IV SA/Wa 1977/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-02
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Alina Balicka, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu wznowionym, prawidłowo zastosował zasadę dwuinstancyjności i czy jego uzasadnienie spełnia wymogi formalne?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) oraz wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.), ponieważ nie dokonał ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Uzasadnienie decyzji było zbyt ogólne i nie zawierało analizy materiału dowodowego w kontekście zarzutów skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący S. L. domagał się uchylenia decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie likwidacji urządzenia wodnego. Skarżący kwestionował uznanie go za stronę postępowania oraz niezastosowanie przepisów Prawa wodnego dotyczących urządzeń wodnych. Organy administracji uznały, że skarżący nie wykazał swojego interesu prawnego i nie jest stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant st. ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego S. L. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją Nr [...], z [...] czerwca 2019 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), w związku z art. 64a ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 z późn. zm.) oraz art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późń. zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. L. od decyzji Starosty [...] z [...] października 2017 r., znak: [...] odmawiającej uchylenia decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2017 r., znak: [...], umarzającej postępowanie w sprawie nakazania właścicielowi urządzenia wodnego znajdującego się na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb nr [...], obowiązku jego likwidacji wraz z ustaleniem warunków oraz terminu wykonania tego obowiązku, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] października 2017 r., znak: [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Decyzją z [...] czerwca 2017 r., znak: [...] Starosta [...] umorzył postępowanie w sprawie nakazania właścicielowi urządzenia wodnego (tj. A. A.) znajdującego się na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb nr [...], obowiązku jego likwidacji wraz z ustaleniem warunków oraz terminu wykonania tego obowiązku - na podstawie art. 64a ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] lipca 2017 r.
W dniu [...] sierpnia 2017 r. S. L. złożył w Starostwie Powiatowym w [...] wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu pisma wyjaśnił, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu, o którym mowa powyżej, ponieważ został z niego wykluczony przez organ I instancji. Wskazał również, że wiedzę o wydaniu ww. decyzji i o jej ostateczności uzyskał w dniu [...] sierpnia 2017 r. W aktach sprawy zgromadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym znajduje się notatka służbowa sporządzona [...] sierpnia 2017 r. przez pracownika Starostwa Powiatowego w [...], z której wynika, że wówczas S. L. odebrał kserokopię decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2017 r. oraz kserokopię protokołu z rozprawy administracyjnej.
Następnie Starosta [...] zbadał czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz w art. 148 § 2 k.p.a. umożliwiające wznowienie postępowania, a po pozytywnej weryfikacji akt sprawy wydał [...] września 2017 r. postanowienie, w którym na żądanie wnioskodawcy wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją z [...] czerwca 2017 r. W toku prowadzonego postępowania wznowieniowego organ poddał kontroli okoliczność, czy wnoszący podanie jest stroną tego postępowania. W tej kwestii organ powołał się na treść art. 64a ust. 5 ww. ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, który nie zawiera szczególnej regulacji przewidzianej dla ustalenia stron postępowania mającego na celu wydanie decyzji nakładającej na właściciela urządzenia wodnego obowiązek likwidacji tego urządzenia. W związku z powyższym organ wyjaśnił, że w celu ustalenia kręgu podmiotów mających status strony w postępowaniu oparł się na zasadach ogólnych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego tj. na treści art. 28 tej ustawy, zgodnie z którym stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie organu S. L. w toku postępowania nie wskazał i nie uprawdopodobnił w czym upatruje swój interes prawny i na czym opiera swoje żądanie. Co więcej, nie jest właścicielem działki, na której wykonane zostało urządzenie wodne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Nieruchomości gruntowe S. L. usytuowane są po stronie zachodniej potoku [...], natomiast działka o numerze ewid. [...], stanowiąca własność A. A. i wskazana w sentencji decyzji Starosty [...] jako miejsce lokalizacji nielegalnie wykonanego urządzenia wodnego, zlokalizowana jest po wschodniej stronie potoku. Jak wynika z akt sprawy nielegalne urządzenie wodne zostało wykonane również na części działki o numerze ewid. [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne obowiązek likwidacji urządzenia wodnego, które zostało wykonane bez pozwolenia wodnoprawnego, nakłada się w drodze decyzji na właściciela tego urządzenia, a nie na osoby trzecie. Ponadto, jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu decyzji odmawiającej uchylenia poprzedniego rozstrzygnięcia Starosty [...] w przedmiotowej sprawie, postępowanie prowadzone w trybie art. 64a ust. 5 Prawa wodnego wszczynane jest z urzędu. W związku z tym wniosek S. L., zainteresowanego rozstrzygnięciem w sprawie, potraktowano jako informację, na podstawie której wszczęto postępowanie, natomiast z przyczyn opisanych powyżej nie nadano temu podmiotowi statusu strony w tym postępowaniu.
W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Starosta [...] wydał w dniu [...] października 2017 r. decyzję, w której na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wykazał, że wprawdzie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania toczącego się w trybie art. 64a ust. 5 obowiązującego wówczas Prawa wodnego, ale w wyniku przeprowadzonej analizy materiału dowodowego stwierdzono, że S. L. nie jest stroną tego postępowania. W dalszej części uzasadnienia ww. decyzji Starosta [...] rozważył również, czy umocnienie brzegu potoku [...] wykonane na granicy działek o numerach ewid. [...] i [...] wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w świetle art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Zgodnie bowiem z treścią przywołanego przepisu: jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na: regulację wód, zabudowę potoków górskich, kształtowanie koryt cieków naturalnych, zmianę ukształtowania terenu na gruntach przylegających do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wody. Organ ustalił, że w omawianym przypadku w efekcie robót wykonanych na działkach o numerach ewid. [...] i [...] nie zostało zmienione naturalne koryto potoku [...] i nie nastąpiła zmiana w przepływie wód. Ponadto, w ocenie organu, wykonanego umocnienia brzegu cieku nie można zakwalifikować jako wykonanie urządzeń wodnych definiowanych w art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego, ponieważ nie kształtują wód i nie zachodzą przesłanki o korzystaniu z wód.
Od decyzji Starosty [...] z [...] października 2017 r. odwołał się S. L.. Odwołujący się zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 64a ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie. Ponadto wskazał na naruszenie przez Starostę [...] art. 28 k.p.a. poprzez nie uznanie jego za stronę postępowania oraz art. 7, art. 7b i art. 8 tej ustawy. Wnoszący odwołanie wskazał również na uchybienie polegające na zaniechaniu przeprowadzenia przez organ dowodu z opinii biegłego. W nawiązaniu do wniesionego odwołania S. L. w dniu [...] stycznia 2018 r. przesłał organowi II instancji mapę po rozgraniczeniu działki o numerze ewid. [...] (działka wydzielona pod koryto potoku [...]) z działkami o numerze ewid. [...] i [...] stanowiącymi jego własność oraz z działką o numerze ewid. [...] stanowiącą własność jego siostry – C. G..
Pismem z [...] stycznia 2018 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], działając na podstawie art. 545 ust. 4 i ust. 5 ww. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r., przekazał zgodnie z właściwością - Prezesowi Wód Polskich, wszczęte i niezakończone sprawy prowadzone przez organ II instancji, w tym akta przedmiotowej sprawy.
Po przeanalizowaniu całości zebranych materiałów w sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie od decyzji Starosty [...] z [...] października 2017 r. odmawiającej uchylenia swojego poprzedniego rozstrzygnięcia, nie zasługuje na uwzględnienie i należy utrzymać w mocy przedmiotową decyzję.
Przedmiotem rozstrzygnięcia organu odwoławczego jest ocena legalności decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym. Podstawą wznowienia postępowania była przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. brak uznania za stronę postępowania właściciela działek znajdujących się w zakresie oddziaływania samowolnie wykonanego umocnienia brzegu potoku [...].
W uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu wznowieniowym organ I instancji odwołał się do postępowania dowodowego przeprowadzonego w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] czerwca 2017 r. oraz przywołał ustalenia rozprawy administracyjnej przeprowadzonej na potrzeby wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie. S. L. w chwili wszczęcia postępowania dotyczącego zobowiązania właściciela urządzenia wodnego zlokalizowanego na działce o numerze ewid. [...] obręb nr [...] do jego likwidacji został uznany za stronę tego postępowania, a następnie w toku postępowania wykluczony przez organ I instancji z kręgu stron. W związku z powyższym już na etapie wydania pierwszego rozstrzygnięcia przez Starostę [...], tj. decyzji z [...] czerwca 2017 r. poddano analizie argumenty przedstawiane przez S. L. w kolejnych pismach, na okoliczność uprawdopodobnienia swojego interesu prawnego lub obowiązku w prowadzonym postępowaniu. Podobnie w postępowaniu wznowieniowym organ I instancji rozpatrzył pismo S. L. z [...] września 2017 r. zawierające stanowisko na temat urządzeń wodnych oraz pismo z [...] października 2017 r., w którym wnoszący zawnioskował o przesłanie decyzji z [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przedstawił argumenty na poparcie swojego stanowiska odnośnie przyznania S. L. statusu strony w przedmiotowym postępowaniu. Wyjaśnił również, że sam fakt wystąpienia z wnioskiem o nałożenie na właściciela samowolnie wykonanego urządzenia wodnego obowiązku jego likwidacji nie sprawia, że wnoszący takie podanie zyskuje przymiot strony tego postępowania. Jak wynika z ustaleń organu w toku postępowania S. L. nie wykazał w czym upatruje swój interes prawny oraz nie jest właścicielem nieruchomości gruntowych, na których wykonano umocnienie brzegu, a urządzenie to w bezpośredni sposób nie oddziałuje szkodliwie na teren jego nieruchomości znajdujących się na przeciwległym brzegu potoku.
W ocenie organu odwoławczego uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi i standardy ponownego rozpoznania sprawy w zakresie przyczyn, dla których wznowiono postępowanie administracyjne. Omówiono w nim stan faktyczny sprawy oraz odniesiono się do zarzutów podniesionych przez autora wniosku o wznowienie postępowania tj. kwestii posiadania statusu strony w postępowaniu dotyczącym likwidacji nielegalnie wykonanego urządzenia wodnego oraz nie zastosowania w sprawie przepisu art. 64a ust. 5 Prawa wodnego.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz podzielając argumenty przedstawione przez organ I instancji uznano, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, w związku z czym orzeczono jak w sentencji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] czerwca 2019 r. wniósł S. L.. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:
– brak rozpatrzenie istoty sprawy,
– naruszenie art.28 k.p.a. poprzez nieuznanie go za stronę postępowania w sprawie dotyczącej nakazania właścicielowi urządzenia wodnego obowiązku jego likwidacji wraz z ustaleniem warunków oraz terminu wykonania tego obowiązku. W szczególności organ II instancji nie wyjaśnił, dlaczego pozbawia mnie statusu strony w sprawie - brak w tym zakresie uzasadnienia - nie odniesiono się do przedstawionych przeze mnie argumentów, w których wskazywałem swój interes prawny, jak i faktyczny,
– naruszenie art. 64 ust. 5 ustawy Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie i tym samym zalegalizowanie nielegalnego wybudowanego przez A. A. na działce nr [...] i na działce Skarbu Państwa nr [...] w [...] urządzenia wodnego (muru oporowego, pod którym znajdują się nielegalnie zdeponowane śmieci i odpady). Odległość urządzenia wodnego znajdującego się na działce Skarbu Państwa nie została zmierzona przez prowadzących rozprawę administracyjną. Jest to odcinek ok. 8 m długości,
– nie zmierzono też wysokości nasypu wykonanego ze śmieci, odpadów, ziemi za murem oporowym,
– nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego - ani organ I instancji, ani organ II instancji nie odniósł się do dowodów w postaci moich zdjęć, na których udokumentowałem ww. mur, jak również nie powołały biegłego celem ustalenia w jaki sposób nielegalnie wybudowane urządzenie wodne negatywnie oddziałuje na moją działkę,
– działanie biurokratyczne, wbrew interesowi ochrony środowiska (naruszenie art.64 oraz art.74 ust.2 i 4 Konstytucji) - szukanie kruczków prawnych celem niezajęcia się istotą sprawy (Prezes Polskiego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, ani wcześniej Starosta [...] nie wyjaśniają co rozumieją przez pojęcie abstrakcyjnego "interesu prawnego",
– nieprawidłowe ustalenia, że mur oporowy został wybudowany w roku 2002 i stosowanie w tym zakresie obowiązujących wówczas przepisów ustawy Prawo wodne, podczas gdy ww. urządzenie wodne zostało zbudowane w roku 2008 o czym świadczy moje pierwsze pismo skierowane do U.G. [...] z [...] września 2008 r.,
– naruszenie art. 230, art. 231 3) art. 234.1. 1),2),2.3. Prawa wodnego w wyniku czego po przepłynięciu podniesionego stanu wody po mojej działce pozostaje na niej nanos w postaci błota, starych desek i gałęzi, różnego rodzaju butelki i zniszczone rośliny zielne.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że poprzez zbudowanie muru oporowego doprowadziło do zmiany rozprzestrzeniania się wód potoku [...] w sytuacji ulewnych deszczów, powodzi i wiosennych roztopów. Woda nie rozlewa się - jak w stanie pierwotnym - na dwa brzegi, lecz z uwagi na podwyższenie rzędnej terenu po stronie A. A. (z uwagi na postawienie muru oporowego), woda podmywa/zalewa jego działkę. Zasięg oddziaływania skutków wybudowania muru oporowego w potoku [...] (urządzenia wodnego) powoduje, że własność skarżącego jest naruszona. Dlatego zgodnie z art. 28 k.p.a., właściciel nieruchomości sąsiedniej objętej zasięgiem skutków czynu polegającym na wybudowaniu nielegalnego urządzenia wodnego, powołując się na przepis Konstytucji, oraz art.64a ust.5 ustawy Prawo wodne, ma prawo chronić swoją własność i żądać uznania za stronę postępowania. Skarżący wskazał, że ma interes prawny aby bronić własne działki przed podmywaniem, zalewaniem i zaśmiecaniem przy podniesionym stanie potoku - poprze budowę muru oporowego i wykonanie nasypu sąsiadka podwyższyła rzędną terenu do ok.3 m i woda wylewa się na moją działkę. Moim prawem jest żądanie od organów, aby podjęły działania celem uchronienia jego nieruchomości przed zalaniem.
Skarżący wskazał również, że w sprawie doszło do nieprawidłowego ustalenia, że mur oporowy został wybudowany w roku 2002 i stosowano w tym zakresie obowiązujące wówczas przepisy ustawy Prawo wodne, podczas gdy ww. urządzenie wodne zostało wybudowane w roku 2008 i i należało do tej budowli stosować regulacje obowiązujące w 2008 r.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] czerwca 2019 r., polegająca na badaniu zgodności z prawem postępowania prowadzonego przez organ administracji oraz wydanego w jego wyniku rozstrzygnięcia, doprowadziła Sąd do wniosku, że wydano ją z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt b) bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt c).
Rozpoznając sprawę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dopuścił się bowiem naruszenia treści art. 15 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Stosownie do treści art. 15 k.p.a postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zasada określona w art. 15 k.p.a. musi być tak rozumiana, iż sprawę w jej całokształcie rozpoznaje nie tylko organ pierwszej instancji, ale w razie zaskarżenia orzeczenia organu pierwszej instancji również organ odwoławczy (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. II OSK 1147/10, Lex nr 1083547). Organ II instancji zobowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę nie zaś poprzestać jedynie na kontroli decyzji organu I instancji oraz odnieść się do zarzutów podniesione w odwołaniu przez stronę postępowania.
Wskazany pogląd znajduje potwierdzenie zarówno w ugruntowanych poglądach doktryny jak i orzecznictwa administracyjnego. Podkreśla się przede wszystkim, że rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (T.Woś J.Zimmerman - glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r. III AZP 11/86).
Idea zasady dwuinstancyjności sprowadza się zatem do obowiązku dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego, wskazania dowodów, oceny tych dowodów oraz rozważań prawnych, które mają w tej sprawie zastosowanie.
W ocenie Sadu, zaskarżona decyzja, a zwłaszcza jej uzasadnienie wskazuje na naruszenie wskazanego obowiązku.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji Starosty [...] z [...] października 2017 r., nie dokonał ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania.
Przedmiotem postępowania odwoławczego jest zarówno weryfikacja decyzji organu pierwszej instancji, jak i rozpatrzenie konkretnej sprawy i jej załatwienie. Z tych względów organ odwoławczy przed wydaniem swojej decyzji powinien przeprowadzić postępowanie zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz do zbadania zasadności żądań i zarzutów podniesionych w odwołaniu. Powinien on przede wszystkim ocenić zebrany przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy, a także dokonane przez ten organ ustalenia.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy naruszył treść art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Decyzja organu II instancji wymogów tych nie spełnia. Brak jest w jej treści wskazania i oceny materiału dowodowego, który został w niej zebrany w konfrontacji z zarzutami podniesionymi przez skarżącego.
Wymogów tych nie spełnia stwierdzenie organu II instancji, że " już na etapie wydania pierwszego rozstrzygnięcia przez Starostę [...], tj. decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], poddano analizie argumenty przedstawiane przez [...] S. L. w kolejnych pismach, na okoliczność uprawdopodobnienia swojego interesu prawnego lub obowiązku w prowadzonym postępowaniu. Podobnie w postępowaniu wznowieniowym organ I instancji rozpatrzył pismo pana S. L. z dnia [...] września 2017 r. zawierające stanowisko na temat urządzeń wodnych". "W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przedstawił argumenty na poparcie swojego stanowiska odnośnie przyznania [...] S. L. statusu strony w przedmiotowym postępowaniu. Wyjaśnił również, że sam fakt wystąpienia z wnioskiem o nałożenie na właściciela samowolnie wykonanego urządzenia wodnego obowiązku jego likwidacji nie sprawia, że wnoszący takie podanie zyskuje przymiot strony tego postępowania". "Jak wynika z ustaleń organu w toku postępowania [...] S. L. nie wykazał w czym upatruje swój interes prawny oraz nie jest właścicielem nieruchomości gruntowych, na których wykonano umocnienie brzegu, a urządzenie to w bezpośredni sposób nie oddziałuje szkodliwie na teren jego nieruchomości znajdujących się na przeciwległym brzegu potoku".
Zważyć należy, że w odwołaniu skarżący podniósł konkretne zarzuty związane z nieprawidłową analizą zebranego materiału dowodowego i wyciągnięciu wadliwych wniosków w zakresie skutkującym przyznania mu statutu strony w postepowaniu prowadzonym w trybie art. 64a ust. 5 Prawa wodnego.
Nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tych zarzutów i nie dokonał w tym zakresie żadnych własnych ustaleń.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się do wskazania przebiegu postępowania w sprawie, ogólnych wniosków dotyczących postępowania przed organem I instancji i decyzji tego organu, bez merytorycznego przedstawienia stanowiska organu odwoławczego.
W związku z powyższym uznać należy, że zaskarżona decyzja narusza wymienione przepisy prawa co uzasadnia jej uchylenie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni wskazane uwagi i przeprowadzi postępowanie z poszanowaniem zasad wynikających z zasady dwuinstancyjności postępowania a następnie uzasadni swoje stanowisko z uwzględnieniem treści art. 107 § 3 k.p.a.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Starosta [...] w decyzji z [...] czerwca 2017 r., jak i w decyzji z [...] października 2017 r. wydanej w trybie wznowieniowym ustalił, że J. K. w 2002 roku na działce nr ew. [...], w miejscu ogrodzenia po poprzednim właścicielu, wykonał zabezpieczenie swojej działki – umocnienie z blachy między istniejącymi słupkami ogrodzeniowymi. W taki sposób zabezpieczył działkę przed wodą z potoku. Mając powyższe na uwadze, a w szczególności rok wykonania robót , Starosta [...] rozważył, czy ustalony stan faktyczny, wykonane roboty na działce nr ew. [...] i częściowo na działce nr ew. [...] objęte były wykazem art. 122 Prawa wodnego, na które wymagane było w 2002 roku pozwolenie wodnoprawne. Skarżący zakwestionował, że wyżej opisane prace na działce nr ew. [...] i częściowo na działce nr ew. [...] wykonane były w 2002 roku. Skarżący wskazał, że były one wykonane w 2008 roku. Sąd zauważa, że w protokole rozprawy administracyjnej z dnia [...] maja 2017 r. J. K. oświadczył jedynie, że "Tę działkę kupiłem w 2002 roku. Działka posiadała duży spadek i równała się ze zwierciadłem wody potoku. W czasie budowy zagospodarowałem działkę, wyrównałem teren. W miejscu ogrodzenia pop poprzednim właścicielu wykonałem zabezpieczenie mojej działki, wykonując umocnienie z blachy między istniejącymi słupkami ogrodzeniowymi. W taki sposób zabezpieczyłem się przed wejściem wody potoku na moją działkę". Z powyższego wynika, że jedynie działka była zakupiona w 2002 roku. Organ odwoławczy całkowicie pominął tę istotną, sporną kwestię w sprawie. Ma ona wpływ na to, z jakiej daty, tj. z 2002 r., czy 2008 r. należy wziąć pod uwagę treść art. 122 Prawa wodnego przy ustalaniu, czy na wykonane prace wymagane było pozwolenie wodnoprawne. Skarżący jednoznacznie wskazywał, że wykonana prace to urządzenie wodne w postaci muru oporowego, na które zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r., nr 239, poz. 2019), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych. A stosownie do art. 9 pkt 19 lit. h) ww. ustawy urządzeniem wodnym jest urządzenie służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności mury oporowe.
Z kolei zgodnie z art. 127 ust. 7 pkt 5 ustawy Prawo wodne stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest właściciel powierzchni ziemi położonej w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Wbrew stanowisku organów, że skarżący w toku postępowania nie wykazał w czym upatruje swój interes prawny do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu, należy zauważyć, że skarżący cały czas wskazywał, że zbudowanie muru oporowego doprowadziło do zmiany rozprzestrzeniania się wód potoku [...] w sytuacji ulewnych deszczów, powodzi i wiosennych roztopów. Woda nie rozlewa się, jak w stanie pierwotnym, na dwa brzegi, lecz z uwagi na podwyższenie rzędnej terenu po stronie A. A. (z uwagi na postawienie muru oporowego), woda podmywa i zalewa jego działkę. Skarżący tym samym zakwestionował ustalenie Starosty [...], że wykonane urządzenie umacniające brzeg nie oddziałuje w sposób bezpośredni szkodliwie na teren nieruchomości skarżącego znajdującej się na przeciwległym brzegu potoku. Skoro J. K. oświadczył na rozprawie administracyjnej w dniu [...] maja 2017 r., że wykonał umocnienie z blachy w celu zabezpieczenia swojej działki przed wejściem na nią wody z potoku, to nie można wykluczyć, kierując się chociażby doświadczeniem życiowym, że w następstwie tego, woda rozlewa się szerzej na przeciwległym brzegu na działce skarżącego. Okoliczność ta również nie została oceniona i przeanalizowana przez organ odwoławczy, mimo podniesionego zarzutu w odwołaniu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło