IV SA/Wa 1944/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-29
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Jakub Linkowski, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek poszukiwania środków dowodowych na poparcie twierdzeń strony, jeśli strona sama, mimo wezwań, takich środków nie przedstawia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do aktywnego poszukiwania środków dowodowych na poparcie twierdzeń strony, jeśli strona ta, mimo wezwań, nie przedstawia wymaganych dokumentów. Ciężar dowodzenia spoczywa w dużej mierze na stronie, która wywodzi z określonych faktów skutki prawne. Odmowa przedstawienia przez stronę dokumentu, z którego wywodzi ona uprawnienia, a którego okoliczności nie można ustalić w inny sposób, może skutkować odmową uwzględnienia żądania strony.Stan faktyczny
Spółka W. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą ustalenia świadczenia pieniężnego od S. Sp. z o.o. z tytułu korzyści z urządzeń Spółki Wodnej. Organ I instancji odmówił ustalenia świadczenia, ponieważ Spółka W. nie przedłożyła wymaganych dokumentów, nie wykazała, że rów i kanał są jej urządzeniami, nie uzasadniła kalkulacji kosztów ani nie przedstawiła zakresu prac i kosztorysu. Spółka W. zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na niepełne zebranie materiału dowodowego. Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko organu I instancji, uznając, że skarżąca nie przedstawiła niezbędnych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski,, asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi Spółki W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia świadczenia pieniężnego z tytułu odnoszonych korzyści z urządzeń spółki wodnej - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]sierpnia 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w wyniku rozpatrzenia odwołania Spółki W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2005 r. odmawiającej ustalenia na rzecz Spółki świadczenia pieniężnego w wysokości 9.867.00 zł od S. Sp. z o.o .z tytułu odnoszonych korzyści z urządzeń Spółki Wodnej oraz przyczyniania się do zanieczyszczania wody gruntowej, dla ochrony której Spółka została utworzona, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ I instancji stwierdził, iż Spółka, mimo wezwań, nie przedłożyła wymaganych dokumentów czym samym nie wykazała:
- faktu, że rów RO-5 do którego odprowadzane są ścieki z terenu stacji paliw oraz Kanał [...] są jej urządzeniami,
-jakie korzyści odnosi Spółka S. z jej urządzeń,
-nie uzasadniła przedłożonej kalkulacji,
a także nie uwzględniła stanu prawnego nieruchomości, na których planowane są inwestycje, nie przedstawiła zakresu tych prac i kosztorysu. Nadto nadmienił, iż Spółka od chwili powstania nie wykonała żadnych robót konserwacyjnych i utrzymaniowych a więc nie można stwierdzić jakie nakłady poniosłaby na te prace.
W złożonym odwołaniu Spółka W., zwana dalej skarżącą, domagając się uchylenia decyzji Prezydenta W. zarzuciła głównie naruszenie przez organ art. 144 .k.c.,art. 222 k.c.,art. 231 § 1 k.k, art. 122, art.192, art. 194 ustawy Prawo wodne, łamanie art. 2 Ramowej Dyrektywy Wodnej i ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach a także nieudolność i brak znajomości przepisów. W uzasadnieniu wskazała, iż decyzja narusza interes materialny i prawny, oraz prowadzi do degradacji środowiska. Nadto krytycznie oceniła kompetencje pracowników Biura Ochrony Środowiska i Urzędu Miasta.
Zajmując stanowisko w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie podzieliło zarzutów skarżącej uznając ustalenia organu I instancji za prawidłowe. Zważyło, iż mimo zwracania się przez organ I instancji do Spółki Wodnej o uzupełnienie wniosku poprzez nadesłanie niezbędnych dokumentów, skarżąca dokumentów tych nie przedstawiła uniemożliwiając tym samym ustalenie koniecznych dla wnioskowanego świadczenia danych.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżąca zarzucając naruszenie art. 77 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a .i art. 171 ust.1 ustawy Prawo wodne wniosła o uchylenie wydanych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu podniosła m.in., iż organ administracji publicznej w sposób niezadowalający i niepełny zgromadził materiał dowodowy w sprawie.
Na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. skarżąca przedłożyła do akt pismo procesowe w którym w zasadzie powtórzyła podniesione w skardze zarzuty.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej .Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych.
, Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istotą niniejszej sprawy jest w ocenie Sądu rozważenie prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego .Obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a, jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zakres materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia, wynika z treści żądania strony a organ winien podjąć stosowne działania, w tym również żądania od strony przedstawienia dokumentów na poparcie jej twierdzeń, służące ustaleniu stanu faktycznego. Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza jednak, iż strona może zachowywać się biernie w jego toku, dlatego też to na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne ( zob kom. Kodeks postępowania administracyjnego Piotr Przybysz Lexis Nexis str. 183 ) .Jeżeli strona odmawia przedstawienia żądanego przez organ dokumentu, z posiadania którego wywodzi dla siebie określone uprawnienia, a okoliczności wynikającej z tego dokumentu nie można ustalić w inny sposób, organ może odmówić żądaniu strony, a taka odmowa nie narusza prawa ( wyrok NSA z 29 października 1985 r., III S.A. 696/85- niepubl.) Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony.( wyrok NSA z dnia 26 października 1984 r., sygn. Akt II SA 1205/84, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1984, z.2, poz.98 ). Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia-mimo wezwań-środków takich nie przedstawia.
W rozpatrywanej przez Sąd sprawie skarżąca, składając wniosek do Prezydenta W. o ustanowienie na jej rzecz , opłaty rocznej od 2004 r., od siedmiu podmiotów, w tym również S. Spółka z o.o., z tytułu odnoszonych korzyści z urządzeń Spółki Wodnej oraz przyczyniania się do zanieczyszczania wody gruntowej, dla ochrony której spółka została utworzona, nie przedłożyła m.in. dokumentów świadczących o prawie dysponowania tymi urządzeniami . Pismami z dat 13 września 2005 r. i 7 grudnia 2005 r. skarżąca została wezwana do przedłożenia wymaganych dokumentów. Również w rozmowie telefonicznej w dniu 16 listopada-notatka służbowa zał. nr 7 akt-poinformowano przewodniczącą zarządu Spółki , iż złożone do tej pory dokumenty są niewystarczające .Z powodu bezskuteczności w/w wezwań ,w celu wyjaśnienia wątpliwości oraz uzyskania brakujących danych niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego przeprowadzona została rozprawa administracyjna a także kontrola ustalająca sposób odprowadzania ścieków sanitarnych i deszczowych z terenu m.in. S. sp. z o.o.
W świetle powyższych spostrzeżeń stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji uznać należy za mieszczące się w granicach swobodnej oceny dowodów, wynikające z ustaleń poczynionych w sprawie. W interesie skarżącej leżało poparcie swoich racji wymaganymi dokumentami, mając na uwadze chociażby fakt, iż organy administracji dały jasny wyraz swojemu stanowisku uznając przedłożone dokumenty za niewystarczające. W tej sytuacji , skoro skarżąca nie przedłożyła niezbędnych dokumentów uzasadniających słuszność jej roszczenia, winna liczyć się z tym, że organ dokona rozstrzygnięcia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Nie sposób założyć, iż przy bierności strony cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać za jej twierdzeniami spoczywa na organach administracji.
W tej sytuacji, mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania , podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 171 ust. 1 ustawy Prawo wodne oraz art. 107 § 3 k.p.a. również należy uznać za nietrafny.
Na marginesie Sąd zauważa, iż zgodnie z treścią § 6 p.3 statutu skarżącej, spółka może uzyskiwać zysk netto z prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże nie sposób, zdaniem Sądu, podzielić poglądu wyrażonego przez skarżącą na rozprawie, iż do tego typu działalności należy występowanie z wnioskami o ustalenie świadczeń pieniężnych od podmiotów gospodarczych w trybie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
Reasumując powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło