IV SA/Wa 1946/05

WyrokWSA w Warszawie2006-04-10

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Aneta Opyrchał, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zastosował sankcje w postaci zmniejszenia płatności obszarowych i odmowy przyznania płatności uzupełniającej, gdy strona nie złożyła wyjaśnień w wyznaczonym terminie, a wezwanie do złożenia wyjaśnień wskazywało na pozostawienie wniosku bez rozpoznania w części, w której nie udzielono wyjaśnień?
Ratio decidendi
Organ administracji naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 9 kpa i art. 44 kpa, poprzez wadliwe określenie skutków niezłożenia przez stronę wyjaśnień. Wezwanie do złożenia wyjaśnień, które wskazywało na pozostawienie wniosku bez rozpoznania w części, w której nie udzielono wyjaśnień, powinno skutkować rozpoznaniem wniosku jedynie co do tej części, która została wyjaśniona, a nie rozszerzeniem sankcji na inne części wniosku. W związku z tym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. złożyła wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2004. Organ pierwszej instancji przyznał płatność jedynie za część zadeklarowanej powierzchni, zmniejszając ją ze względu na zawyżoną deklarację i odmawiając płatności uzupełniającej. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła przewlekłość postępowania i omyłkowe zawyżenie powierzchni jednej z działek.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...]lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji IV SA/WA 1946/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku M. K. o przyznanie płatności na rok 2004 r. przyznał płatność za 2004 rok w wysokości 458,96 zł obejmującą jedynie jednolitą płatność obszarową. W uzasadnieniu stwierdzono, że odnośnie jednolitej płatności zmniejszono tę płatność w wysokości 357,90 zł ze względu na zawyżoną deklarację powierzchni działek rolnych, odmówiono natomiast w ogóle z tej samej przyczyny płatności uzupełniającej. Stwierdzono, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła 4,72 ha, natomiast uwzględniono wniosek co do 2,18 ha. Podstawą zastosowania sankcji był art. 5 i 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. W zakresie płatności uzupełniającej we wniosku zgłoszono powierzchnię 4,5 ha. Nie przyznano jednak tej płatności w oparciu o art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzenia i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92. Wskutek odwołania wniesionego przez M. K. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...]lipca 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż M. K. była wzywana do złożenia wyjaśnień w zakresie rozbieżności w powierzchni upraw. Zawiadomienie zostało awizowane i nie odebrane przez adresatkę, zatem organ uznał je za doręczone z dniem 26 sierpnia 2004 r. Działka nr [...] leżąca w obrębie ewidencyjnym R. została wykluczona z wniosku bowiem wnioskodawczyni nie odpowiadając na wezwanie do złożenia wyjaśnień, nie przedstawiła dokumentów poświadczających położenie działek, co do których zaistniały niejasności. Z tego tytułu zostały naliczone sankcje. Podstawą zastosowania tych sankcji były przepisy wskazane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. W skardze do sądu administracyjnego M. K. podniosła zarzut przewlekłego rozpatrywania odwołania przez organ II instancji. Przyznała, iż we wniosku o przyznanie płatności omyłkowo rozpisała powierzchnię działki [...] o 0,01 ha większą niż jest w rzeczywistości. Podkreśliła, iż popełniła w tym zakresie błąd. Jednocześnie podniosła, iż błąd ten spowodowany był jej nieuwagą nie zaś chęcią osiągnięcia zysku. Ponadto zgłosiła we wniosku dwie działki, które traktowała jako jedną całość. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych / Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm. /. W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej organy administracji stosują bezpośrednio akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń, co wynika z art. 249 ak. 2 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą w związku z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europejskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej / Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864 /. Do aktów tych należą też rozporządzenia Komisji /WE/, na podstawie których zastosowano w sprawie sankcje w związku z różnicą pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o pomoc, a obszarem ustalonym: • nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych schematów pomocowych ustanowionych rozporządzeniem Rady /EWG/ nr 3508/92, • nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady /WE/ nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej muszą być jednak stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zgłosiła w nim dwie działki oznaczone nr ewidencyjnym [...]i [...]. Odnośnie działki [...] wskazała jej powierzchnię całkowitą 0,84 ha, natomiast powierzchnię wykorzystaną w celu rolniczym określiła na 0,82 ha. Jednocześnie rozpisując powierzchnię działki biorąc pod uwagę kryterium rodzaju roślin uprawianych zawyżyła tę powierzchnię i łącznie wskazała 0,85 ha. Organ kontrolując wniosek i stwierdzając powyższą rozbieżność, wezwaniem z dnia 30 lipca 2004 r. zwrócił się do skarżącej o złożenie wyjaśnień. Zasadniczo stwierdzone przez organ nieścisłości dotyczyły sumy powierzchni część działek rolnych leżących na działce nr ewidencyjny [...]. Wezwanie zostało awizowane i jako nie podjęte w terminie przez adresatkę zostało zwrócone. W ocenie Sądu organ trafnie przyjął, iż doręczenie w takim trybie było skuteczne, bowiem spełniało wymogi art. 44 kpa. Jednakże wadliwie organ określił skutki nie złożenia przez skarżącą wyjaśnień w zakresie przedmiotowej działki [...]. Otóż organ wystosował do skarżącej wezwanie z dnia 30 lipca 2004 r., w którym wezwał do złożenia wyjaśnień na podstawie art. 50 § 1 kpa z zastosowaniem sankcji, iż nie złożenie wyjaśnień w terminie 7 dni spowoduje, iż wniosek pozostanie bez rozpoznania w części, w której nie udzielono wyjaśnień. Skoro pouczenie wyraźnie wskazało, iż brak odpowiedzi na to wezwanie spowoduje pominięcie przy rozpoznaniu tej części wniosku, która nie zostanie wyjaśniona, organ winien rozpoznać wniosek jedynie co do działki [...] i wyłącznie w jej zakresie zbadać prawidłowości wniosku. W konsekwencji podstawą naliczenia płatności winien być jedynie wniosek w części działki [...]. Stosownie do art. 9 kpa organy administracji są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Tym samym zastosowanie pouczenia, iż nie złożenie wyjaśnień spowoduje pozostawienie bez rozpoznania wniosku w części, w której nie udzielono wyjaśnień, winno skutkować rozpoznaniem wniosku jedynie co do działki nr [...], nie zaś jak uczynił organ, również co do działki nr [...]. Przedmiotem rozstrzygnięcia i zastosowania ewentualnych sankcji winien być wniosek jedynie w części działki nr [...]. Uznając zatem, iż organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie. O kosztach nie orzeczono ze względu na brak stosownego wniosku upoważnionego podmiotu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło