cofnięciu wniosku o przyznaniu prawa pomocy i podtrzymując złożony wniosek. Wskazał również, że żądanie nowych dokumentów i to w czasie zaledwie 7 dni podyktowane jest zbytnim rygoryzmem. Z treści złożonego wniosku wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz pełnoletnią córką. Zarówno wnioskodawca jak i jego żona nie pracują, a na skutek działań władz samorządowych pozbawieni są możliwości zarobkowania. Skutkiem czego nie są też w stanie ponieść bez uszczerbku dla siebie kosztów postępowania. Wnioskodawca jest właścicielem domu o pow. ok. 700 m2, nieruchomości rolnej o pow. ok. 5 ha oraz samochodu osobowego o wartości 20.000 zł. Z. K. nie wskazał jakiegokolwiek źródła swojego dochodu oraz dochodu osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wobec wątpliwości co do wysokości comiesięcznych dochodów oraz wydatków wnioskodawcy oraz osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe w wykonaniu zarządzenia z dnia 17 lutego 2010 r., wezwano Z. K. do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni. Powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "ppsa", w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - obejmującym zwolnienie tylko od kosztów sądowych (art. 245 § 3 ppsa) - uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie zaś z art. 252 § 1 ppsa wnioskodawca zobowiązany jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz do podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Jeżeli zaś oświadczenie strony zwarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ppsa). Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów Sąd może wydać prawidłowe orzeczenie w tym zakresie. Rodzaje dokumentów, które mogą być uznane za dokumenty źródłowe wskazano w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Mając na względzie sytuację majątkową wnioskodawcy (700 m2 dom, 5 ha nieruchomość rolną, samochód osobowy warty 20.000 zł) przy jednoczesnym braku wskazania źródeł dochodów, zasadne było wezwanie Z. K. do nadesłania dokumentów źródłowych, pozwalających ocenić w rzeczywisty sposób możliwości płatnicze skarżącego. Wskazać należy, iż pomimo dwukrotnego wezwania (zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 grudnia 2009 r. – k. 21 oraz sędziego sprawozdawcy z dnia 17 lutego 2010 r. – k. 37) do złożenia dokumentów źródłowych, takich jak: wyciągi z posiadanych kont bankowych, odpisy zeznań podatkowych, oświadczenia właściwego organu o dochodach uzyskiwanych z nieruchomości rolnej, oświadczenia o wysokości stałych miesięcznych wydatków związanych z eksploatacją domu, wnioskodawca nie zadośćuczynił żądaniu Sądu. Zaznaczyć należy, iż wzywano o dokumenty, które pozwoliłyby w sposób pełny i jednoznaczny ocenić możliwości płatnicze wnioskodawcy, zaś ich nieprzedłużenie uniemożliwia pełną ocenę wskazanej okoliczności. Stwierdzić należy, iż w przypadku, gdy wnioskodawca uchyla się od złożenia niezbędnych dokumentów źródłowych Sąd nie jest zobligowany do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. Oczywistym jest, że Sąd nie może również uzupełnić powstałych wątpliwości w drodze jakichkolwiek domniemań. W związku z nienadesłaniem wskazanych dokumentów źródłowych, wnioskodawca Z. K. nie usunął wątpliwości co do złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenia o możliwościach płatniczych, a w konsekwencji nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.