IV SA/Wa 1949/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-21
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sędzia WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezapewnienie pobierania próbek ścieków do badań przez laboratorium akredytowane, w sytuacji gdy podmiot korzystający ze środowiska nie posiada certyfikatu systemu zarządzania jakością ani własnego laboratorium, stanowi podstawę do przyjęcia, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód zostały przekroczone, co uzasadnia wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej?Ratio decidendi
Niewłaściwe pobieranie próbek ścieków przez podmiot korzystający ze środowiska, tj. przez laboratorium nieposiadające akredytacji lub niebędące certyfikowanym laboratorium, stanowi podstawę do przyjęcia fikcji prawnej przekroczenia warunków korzystania ze środowiska. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 305a ust. 1 i 2 Prawa ochrony środowiska, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska zostały przekroczone, co uzasadnia wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej, nawet jeśli rzeczywiste wielkości emisji nie zostały przekroczone.Stan faktyczny
Gmina M. została ukarana administracyjną karą pieniężną za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego w 2015 r. poprzez wprowadzanie ścieków do środowiska. Organ odwoławczy (Główny Inspektor Ochrony Środowiska) uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o karze, uznając, że Gmina nie zapewniła pobierania próbek ścieków przez laboratorium akredytowane. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. brak podstawy prawnej i naruszenie przepisów postępowania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi G.M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 298 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 299 ust. 1 pkt 2 art., 305 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 3 i ust. 4, art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 z późn. zm.), dalej "Poś", po rozpatrzeniu odwołania Gminy M., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2016 r., nr [...], i orzekł o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 170 022, 00 zł za przekroczenie w 2015 r. warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty M. z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] zmienioną decyzją tegoż organu z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...].
W uzasadnieniu podano, iż ww. [...] WIOŚ wymierzył Gminie M. administracyjną karę pieniężną za wprowadzanie w roku kalendarzowym 2015 r. ścieków do środowiska z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym ww. decyzją Starosty M. ze zmianami.
W odwołaniu Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając wydanie jej bez podstawy prawnej oraz naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.
Gmina wskazała, że powołany przez organ I instancji art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś, nie stanowi podstawy prawnej do wymierzenia kary i że w ustalonym w tej sprawie stanie faktycznym podstawą wymierzenia kary mógłby być ust. 2 tego przepisu. Poza tym organ I instancji nie uwzględnił ustaleń zawartych w protokole kontroli nr [...] przeprowadzonej w okresie od [...] maja do [...] czerwca 2015 r., w związku z oddaniem do użytkowania oczyszczalni w M., w którym stwierdził, m.in., że analizy wykonane w okresie rozruchu spełniały wymagania określone w przepisach ochrony środowiska. W protokole tym organ nie stwierdził żadnych nieprawidłowości. Jednocześnie kontrola przeprowadzona w okresie od [...] do [...] lipca 2016 r., której ustalenia udokumentowano w protokole kontroli Nr [...], wykazała nieprawidłowości w zakresie pobierania próbek, chociaż w okres objęty tą kontrolą wchodził kontrolowany już wcześniej okres, podczas którego oczyszczalnia znajdowała się w fazie rozruchu. Zdaniem Gminy dwa protokoły zawierające sprzeczne ustalenia nie mogą stanowić podstawy dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w tym przypadku wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenia, które miały miejsce do dnia 3 czerwca 2015 r.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska za nieuzasadniony i nietrafny uznał zarzut wydania zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej. Podstawę prawną wydania decyzji w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi z naruszeniem lub przekroczeniem warunków korzystania ze środowiska określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, stanowi powołany w zaskarżonej decyzji art. 298 ust. 1 Poś. Natomiast art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a jak i jego ust. 2, nie są podstawą prawną wydania decyzji o karze lecz określają że w sytuacji gdy podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy, gdy pomiary nasuwają zastrzeżenia lub jeżeli nie są spełnione warunki prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a, w tym pobierania próbek, przyjmuje się, że doszło do przekroczenia warunków pozwolenia. Jednocześnie przepis ten określa w jaki sposób organ ma ustalić wielkość przekroczenia w takich przypadkach. Zatem niewskazanie art. 305a ust. 2 Poś nie jest wydaniem decyzji bez podstawy prawnej. Za nietrafny GIOŚ uznał również zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., który trzeba tu rozpatrywać w powiązaniu z art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś, art. 147 ust. 1, art. 147a ust. 1 i art. 149 Poś. Stosownie do art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Natomiast przepisy art. 147 i 147a oraz art. 149 Poś zobowiązują podmiot korzystający ze środowiska do prowadzenia pomiarów wielkości emisji, zapewnienia ich wykonania, w tym pobierania próbek, w laboratorium akredytowanym i dalej do przedkładania wyników tak wykonanych pomiarów do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Zatem obowiązek samokontroli (automonitoringu) jakości odprowadzanych ścieków przez podmiot korzystający ze środowiska w sposób określony przepisami przenosi ciężar dowodu na ten podmiot, a nie na organ. W związku z art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś, bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia są zarzuty dotyczące kontroli, gdyż z ww. przepisów jednoznacznie wynika, że ustalenia kontroli nie są podstawą stwierdzenia naruszenia warunków korzystania ze środowiska określonych w pozwoleniu, ani nie stanowią podstawy wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary. W świetle art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś podstawą stwierdzenia przekroczenia lub naruszenia są tylko i wyłącznie pomiary wykonywane w kwalifikowanym laboratorium i przedkładane przez podmiot wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska, które organ ocenia pod kątem spełniania warunków pozwolenia biorąc pod uwagę przepisy wykonawcze do art. 45 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469 z późn. zm.), tj. przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006 r. Nr 137 poz. 984 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie z 2006 r." Jednocześnie do dokonania takiej oceny nie jest potrzebne przeprowadzenie kontroli. [...] WIOŚ podczas kontroli przeprowadzonej w 2015 r. powinien co prawda dostrzec, że przedłożone na dzień kontroli wyniki nie wypełniają dyspozycji art. 147a ust. 1 a Poś w zakresie pobierania próbek, pomimo iż w czasie jej trwania nie można było jeszcze dokonać oceny spełniania warunków pozwolenia w pełnym okresie obowiązywania pozwolenia, czego wymagają przepisy wykonawcze rozporządzenia z 2006 r., jednak brak takiego spostrzeżenia ze strony organu nie zwalnia Gminy z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Rolą organów Inspekcji nie jest bowiem zapoznawanie podmiotów z obowiązującymi przepisami prawa, zwłaszcza, jeżeli te przepisy są ogłoszone w powszechnie obowiązującym akcie prawa, jakim jest ustawa Poś. Podmiot korzystający ze środowiska powinien znać i na bieżąco śledzić przepisy, które nakładają na niego określone obowiązki, tym bardziej, że obowiązek pobierania próbek przez laboratorium akredytowane został wprowadzony przez art. 1 pkt 22 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1101) zmieniającej ustawę Poś z dniem 5 września 2014 r. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdzając przekroczenie jest zobowiązany do wymierzenia kary. W niniejszej sprawie Starosta M. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...]zmienioną decyzją własną z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], zezwolił Gminie M. na wprowadzanie ścieków o stężeniach nieprzekraczających dopuszczalnych norm określonych w pozwoleniu, do rzeki [...]. Jako, że RLM oczyszczalni od 1 stycznia 2015 r. określił na poziomie 4940, to zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia z 2006 r. Gmina była zobowiązana w I roku obowiązywania pozwolenia wykonać 12 pomiarów jakości ścieków aby potwierdzić, że odprowadzane z jej oczyszczalni ścieki spełniają wymagania. W przypadku wykazania prawidłowej jakości odprowadzanych ścieków, miała prawo do zmniejszenia w kolejnym roku liczby pomiarów z 12 do 4.
Jednak ocena spełniania warunków pozwolenia dokonana na podstawie wyników pomiarów przedłożonych wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska wykazała, że w 2015 r. Gmina nie zapewniła pobierania próbek do badań przez laboratorium akredytowane, do czego zobowiązywał obowiązujący już od 5 września 2014 r. art. 147a ust. 1a Poś. Zgodnie z art. 305 ust. 1 Poś, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a Poś. Jeżeli natomiast nie są spełnione wymagania art. 147a Poś, w tym pobieranie próbek, to zgodnie z art. 305a ust. 2 Poś art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a Poś stosuje się odpowiednio. Jednocześnie, zgodnie z art. 305 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 Poś wojewódzki inspektor ochrony środowiska może nie uznać przedkładanych mu wyników wymaganych pomiarów wielkości emisji, jeżeli pomiary te nasuwają zastrzeżenia. Wyniki pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska nasuwają zastrzeżenia, jeżeli w szczególności nie były przestrzegane zasady pobierania próbek, przez co wyniki analiz nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji. Jeżeli zaś wyniki pomiarów nasuwają zastrzeżenia, to zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2 Poś przyjmuje się wprost, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone - odpowiednio o określony wskaźnik procentowy, wymieniony w lit. a-d tego przepisu (w tej sprawie o 80%).
W świetle ww. przepisów nie można uznać wyników pomiarów wykonanych w 2015 r. w próbkach pobranych przez nieuprawnione laboratorium, ponieważ są one niemiarodajne dla ustalenia wielkości emisji i budzą zastrzeżenia. Potwierdzeniem tej interpretacji jest pogląd wyrażony w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., akt II OPS 1/14, zgodnie z którym w świetle art. 305a ust. 2 Poś w związku z art. 147a ust. 1 Poś wystarczającą przesłanką do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 298 ust. 1 w związku z art. 305a ust. 1 Poś jest stwierdzenie, że pomiary w rozumieniu art. 147a ust. 1 Poś nie zostały przeprowadzone przez uprawnione akredytowane laboratorium lub certyfikowane jednostki badawcze. W konsekwencji, w tej sprawie liczba próbek niespełniających wymagań, była większa od dopuszczalnej określonej w załączniku nr 2 do rozporządzenia z 2006 r. W takiej sytuacji znalazły zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. nr 260 poz. 2177 z późn. zm.). Pomimo prawidłowego zastosowania ww. przepisów, organ I instancji przy dokonywaniu obliczeń ilości substancji wyrażonej wskaźnikami BZT5, ChZT, zawiesina ogólna, odprowadzonej do wód z przekroczeniem, na etapie pośrednich obliczeń bezpodstawnie zaokrąglił otrzymane wartości do liczb całkowitych, otrzymując odpowiednio: 2151 kg BZT5, 10754 kg ChZT oraz 3011 kg zawiesiny ogólnej. Ponadto, organ I instancji przy obliczonej kwocie kary za wskaźnik ChZT, wynoszącej 170 020,74 zł, wymierzył karę w innej wysokości, tj. 170 022,32 zł. Nie zaokrąglił natomiast końcowej kwoty, czego wymaga art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.). Zatem w niniejszej sprawie, ilość substancji, w tym substancji wyrażonych jako wskaźniki: BZT5, ChZT, zawiesina ogólna, wprowadzonej do wód lub do ziemi z naruszeniem wymaganych warunków, w okresie objętym oceną, wynosi: dla BZTs = 2 150,82 kg; dla ChZTc = 10 754,1 kg, dla zawiesiny ogólnej = 3 011,148 kg. Stosując stawki kar ustalone za 1 kg substancji wyrażonej ww. wskaźnikami BZT5, ChZT, zawiesina ogólna, określone w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 25 lipca 2014 r. otrzymujemy dla BZT5-2 150,82 kg x 26,31 zł = 56 588,07 zł, a dla ChZT - 10 754,1 kg x 15,81 zł = 170 022,32 zł, zaś dla zawiesiny ogólnej - 3 011,148 kg x 4,87 zł = 14 664,29 zł. Zatem, biorąc pod uwagę § 9 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 20 grudnia 2005 r. oraz art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej wysokość administracyjnej kary pieniężnej wynosi 170 022,00 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gmina M. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewskazanie czy decyzja [...] WIOŚ z dnia [...] października 2016 r. została uchylona w całości lub w części; art. 107 § 1 i 3, art. 76 i art. 75, art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 73, 77 i 80 k.p.a. poprzez niepowołanie pełnej podstawy prawnej decyzji, niedokonanie wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, niedopuszczenie dowodów w postaci protokołów kontroli [...] WIOŚ, naruszenie zasad k.p.a. oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zarzucono również naruszenie art. 305a ust. 1 pkt 2 lit. a) i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie tego przepisu jako podstawy wymierzenia kary w sytuacji, kiedy organ oceniając spełnienie warunków pozwolenia wodnoprawnego, wskazał na uchylony akt prawny i niespełnienie warunków uchylonego aktu prawnego, przyjął jako podstawę prawną do naliczenia kary administracyjnej.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że w podstawie prawnej decyzji GIOŚ powołano się m. in. na przepis art. 305a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz.U. z 2017 r., poz. 519 ze zm., dalej jako Poś.) Powołany art. 305a ust. 1 Poś stanowi, że "Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia: 1) przekroczenie warunków korzystania ze środowiska określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 2, lub decyzjach, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 4, lub decyzjach o dopuszczalnym poziomie hałasu stwierdza się, stosując odpowiednio art. 299-304; 2) przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: a) o 80 % - w przypadku składu ścieków, b) o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach, c) w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków, d) o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków". Z kolei art. 305a ust. 2 Poś stanowi, że "Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli nie są spełnione warunki prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a". W orzecznictwie podkreślono, iż w cytowanym art. 305a ust. 2 Poś przyjęto pewną fikcję prawną, przyjmuje się że doszło do oznaczonego przekroczenia warunków korzystania ze środowiska w zakresie np. wprowadzania ścieków do wód, jeżeli nie zostały spełnione warunki prowadzenia pomiarów, określone dyspozycją art. 147a cyt. ustawy. Wprowadzenie powyższego rozwiązania uzasadniane było potrzebą dostosowania zasad kontroli i obowiązki podmiotów w zakresie monitoringu stanu i składu ścieków do przepisów wspólnotowych. Zakładano, że podstawą oceny, czy warunki pozwoleń dotyczące dopuszczalnej emisji są przestrzegane, będą wyniki pomiarów wykonywanych przez laboratoria posiadające akredytacje lub wdrożony system jakości, ewentualnie uprawnienia do badań nadane w trybie przepisów o substancjach i preparatach chemicznych. Wobec praktycznego braku możliwości sprawdzenia przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska, w toku kontroli, faktu przekroczenia dopuszczalnych wielkości emisji w doprowadzanych ściekach, jak również, jeżeli wymagane są ciągłe pomiary emisji – przyjęto arbitralnie, że w takich sytuacjach nastąpiło przekroczenie wielkości dopuszczalnych w określonym stopniu ( tak w wyroku NSA z dnia 5 maja 2015 r., II OSK 1892/13).
Trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 grudnia 2014 r., II OPS 1/14, (LEX nr 1554485) wyraźnie stwierdził, że jeżeli nie jest spełniony warunek prowadzenia pomiarów przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 Poś, to jest to wystarczająca podstawa do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej stosownie do art. 305a ust. 1 Poś. W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że odpowiednie stosowanie art. 305a ust. 1 Poś dotyczy tego, że przepis ten określa różnego rodzaju przekroczenia warunków korzystania ze środowiska i określa zarazem konsekwencje w zakresie wielkości tych przekroczeń, które nie są zależne od tego, jaka była rzeczywista wielkość emisji. Podmiot korzystający ze środowiska nie może kwestionować wielkości przekroczeń określonych w tym przepisie powołując się na to, że nie przekroczył warunków korzystania ze środowiska, jeżeli nie prowadzi wymaganych pomiarów. Jest to zasada, która na podstawie art. 305a ust. 2 Poś ma wprost zastosowanie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie spełnia warunku prowadzenia pomiarów, o których mowa art. 147a Poś, przez to, że nie dopełnia ustawowego obowiązku zapewnienia wykonywania pomiarów przez odpowiednie laboratorium, co oznacza, że nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji. Z tego względu odpowiednie stosowanie art. 305a ust. 1 Poś nie może prowadzić do podważenia zasady, że do podmiotu korzystającego ze środowiska, który nie zapewnia wykonania pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska przez uprawnione do tego laboratorium, stosuje się wielkości przekroczeń określone w art. 305a ust. 1 Poś bez względu na rzeczywiste wielkości emisji. Odpowiednie stosowanie art. 305a ust. 1 Poś, w przypadku niezapewnienia wykonywania pomiaru wielkości emisji przez uprawnione laboratorium, dotyczy przede wszystkim tego, że przepis ten określa różne konsekwencje w zakresie wielkości przekroczeń w zależności od rodzajów emisji. Uchwała ta dotycząca wprost naruszenia wymogu przeprowadzenia badań przez uprawnione podmioty wymienione w art. 147a Poś zachowuje aktualność na gruncie niniejszej sprawy.
Wedle przepisu art. 147a ust. 1 Poś, obowiązującego od dnia 5 września 2014 r. "Prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani zapewnić wykonanie pomiarów wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska przez: 1) akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935, z późn. zm.) lub 2) certyfikowane jedno stli badawcze, o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach i ich mieszaninach (Dz. U. Nr 163, poz. 322, oraz z 2012 r., poz. 908) - w zakresie badań, do których wykonywania są obowiązani. Z kolei przepis art. 147a ust. 1a Poś stanowi, że "Prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, posiadający certyfikat systemu zarządzania jakością, mogą wykonywać pomiary wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, do których wykonania są obowiązani, w tym pobieranie próbek własnym laboratorium, pod warunkiem że laboratorium to jest również objęte systemem zarządzania jakością lub jest zapewniony automatyczny pobór próbek przy użyciu probierni objętej nadzorem metrologicznym". Wedle z kolei art.147a ust. 1 cyt. ustawy "Przepisów ust. 1 i 1a nie stosuje się do wykonywania pomiarów: 1) ilości pobieranej wody, do których są obowiązani prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia; 2) wielkości emisji, do których jest obowiązana służba radiokomunikacyjna amatorska w rozumieniu art. 2 pkt 37 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm.)".
Otóż, jak ustalił organ, skarżąca w 2015 roku wykonała 12 analiz jakości ścieków dopływających i odpływających z oczyszczalni w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] posiadającym certyfikat akredytacji nr [...]. Próbki ścieków te pobierane były przez obsługę oczyszczalni. Jednakże skarżąca nie posiadała certyfikatu systemu zarządzania jakością ani własnego laboratorium. W tych okolicznościach należy za organem stwierdzić, że skoro w 2015 roku próbki ścieków do analizy nie zostały pobrane z zachowaniem zasad określonych w art. 147a Poś, to wyniki ich badań nie mogły być uznane za miarodajne dla ustalenia wielkości emisji. Skoro skarżąca jako podmiot korzystający ze środowiska nie dochowała warunków prawidłowego prowadzenia pomiarów, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód zostały przekroczone w przypadku składu ścieków o 80%. Podkreślić należy, że niedochowanie warunków prawidłowego prowadzenia pomiarów musi być traktowane na równi z przekroczeniem dopuszczalnych norm, aby nie doprowadzić do sytuacji w której podmioty korzystające ze środowiska podejmowałyby się kalkulacji, czy dotrzymywać wymaganych przepisami oraz treścią zezwolenia wodnoprawnego standardów w zakresie monitoringu składu ścieków, czy świadomie odstąpić od tych wymogów.
Zaskarżona decyzja odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. W zaskarżonej decyzji organ wprawdzie nie wskazał wprost czy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyla decyzję w całości, czy też w części, jednakże nie czyni to tej decyzji wadliwej, skoro z treści całej decyzji wynika jasno, że organ odwoławczy rozpatrzył w całości przedmiotową sprawę, orzekając o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej, co też uczynił w sposób prawidłowy. Analiza akt postępowania administracyjnego i wydanej w tej sprawie decyzji wskazuje, że organ prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosował przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego. Zarzuty zawarte w skardze dotyczące naruszenia przepisów postępowania są więc niezasadne. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło