IV SA/Wa 1976/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. z dnia 3 lutego 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji postanawia odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2014 r. A. M. wniósł do Sądu skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji. W toku postępowania skarżący złożył na urzędowym formularzu PPf wniosek o przyznanie prawa w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Prawomocnym postanowieniem z 17 listopada 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy A. M. Dnia 3 lutego 2015 r. A. M. ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wobec prawomocnego rozpoznania wniosku skarżącego A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata postanowieniem z 17 listopada 2014 r., Sąd uznał, że przedmiotowy wniosek z 3 lutego 2015 r. został złożony w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a". Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zaakcentować w tym miejscu należy, że pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Ponadto muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę wydanego wcześniej rozstrzygnięcia. W istocie chodzi więc o czynniki, które odnoszą się do zasadności utrzymania w obrocie prawnym wydanego postanowienia. W przypadku postępowania o przyznanie prawa pomocy chodzi więc o takie zmiany okoliczności, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialno-bytową strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Dla porządku należy wskazać, że przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź posiadają środki bardzo ograniczone, zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe. Jak się podkreśla w orzecznictwie instytucja prawa pomocy wprawdzie stanowi konstytucyjną gwarancję ochrony praw strony, to jednak ze względu na to, że jest wydatkowana ze środków Skarbu Państwa powinna być stosowana z dużą ostrożnością. Stanowi ona bowiem odstępstwo od konstytucyjnej zasady równego ponoszenia danin publicznych, dlatego powinna obejmować wyłącznie wyjątkowe sytuacje, tj. takie, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/0, wskazane orzeczenie dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że przedmiotowy wniosek nie uzasadnia zmiany prawomocnego postanowienia z 17 listopada 2014 r. Skarżący, tak samo jak na kanwie pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy utrzymuje, że jego dochód wynosi niewiele ponad 3000 (trzy tysiące) złotych. Nie wskazał również, na inne wydatki niż wskazane w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy bądź na inną wysokość tych wydatków. Trudno zatem uznać, że sytuacja materialna skarżącego uległa zmianie i zasadna jest zmiana prawomocnego postanowienia z 17 listopada 2014 r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.