IV SA/Wa 1965/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. L. z Kancelarii Adwokackiej "[...]" przy ul. [...] lok. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Główny Geodeta Kraju, zwany dalej "Geodetą", utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., zwanego dalej "Inspektorem", z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania podania według właściwości. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Geodeta wskazał, co następuje. Pismem z dnia 1 sierpnia 2008 r. T. G., zwany dalej "skarżącym", wystąpił do organu I instancji z trzema żądaniami, tj. 1) żądaniem wykreślenia z operatu ewidencji gruntów i budynków prowadzonego dla obrębu ewidencyjnego A. I. K. jako współwłaściciela działki ewidencyjnej oznaczonej nr [...], 2) żądaniem przywrócenia stanu nieruchomości sprzed [...] listopada 1999 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A., 3) żądaniem wypłacenia przez Starostę A. odszkodowania "za poniesione straty i szkody". Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Inspektor przekazał podanie skarżącego w przedmiocie "wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków I. K. jako współwłaściciela działki nr [...], położonej przy ulicy [...] w A. przywrócenia stanu nieruchomości sprzed [...] listopada 1999 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. " do załatwienia Staroście A. jako organowi właściwemu w sprawach prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz nadzoru budowlanego. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Inspektora, podnosząc, iż nie zawiera ono polecenia wypłaty przez Starostę A., zwanego dalej "Starostą", na rzecz skarżącego odszkodowania "za poniesione szkody i straty". W pozostałym zakresie skarżący zgodził się z treścią postanowienia. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Geodeta utrzymał w mocy postanowienie Inspektora, podnosząc, iż nie powoduje jego wadliwości brak rozstrzygnięcia odnośnie żądania wypłaty przez Starostę odszkodowania "za poniesione szkody i straty". O prawidłowości postanowienia Inspektora przesądza fakt, iż zgłoszone przez skarżącego żądania wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz przywrócenia stanu nieruchomości należą do kompetencji Starosty. W skardze na postanowienie Geodety skarżący podtrzymał swoje zastrzeżenia formułowane w postępowaniu administracyjnym odnośnie braku rozstrzygnięcia w przedmiocie odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2009 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż Geodeta nie podjął żadnych czynności w zakresie żądania skarżącego odnośnie polecenia Staroście wypłacenia odszkodowania. Z zaskarżonego postanowienia należy wywodzić, iż sprawę polecenia wypłaty odszkodowania przekazano do wykonania temu organowi, który winien być adresatem tego polecenia. Tym samym swoją kompetencję do polecenia wypłaty Geodeta delegował bez podstawy prawnej Staroście A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Geodety na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia kończące postępowanie administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm. -zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Postanowienie Geodety (oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Inspektora) wydano na podstawie art.65§1 k.p.a., stosownie do którego jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postanowieniem Inspektora z dnia [...] sierpnia 2008 r. przekazano prawidłowo, czego skarżący nie kwestionuje, podanie skarżącego w przedmiocie "wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków I. K. jako współwłaściciela działki nr [...], położonej przy ulicy [...] w A. oraz przywrócenia stanu nieruchomości sprzed [...] listopada 1999 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. " do załatwienia Staroście A. jako organowi właściwemu w sprawie. Właściwość Starosty w tych sprawach, nie poddawana w wątpliwość przez skarżącego, wynika z przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz.2027 z późn.zm.) oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz.1118 z późn.zm.). Z wniosku skarżącego wynika również, iż ubiega się również o odszkodowanie za szkodę, którą w jego ocenie spowodował organ administracji publicznej. Podkreślić w związku z powyższym należy, iż odszkodowań tego rodzaju nie dochodzi się na drodze administracyjnej, a na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Zgodnie z art.417§1 i §2 kodeksu cywilnego (dalej zwanego "k.c") za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Jeżeli wykonywanie zadań z zakresu władzy publicznej zlecono, na podstawie porozumienia, jednostce samorządu terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę ponosi ich wykonawca oraz zlecająca je jednostka samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa. Zgodnie z art.4171§ 1-4 k.c. jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie aktu normatywnego, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie aktu normatywnego, którego obowiązek wydania przewiduje przepis prawa, niezgodność z prawem niewydania tego aktu stwierdza sąd rozpoznający sprawę o naprawienie szkody. Zgodnie natomiast z art.66§3 k.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Uznać należy, iż w zakresie żądania odszkodowania wystąpiła sytuacja, o której mowa w art.66§3 k.p.a. (właściwość sądu powszechnego). Organ I instancji winien był zatem zwrócić wniosek skarżącemu na podstawie art.66§3 k.p.a. z pouczeniem o przysługującej drodze sądowej. Zwrot ten winien zostać dokonany odrębnym postanowieniem Inspektora. Niezawarcie powyższego w postanowieniu tego organu z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz w zaskarżonym postanowieniu Geodety nie stanowi zatem o ich wadliwości. Formalnie zatem rzecz ujmując, organ I instancji pozostaje w bezczynności w zakresie zwrotu wniosku (co pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania) Skarżącemu przysługuje skarga na bezczynność organu I instancji w przedmiocie braku załatwienia wniosku o odszkodowanie poprzez zwrot pisma z pouczeniem na podstawie art.66§3 k.p.a. Procesową podstawę do wywiedzenia takiej skargi stanowi art.3§2 pkt 8 p.p.s.a., z tym jednakże zastrzeżeniem, iż może to nastąpić dopiero po wykorzystaniu środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 37§1 i § 2 k.p.a. Zgodnie z tymi regulacjami na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (w niniejszej sprawie Geodeta). Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.