IV SA/Wa 1945/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. A. B. wywiódł do Sądu skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 29 września 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 (dwieście) złotych, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 28 listopada 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił A. B. przyznania prawa pomocy. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu 5 grudnia 2014 r. Pismem z 5 grudnia 2014 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 6 grudnia 2014 r.) skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z 28 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że A. B. wniósł w terminie sprzeciw od postanowienia z 28 listopada 2014 r. i nie zawiera on braków skutkujących jego odrzuceniem. W konsekwencji postanowienie referendarza sądowego utraciło moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje Sąd. Dalej należy wskazać, że na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie którą koszty sądowe pokrywa osoba dochodząca swych roszczeń przed sądem. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych A. B. oświadczył, że źródłem utrzymania jego i jego żony są ich emerytury w łącznej wysokości 2603,35 zł netto (od listopada 2014 r.: 1766 zł netto). Na potwierdzenie tej okoliczności dołączył kserokopię decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o przyznaniu emerytury rolniczej. Z kolei w piśmie z 12 listopada 2014 r. A. B. wyjaśnił, że udzielenie informacji o miesięcznych wydatkach w jej gospodarstwie domowym jest dla niego drażliwe, gdyż "na nic nie starcza". Jednocześnie oświadczył, że na wydatki składają się koszt zakupu leków, "życie", opłaty za światło, wodę, gaz i telefon. Skarżący dodał, że do jego wydatków należy też zakup opału na zimę, gdzie wraz z synem zużywają 5 ton, a cena jednej tony wynosi 850 zł. Ponadto A. B. oświadczył, że ma wraz z żoną otwarty rachunek bankowy na który wpływają ich emerytury, ale numer tego rachunku jest tajemnicą. Mając na uwadze powyższe oświadczenia wnioskodawcy oraz przedłożony dokument źródłowy Sąd uznał, że wniosek A. B. o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja majątkowa i rodzinna wskazuje na liczne niejasności i nieścisłości (np. w ile osób prowadzone jest gospodarstwo domowe – tylko z żoną czy też z synem, gdzie mieszka, jaka jest miesięczna wysokość poszczególnych wydatków tytułem opłat za media czy zakup leków). Tym samym budzi wątpliwości wiarygodność oświadczeń złożonych przez A. B., w szczególności co do wysokości ponoszonych wydatków. W konsekwencji Sąd nie miał możliwości dokonania oceny czy A. B. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić w tym miejscu należy, że strona winna mieć świadomość, iż wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi w sposób rzetelny uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej spoczywa zatem na niej samej. W jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy stronie i na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.