IV SA/Wa 197/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA - Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi N. Z. i J. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: - odmówić J. K. przyznania prawa pomocy. W dniu 20 maja 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Jak wynika z nadesłanego formularza PPF zarówno skarżący jak i jego małżonka osiągają stałe dochody z tytułu świadczenia emerytalnego w łącznej wysokości 4.706 zł miesięcznie. Skarżący jest właścicielem domu o pow. 120 m2 oraz budynku letniskowego o funkcji mieszalnej o pow. 90 m2. Poza tym skarżący oraz jego żona posiadają oszczędności w wysokości 20.000 zł oraz 10.000 euro. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wnioskodawca wskazał, iż od 1996 r. decyzją ZUS został zaliczony na stałe do II grupy inwalidzkiej i od tego czasu do osiągnięcia wieku emerytalnego pobierał świadczenie rentowe. Ze względu na zły stan zdrowia zmuszony jest do stałego leczenia oraz częstych wizyt lekarskich. Postanowieniem referendarza sądowego z 23 maja 2011 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem złożył sprzeciw od postanowienia z dnia 23 maja 2011 r. Skarżący podniósł, iż odmawiając mu przyznania prawa pomocy nie wzięto pod uwagę, że skarżący podniósł koszty sądowe w wysokości "1/2 kwoty 7.150,00 złotych" w sprawie toczącej się przed sądem powszechnym o wydanie nieruchomości. Sąd zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA z 2005 r. nr 1, poz. 8). Należy też podkreślić, że instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym ma wyjątkowy charakter. Pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z akt sprawy wynika, iż skarżący wraz z żoną uzyskują stały miesięczny dochód w wysokości 4.706 zł brutto, co daje kwotę 2.353 zł na jedną osobę. Nadto skarżący oraz jego żona posiadają oszczędności w wysokości 20.000 zł oraz 10.000 euro. Ustalenia faktyczne poczynione w tej sprawie nie dają podstaw do uznania, iż skarżący znajduje się w takiej sytuacji, która uprawniałaby go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wręcz przeciwnie, skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód, a ponadto dysponuje wolnymi środkami - oszczędnościami w dość znaczącej kwocie. Uwzględniając nawet okoliczność podniesioną przez skarżącego, że zobowiązany był on w ostatnim czasie do uiszczenia jednorazowo "1/2 kwoty 7.150,00 złotych" w sprawie toczącej się przed sądem powszechnym, co stanowi kwotę 3.575,00 złotych (choć brak na to stosownych dokumentów), to i tak stwierdzić należy, iż skarżący nie znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Należy pamiętać, iż instytucja prawa pomocy ma pomóc osobom niezamożnym w realizacji ich konstytucyjnego prawa do sądu. Mając na względzie wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy należy stwierdzić, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a., będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie zostały w niniejszej sprawie spełnione przez skarżącego J. K.. W ocenie Sądu, sytuacja majątkowa skarżącego, a w szczególności zgromadzone oszczędności, pozwalają skarżącemu na pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru oraz ewentualnych kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku z 13 kwietnia 2011 r. wydanego w niniejszej sprawie. Z tych względów na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.