IV SA/Wa 1973/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i posiadający majątek w postaci mieszkania, garażu i samochodów, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, biorąc pod uwagę jego sytuację rodzinną i zobowiązania finansowe?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) skarżącemu, który prowadzi działalność gospodarczą, ale jego miesięczny dochód brutto w wysokości 1600 zł jest jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny, w tym bezrobotnej żony, a także służy do spłaty zobowiązań kredytowych. Sąd uznał, że poniesienie wpisu sądowego w wysokości 1500 zł mogłoby narazić skarżącego i jego rodzinę na uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego.
Stan faktyczny
Skarżący D. Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nakładającą karę pieniężną. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką, posiada mieszkanie, garaż i dwa samochody, a jego miesięczny dochód z działalności gospodarczej wynosi 1600 zł brutto. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił miesięczne wydatki rodziny na ok. 2000 zł, zaświadczenie o bezrobotności żony oraz zeznanie podatkowe za 2008 r. wskazujące na dochód 19 115,14 zł brutto, a saldo na koncie bankowym wynosiło 3 672,94 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nielegalne przemieszczenie odpadu postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2). ustanowić adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w związku z wniesioną przez niego skargą na wskazaną w sentencji decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2008 r. Z nadesłanego w dniu 6 stycznia 2009 r. formularza PPF wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz nieletnią córką. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący wskazał, iż wraz z żoną są współwłaścicielami mieszkania w bloku o pow. 80 m2, wolnostojącego garażu oraz samochodów marki Lincoln o wartości 29.000 zł i Hyundai. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżący wymienił dochody z działalności gospodarczej w wysokości 1600 zł brutto. Uzasadniając swój wniosek wnioskodawca podniósł, iż na jego utrzymaniu pozostaje niepracująca żona oraz czternastoletnia córka, ponadto zobowiązany jest do spłaty pożyczki zaciągniętej na zakup samochodu. Ponieważ złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawierało pełnego oświadczenia co do źródeł dochodu, a głównie pełnych informacji o dochodach z działalności gospodarczej oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, skarżący został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni przedmiotowego wniosku poprzez przedstawienie: - informacji na temat wysokości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie ( przeciętnych w miesiącu), - wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe ( historii rachunku), - dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów z działalności gospodarczej, - zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego status D. Z. jako osoby bezrobotnej. Uzupełniając na wezwanie Sądu wniosek skarżący w piśmie z dnia 31 stycznia 2009 r. oświadczył, że przeciętne wydatki jego rodziny wynoszą miesięcznie ok. 2000 zł ( opłata za czynsz- 550 zł, miesięczna opłata za prąd i gaz- 250 zł, opłata za telefon- 300 zł oraz koszty wyżywienia trzech osób- 900 zł). Skarżący dołączył ponadto zaświadczenie z Urzędu Pracy w O. wskazujące, iż jego żona od dnia 28 stycznia 2009 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Z nadesłanego zaznania podatkowego wynika natomiast, iż z działalności gospodarczej za 2008 r. wnioskodawca uzyskał dochód w wysokości 19 115, 14 zł brutto. Saldo na rachunku bankowym wnioskodawcy z okresu ostatnich trzech miesięcy na dzień 16 grudnia 2008 r. wskazywało kwotę 3 672, 94 zł. Rozpoznając wniosek skarżącego należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) Jak wynika z powyższego przyznanie prawa pomocy podyktowane oceną możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywane jest z uwzględnieniem jej sytuacji majątkowej. Należy jednocześnie wskazać, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy winna być oceniana na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu sytuacja materialna skarżącego uwidoczniona we wniosku oraz w piśmie z dnia 31 stycznia 2009 r. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jedynym dochodem skarżącego jest dochód z działalności gospodarczej w wysokości 1600 zł brutto miesięcznie. Należy mieć na uwadze, że dochód ten służy do utrzymania trzyosobowej rodziny, ponieważ żona skarżącego od dnia 28 stycznia 2009 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Powyższy dochód służy ponadto do spłaty zobowiązań kredytowych, zaciągniętych w celu zakupu samochodu, będącego niezbędnym narzędziem do prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga, iż na obecnym etapie postępowania skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1500 zł. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne należy stwierdzić, iż poniesienie przez skarżącego kosztów przedmiotowego wpisu, mogłoby narazić skarżącego oraz jego rodzinę na uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Powyższe zatem daje podstawę przypuszczać, iż sytuacja materialno-bytowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz stanowienia adwokata z urzędu. Z tych względów na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło