IV SA/Wa 194/17
WyrokWSA w Warszawie2017-06-19
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Łukasz Krzycki, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest uprawniony do samodzielnego ustalania stanu własności nieruchomości na podstawie dokumentów archiwalnych, czy też powinien opierać się wyłącznie na dokumentach jednoznacznie potwierdzających aktualny stan prawny, a w przypadku wątpliwości sprawę kierować do sądu powszechnego?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest zobowiązany do utrzymywania operatu ewidencyjnego w zgodności ze stanem aktualnym i może ujawniać prawa własności wyłącznie na podstawie dokumentów, które bezsprzecznie odzwierciedlają aktualny stan prawny nieruchomości. W przypadku braku takich dokumentów lub wątpliwości co do stanu własności, organ nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania tych faktów, a sprawę należy rozstrzygnąć na drodze postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżący M. K. i D. K. domagali się ujawnienia ich jako właścicieli w ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Organ pierwszej instancji odmówił wprowadzenia zmian podmiotowych, jednocześnie wprowadzając zmiany przedmiotowe w operacie ewidencji dla działki nr [...], dzieląc ją na dwie nowe działki o jednolitym stanie prawnym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując odmowę ujawnienia ich jako właścicieli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. K. i D. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", decyzję Starosty [...] z [...] września 2016 r., którą:
- w pkt 1, wprowadzono zmianę przedmiotową w operacie ewidencji gruntów i budynków, zwanej dalej "ewidencją", w obrębie [...], miasto [...] (jedn. rej. G.53) w zakresie działki ew. nr [...] o pow. 0,0298 ha (właściciel nieustalony, władający Urząd Gminy [...] - drogi powszechnego korzystania), poprzez wpisanie w miejsce dotychczasowej działki, dwu o jednorodnym stanie prawnym: nr [...] oraz [...], w celu wyeliminowania danych błędnych, w oparciu o operat techniczny zawierający wykaz zmian danych ewidencyjnych, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] października 2014 r. (za nr [...]),
- w pkt 2, odmówiono wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji, polegającej na ujawnieniu p. M. K. i Pana D. K. jako właścicieli w udziale 1/1, na zasadzie wspólności małżeńskiej ustawowej majątkowej działki ew. nr [...],
- w pkt 3 odmówiono wprowadzenia zmiany podmiotowej w operacie ewidencji, polegającej na ujawnieniu p. M. K., jako właściciela do działki ew. nr [...].
Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ przywołał następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy:
- [...] października 2014 r., przedkładając wykaz zmian danych ewidencyjnych, dotyczący działki ew. nr [...], p. M. i D. K. wystąpili z wnioskiem o ich ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do działek ew.:
- nr [...] - właściciel p. M. i D. K.,
- nr [...] - właściciel p. M. K.,
- rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym stwierdzono, że - zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.) - celem ewidencji jest stworzenie systemu informacyjnego, zapewniającego gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami; aktualizacja ewidencji następuje poprzez wprowadzenie do operatu ewidencyjnego udokumentowanych zmian, w myśl § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem o ewidencji,
- rozstrzygnięcie sprawy o wprowadzeniu zmian sprowadza się do oceny zasadności wniosku w aspekcie przedłożonych dokumentów, zaś prawa właścicieli i użytkowników nieruchomości, stosownie do § 12 rozporządzenia o ewidencji uwidacznia się na podstawie:
- wpisów dokonanych w księgach wieczystych;
- prawomocnych orzeczeń sądowych;
- umów, zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali;
- ostatecznych decyzji administracyjnych;
- dyspozycji zawartych w aktach normatywnych;
- umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 danego rozporządzenia,
- wspomniane dokumenty muszą stanowić o tytule własności i odwoływać się do dokumentacji geodezyjno-kartograficznej pozwalającej na identyfikację działek, których te prawa dotyczą, na obecnie obowiązującej mapie ewidencyjnej,
- z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że - zgodnie z dotychczasowymi zapisami w ewidencji - do działki ew. nr [...], jako osoba władająca gruntem wpisany jest Urząd Gminy [...] - drogi powszechnego korzystania, od 1978 roku (nr ew. [...] - operat z odnowienia ewidencji); do działki ew. nr [...], jako właściciel wpisana jest p. M.K., na podstawie aktów notarialnych Rep. A nr [...] z [...] września 1994 r. oraz [...] z [...] czerwca 1996 r. - umowa darowizny, nieruchomość ta objęta jest księga wieczystą nr [...]; do działki ew. nr [...] jako właściciel wpisani są p. M. i D. K., na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej, na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. - umowa sprzedaży,
- wniosek o zmianę danych podmiotowych małż. K. uzasadnili aktami notarialnymi: Rep. A nr [...] z [...] lipca 1925 r.; Rep. A nr [...] z [...] września 1945 r.; Rep. A nr [...] z [...] sierpnia 1960 r.; Rep. A nr [...] z [...] sierpnia 1963 r.; Rep. A nr [...] z [...] września 1994 r.; Rep. A nr [...] z [...] czerwca 1996 r.; Rep. A nr [...] z [...] sierpnia 2012 r., dotyczących nabywania praw do gruntu, położonego w [...] przy ul. [...] i [...],
- odnotowano, że opracowanie, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] października 2014 r. (nr [...]), zawierające wykaz zmian, jest kontynuacją opracowania przyjętego [...] lutego 2014 r. (nr [...]), zawierającego mapę nieruchomości, dla której prowadzony jest zbiór dokumentów Zd. Nr [...] ([...]) działka [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] - cz. [...] i [...], sporządzona do celów sądowych; w wykazie powierzchni, przedstawionej na mapie, wykonawca opracowania opisuje zasięg prawa własności, obejmujący Zd nr [...], który przebiega przez punkty [...], dając powierzchnię nieruchomości 0,0931 ha; powierzchnia działki jest pochodną przebiegu linii granicznych i całkowicie od niej zależną; z treści uwagi, zamieszczonej na powyższej mapie pod wykazem powierzchni, wynika, że powierzchnia nieruchomości w niezmienionych granicach wynosi 0,0931 ha a nie około 10 arów, jak jest wykazane w Zd nr [...]; operat techniczny nr [...] zawiera wykaz zmian danych dotyczących działki ew. nr [...]; wykonawca opracowania umieścił w rubryce "stan nowy" działki nr [...] o powierzchni 0,0137 ha (użytek gruntowy - dr) i [...] o powierzchni 0,0161 ha (użytek gruntowy - dr); w uwagach została opisana synchronizacja: działka ew. nr [...] wchodzi w skład nieruchomości Zd. [...] - dz. [...]; brak jest natomiast odniesienia do stanu prawnego działki ew. nr [...],
- zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia o ewidencji, działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia z pomocą linii granicznych; natomiast § 45 ust. 1 pkt. 3 stanowi, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu wyeliminowania danych błędnych,
- analiza dokumentacji z opracowania nr [...] wskazuje, że wykaz zmian danych, dotyczących działki ew. nr [...], został sporządzony w celu wydzielenia działek o jednorodnym stanie prawnym; stanowi on podstawę do dokonania zmian przedmiotowych w operacie ewidencyjnym, w celu wyeliminowania danych błędnych; a organ I. instancji zasadnie orzekł o wprowadzeniu zmiany przedmiotowej w operacie ewidencji w odniesieniu do działki ew. nr [...], polegającej na wpisaniu w miejsce dotychczasowej działki dwu o jednorodnym stanie prawnym: nr [...] oraz [...] (nomenklatura prawna: Zd nr [...] - dz. nr [...]); podstawą tych zmian jest operat techniczny, zawierający wykaz zmian danych, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] października 2014 r.,
- w zakresie zgłoszonych żądań o ujawnienie p. M. i D. K. w ewidencji: do działki ew. nr [...] - właściciel p. M. i D. K. oraz do działki ew. nr [...] - właściciel p. M. K. to ich prawa własności do konkretnych i oznaczonych nieruchomości wynikają z aktów notarialnych z [...] września 1994 r., [...] czerwca 1996 r. i [...] sierpnia 2012 r.; mianowicie, aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [...] września 1994 r. (Rep. A nr [...]) p. J. S. darowała swojej wnuczce – p. M. K. udział ½ części zabudowanej budynkiem gospodarczym działki budowlanej, w, oznaczonej, jako działka ew. nr [...] (obr. [...], pow. 266 m2); następnie aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [...] czerwca 1996 r. (Rep. A nr [...]) p. J. S., Z. J. i M. P. darowały - pierwsza wnuczce, druga córce, trzecia siostrzenicy – p. M. K., udział ½ części powyższej nieruchomości; tym samym p. M. K. stała się właścicielką całej tej nieruchomości, oznaczonej jako działka ew. nr [...]; z kolei, aktem notarialnym z [...] sierpnia 2012 r. (Rep. A nr [...]) p. D. R. sprzedała p. M. i D. K. działkę ew. nr [...] (obr. [...], pow. 0,0432 ha); sprzedająca oświadczyła, że stan prawny sprzedawanej nieruchomości, jawny ze zbioru dokumentów uległ zmianie ponieważ powołaną umową z [...] sierpnia 1963 r. (Rep. A nr [...]), obejmująca umowę sprzedaży, oraz na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w PBN w [...][...] listopada 1963 r. (Rep. A nr [...]),obejmującego przeniesienie własności, jej poprzednicy prawni nabyli działkę nr [...] o powierzchni określonej wówczas jako około 10 arów, przy czym - według aktualnego stanu ewidencyjnego - obecna działka ew. nr [...], odpowiadająca działce nr [...], ma obszar 0,0432 ha; jej poprzednicy prawni wnieśli o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości, objętej zbiorem dokumentów [...] dz. ew. [...] przy ul. [...] w [...]; w tej sprawie [...] listopada 1998 r. została wydana decyzja nr [...], o zatwierdzeniu granicy nieruchomości, uregulowanej w Zd nr [...] dz. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] (obr. [...]) na trzech odcinkach: A-B, B-C, C-D, z nieruchomościami sąsiednimi; została także wydana decyzja nr [...] z [...] listopada 1998 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy wskazaną nieruchomością z nieruchomościami sąsiednimi na odcinkach: D-H-E-K-L, L-Z, A-J-K opisanych na szkicu granicznym, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] sierpnia 1998 r. (za nr [...]), i sprawę przekazano do sądu; Sąd Rejonowy [...] Wydział II Cywilny umorzył postępowanie w powyżej sprawie z uwagi na niepodjęcie postępowania w ciągu trzech lat od daty postanowienia o zawieszeniu,
- przedłożone akty notarialne, dotyczące nabywania praw do gruntu, położonego w [...] przy ul. [...] i [...], dotyczą nieruchomości oznaczonych jako działki ew. nr [...] i [...], a zatem nie są dokumentami, mogącymi stanowić podstawę zmiany podmiotowej odnośnie działki ew. nr [...],
- posiadanie przez poprzedników prawnych p. M. i D. K. praw do większych nieruchomości niż sprzedane lub darowane nie jest podstawą wprowadzenia zmian do ewidencji; nie jest ona bowiem instytucją powołaną do rozstrzygnięcia sporów do gruntów lub ustanawiania tych praw; w świetle przełożonych dokumentów aktualnie można wykazać p. M. K., jako właściciela działki ew. nr [...] (pow. 0,0266 ha) i p. M. i D. K., jako właścicieli działki ew. nr [...] (pow. 0,0432 ha); brak jest natomiast podstaw do ujawnienia ich jako właścicieli do działek ew. nr [...] i [...],
- podniesiony w toku postępowania odwoławczego zarzut o braku w materiale dowodowym aktu notarialnego z 2016 roku nie jest zasadny; w aktach sprawy znajduje się kopia aktu notarialnego z [...] maja 2016 r. (Rep. A nr [...]), będącego protokółem z przyjęcia oświadczenia p. Z. R., jako spadkobiercy po p. D. R., która aktem notarialnym z [...] sierpnia 2012 r. (Rep.A-[...]) sprzedała p. M. i D. K. nieruchomość, położoną w [...], stanowiącą dawną działkę nr [...]; oświadczenie p. Z. R., że zamiarem przeniesienia własności przez jego żonę była dawna działka nr [...] o powierzchni około 10 arów koliduje z zapisem z powyższego aktu z [...] sierpnia 2012 r.; zapisy te jednoznacznie wskazują, że w chwili sporządzania aktu notarialnego p. D. R. dysponowała nieruchomością o obszarze 0,0432 ha i własność takiej nieruchomości nabyli od niej p. M. i D. K.,
- brak wpisów odnośnie praw własności w ewidencji nie oznacza, że osoby, którym odmówiono ujawnienia tego, utraciły lub nie posiadają praw do danych nieruchomości; wynika stąd tylko, że organ prowadzący ewidencję nie dysponuje dokumentami, pozwalającymi określone prawa wykazać; organy ewidencyjne, z uwagi na zakres swoich kompetencji, nie mogą przesądzić o prawach do nieruchomości; ustalenie istnienia praw, w tym także prawa własności do nieruchomości, może być dochodzone na drodze postępowania sądowego - art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2016, poz. 1822 ze zm.), zwanej dalej "K.p.c."; w uzasadnieniu decyzji organu I. instancji wskazano ponadto możliwość załatwienia sprawy przez Sąd Rejonowy w [...] (Wydział Ksiąg Wieczystych), w oparciu o dokumenty, które zostaną przekazane przez Starostwo Powiatowe w [...]; z kolei prowadzący ewidencję organ I. instancji, zgodnie z przepisami dotyczącymi ksiąg wieczystych, po uzyskaniu klauzuli ostateczności decyzji, ujawni podział działki ew. nr [...] na dwie - o nr [...] i [...] (nomenklatura prawna Zd nr [...] - dz. nr [...]) i do zawiadomienia o dokonaniu zmian w operacie ewidencyjnym dołączy wypis z operatu ewidencyjnego i wyrys z mapy ewidencyjnej, celem założenia księgi wieczystej; na ewentualny wniosek p. K. zostanie wydane też stosowne zaświadczenie,
- nie został potwierdzony, podniesiony w odwołaniu, zarzut nie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego; w znajdującym się w aktach sprawy protokole z zapoznania z aktami (z [...] sierpnia 2016 r.), podpisanym przez p. M. i D. K., stwierdzono, że nie wnoszą uwag do dołączonej dokumentacji.
W skardze, kwestionując akt jedynie w zakresie utrzymania nim w mocy pkt 2 i 3 decyzji organu I. instancji, zarzucono naruszenie przepisów prawa:
- materialnego:
- art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 2 i ust 2b pkt 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez błędną wykładnię, czego konsekwencją było nietrafne przyjęcie, że niemożliwe jest wpisanie Wnioskodawców, jako właścicieli;
- art. 24 ust. 2b pkt 1 lit e ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 45 ust. 1 i 2 rozporządzenia o ewidencji, poprzez ich niezastosowanie, czego konsekwencją było nieuwzględnienie stanu prawnego istniejącego obecnie na nieruchomości Wnioskodawców, podczas gdy zachodziły przesłanki do dokonania przez organ aktualizacji danych ewidencji z urzędu;
- art. 20 ust. 2 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez niezastosowanie w przedmiotowej sprawie - nieujawnienie Wnioskodawców, jako właścicieli przedmiotowych nieruchomości, czego konsekwencją było nieuwzględnienie stanu prawnego istniejącego na nieruchomości Wnioskodawców,
- procesowego:
- art. 7 i 77 § 1, w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niesłuszne uchylenie się od wszechstronnego wyjaśnienia rzeczywistej podstawy faktycznej i prawnej wydanego rozstrzygnięcia oraz niesłuszne zaniechanie podjęcia wszelkich działań zmierzających do bezstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonania prawidłowych ustaleń w sprawie oraz braku przedstawienia w uzasadnieniu decyzji argumentów, przemawiających za takim zaniechaniem;
- art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; skutkowało to błędnym uznaniem, jakoby nie zachodziły w sprawie przesłanki wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji;
- art. 8 i 107 § 3 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń; uniemożliwia to realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
- art. 78 § 1, w zw. z art. 77 § 1 i art. 81 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie i - w konsekwencji - nie uwzględnienie zgłaszanych w sprawie wniosków dowodowych; pozbawiło to Skarżących prawa czynnego udziału w postępowaniu i obrony ich uzasadnionych interesów, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego;
- art. 10 K.p.a., poprzez niezapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w sprawie - uznanie, jakoby wpis "nowych uwag do protokołu nie wnosimy" był brakiem uwag.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skoro przepisy prawa materialnego przewidują zasadę wpisywania w ewidencji właściciela nieruchomości oraz nakazują uzupełniać dane ewidencyjne (utrzymywać je w aktualności) a równocześnie w danym stanie faktycznym – w ocenie Skarżących - nie mogło ulegać wątpliwości, że działki ew. nr [...] i [...] stanowiły uprzednio fragment parcel, które następnie zostały oznaczone, jako działki ewidencyjne, których właścicielami są obecnie odpowiednio Skarżący, to zasadne było zamieszczenie w ewidencji wpisów, z których treści wynikałoby, że są oni właścicielami ujawnionych działek ewidencyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W trakcie rozprawy (k. 57) Skarżący przedłożył pismo procesowe, gdzie zawarto dodatkową argumentację, przemawiająca za prawami małżonków K. do ujawnionych działek ew. nr [...] i [...]. oraz podniesiono, że urząd prowadzący ewidencję dopuszczał się szeregu prawidłowości w tym zakresie.
Uczestnik postępowania, pełnomocnik Gminy, która - wedle ewidencji - włada aktualnie ujawnionymi działkami ewidencyjnymi, wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Z uwagi na zakres zaskarżenia przedmiotem kontroli był kwestionowany akt jedynie w zakresie, w jakim utrzymano nim w mocy pkt. 2 i 3 decyzji organu I. instancji.
W sprawie niesporne są wszystkie istotne fakty. Trafnie organ administracji przywołał również istotne prawne uwarunkowania sprawy. Z uwagi na uprzednie zreferowanie jego argumentacji, ponowne jej przytaczanie nie byłoby zasadne. Sąd przyjmuje ją za własną.
Odnosząc się do argumentacji skargi wypada wskazać dodatkowo.
Jak trafnie wywiódł organ odwoławczy, w rozpoznawanej sprawie brak jest dokumentów, z których treści wynikałoby bezpośrednio, że Skarżący są właścicielami działek ewidencyjnych ujawnionych w miejsca oznaczonej uprzednio nr [...]. Sama okoliczność, że organ właściwy do spraw ewidencji, jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego nie rodzi jego kompetencji do dokonywania ustaleń i ocen, co do stanu własności gruntów, gdy nie jest to potwierdzone wprost treścią stosownych dokumentów. Wynika to z rozporządzenia o ewidencji, gdzie wskazano, jakiego rodzaju dokumenty mogą stanowić podstawę ujawnienia, kto jest właścicielem gruntu (§ 12). Podkreślenia wymaga przy tym, że organ obowiązany jest do utrzymywania operatu ewidencyjnego w zgodności ze stanem aktualnym. Dlatego podstawą do ujawnienia, kto jest obecnie właścicielem gruntu nie mogą być dokumenty archiwalne, lecz tylko te, które bezsprzecznie odzwierciedlają stan prawny nieruchomości na dzień ewentualnego dokonywania wpisu. Grunty, których fragmentem zdaniem Skarżących są działki oznaczony obecnie nr [...] i [...], były niewątpliwie przedmiotem obrotu prawnego, co do działek oznaczone w ewidencji nr [...] i [...], w granicach ujawnionych w operacie ewidencyjnym na dzień dokonywania danych czynności prawnych. Przywoływane przez skarżących akty notarialne nie pozwalają wprost ustalić, czy ich skutkiem mogło być także przeniesienie własności nieruchomości oznaczonych, jako działki ewidencyjne o numerach innych niż wskazane wprost w tych aktach. Przy dokonaniu oceny w danym zakresie konieczna mogłoby być np. ustalenie czy działki, ujawnione obecnie jako [...] i [...], były nadal - na dzień dokonywania tych czynności - własnością osób zbywających nieruchomości na rzecz wnioskodawców. Zasadna byłaby także ocena woli stron jak i zachowanie rygoru czynności prawnych, których przedmiotem miałoby być przeniesienie własności nieruchomości, gdy chodzi o działki ew. nr [...] i [...] - czy wolę w tym zakresie można wywieźć faktycznie z treści samego aktu notarialnego. Dokonywanie ocen w danym zakresie należy do kompetencji sądów powszechnych, zgodnie z ogólną właściwością wyrażoną w art. 3 § 1 wobec § 3 K.p.c. Nie jest dopuszczalne dublowanie zadań w tym zakresie przez organy administracji publicznej tylko z tego tytułu, że są one obowiązane do utrzymywania ewidencji w aktualności, a obejmuje ona kwestie własności (kompetencje w danym przedmiocie, jako wyjątek od zasady rozpatrywania sporów o prawa rzeczowe przez sądy powszechne, nie mogą być dorozumiane). Stosowne informacje w danym zakresie zamieszczono zresztą w treści uzasadnienia zaskarżonego aktu, czym uczyniono zadość zasadzie z art. 8 i 9 K.p.a.
W tym świetle bezzasadne są zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego, zakreślających kompetencji organów administracji właściwych do prowadzenia ewidencji oraz zasad w tym zakresie, jak i prawa procesowego, gdy chodzi o właściwe wyjaśnienie sprawy. W istocie nie ujawniono dokumentu, z którego treści wynika bezpośrednio, że Skarżący są właścicielami przedmiotowych nieruchomości. Z kolei sama okoliczność, że dokumenty przedłożone w sprawie mogą być wystarczające, aby dokonać, co do meritum, ustaleń faktycznych w danym zakresie, o ile nawet rzeczywiście by tak było, nie może mieć znaczenia w sprawie. Organ administracji nie jest bowiem uprawniony do dokonywania stosownych ocen, co do stanu własności, lecz jedynie do ich odnotowywania, gdy są potwierdzone stosownymi dokumentami. W danym przypadku nie miało tu miejsca.
Chybione są też zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdy chodzi o właściwe uzasadnienie treści orzeczenia. Wszystkie istotne okoliczności faktyczne jak i uwarunkowania prawne zostały przytoczone w uzasadnieniu skarżonego aktu. W tym kontekście nie można także uznać, aby doszło do naruszenia praw Stron do udziału w postępowaniu tak, aby mogło mieć to wpływ na jego wynik. Podkreślenia wymaga, że na etapie postępowania przed organami obu instancji Skarżący miały nieskrępowane prawo do zapoznawania się z aktami sprawy oraz wnoszenia uwag, zastrzeżeń i wniosków.
Poza oceną Sadu pozostają tez ogólne zastrzeżenia skarżących, dotyczące prawidłowości prowadzenia ewidencji przez urzędy administracji publicznej. Kontrolą Sądu może być objęta wyłącznie legalność zaskarżonego aktu.
Sąd nie spostrzegł także z urzędu wad w zaskarżonym orzeczeniu, które przemawiałyby za wyeliminowaniem go z obrotu prawnego.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło