IV SA/Wa 1983/08

WyrokWSA w Warszawie2009-11-25

Skład orzekający: Marian Wolanin, Danuta Dopierała, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody, uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, nie narusza prawa. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ pierwszej instancji było niewystarczające do oceny spełnienia przesłanek meldunkowych, a organ odwoławczy był uprawniony do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ zakres koniecznego postępowania dowodowego przekraczał granice wyznaczone dla organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. I. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Prezydenta W. o odmowie wymeldowania małoletniego T. G. z pobytu stałego. Wojewoda uznał, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy k.p.a. z powodu niewystarczającego materiału dowodowego i konieczności przeprowadzenia dalszych czynności wyjaśniających, takich jak przesłuchanie świadków i wywiad środowiskowy. Skarżąca zarzuciła Wojewodzie naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak obiektywizmu i naruszenie art. 81 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi D. I. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. o odmowie wymeldowania z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. małoletniego T. G. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. została wydana z naruszeniem art. 7 kpa i art. 77 §1 kpa oraz art. 80 i art. 81 kpa, wskazując, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający aby można było na jego podstawie stwierdzić, czy przedmiotowy lokal stanowi dla małoletniego T. G. miejsce pobytu stałego oraz, że aby ustalić stan faktyczny należałoby przesłuchać bezstronnych świadków - sąsiadów zamieszkujących w pobliżu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., wyjaśnić czy małoletni T. G. jest znany sąsiadom, czy jest widywany w pobliżu spornego lokalu. Wskazano również na konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, który mógłby potwierdzić podnoszone przez W. G. i D. I. zarzuty odnoszące się do utrudniania przez pozostałych lokatorów w/w lokalu zamieszkiwania małoletniemu T. G., gdyż organ administracji publicznej jest właściwy w zakresie dokonywania tego rodzaju ustaleń dotyczących okoliczności i charakteru opuszczenia przez zainteresowane strony miejsca stałego zameldowania szczególnie wtedy gdy podniesione jest, że opuszczenie lokalu nastąpiło w wyniku bezprawnych działań innych osób oraz na konieczność przeprowadzenia kontroli meldunkowej na okoliczność zbadania, czy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. znajdują się rzeczy należące do małoletniego T. G. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. D. I. zarzuciła naruszenie art. 8 kpa poprzez brak obiektywizmu przy rozpatrywaniu sprawy z uwagi na wydanie dwóch sprzecznych ze sobą decyzji przez organ odwoławczy i naruszenie art. 81 kpa. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż E. G. przed wydaniem decyzji przez organ I instancji została wezwana do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, z prawa tego nie skorzystała i nie kwestionowała zeznań skarżącej i W. G. Wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu mogła zawrzeć w swoim stanowisku po zapoznaniu się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji organu I instancji. Wskazała również, że meldunek małoletniego dziecka jest powiązany meldunkiem rodzica, który sprawuje nad nim bezpośrednią opiekę, w przedmiotowej sprawie jest powiązany z meldunkiem W. G., który jest zameldowany w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, powołując motywy zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy bowiem podkreślić, że sąd administracyjny uprawniony jest do oceny zaskarżonej decyzji jedynie przez pryzmat jej zgodności z prawem, i zobowiązany jest uchylić decyzję tylko wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem jej nieważności lub wznowieniem postępowania, naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia, albo naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żaden jednak z wymienionych przypadków nie zaistniał w rozpatrywanej sprawie. Zaskarżona decyzja wydana została w warunkach określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, ze zm.), według którego, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności służy rejestrowaniu danych o miejscu pobytu osób, zameldowanie zaś służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Z powyższego wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Samo bowiem zameldowanie stanowi rejestrację stanu faktycznego w zakresie stałego lub czasowego pobytu określonej osoby w danym miejscu. Dla zameldowania istotne jest tylko to, czy dana osoba przebywa w określonym miejscu. W żaden natomiast sposób rejestrowanie tego stanu (zameldowanie lub wymeldowanie), nie jest zależne od przysługiwania danej osobie tytułu prawnego do lokalu (nieruchomości), w którym ta osoba przebywa, lub który opuściła. Należy więc podkreślić, iż zameldowanie w lokalu, jako czynność materialno-techniczna, nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie potwierdza istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Celem wymeldowania jest zatem także jedynie potwierdzenie, iż dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu, niezależnie od tego, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 §2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organ może przy tym wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ustawowym warunkiem dopuszczalności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia jest zatem konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Taka okoliczność zachodzi w przedmiotowej sprawie, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji została oparta jedynie na zeznaniach ojca małoletniego T. G. i jego matki D. I. W decyzji tej oparto się jedynie na przeświadczeniu, że skoro małoletni T. G. przebywa pod opieką ojca W. G., który jest zameldowany w przedmiotowym lokalu, to brak jest podstaw do wymeldowania małoletniego T. G. Jednocześnie organ pierwszej instancji nie odniósł się do zeznań E. G., wskazujących, że małoletni T. G. nie przebywa w przedmiotowym lokalu, a skoro jest to okoliczność sporna powinien uzasadnić, dlaczego w jego ocenie twierdzenie to nie zasługuje na uwzględnienie. W przypadku sporu stron o istotne okoliczności przedmiotowej sprawy organ orzekający zobowiązany jest wnikliwie i wyczerpująco wyjaśnić te okoliczności, także przy użyciu innych jeszcze środków dowodowych w postaci kontroli meldunkowej i przesłuchaniu sąsiadów, aby zweryfikować wiarygodność twierdzeń stron. W ocenie Sądu, słusznie więc organ odwoławczy uznał, iż decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 kpa ponieważ, postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji jest niewystarczające do dokonania oceny spełnienia ustawowych przesłanek w sprawie meldunkowej. Zarzut skarżącej naruszenia art. 8 kpa poprzez brak obiektywizmu przy rozpatrywaniu sprawy z uwagi na wydanie dwóch sprzecznych ze sobą decyzji przez organ odwoławczy należy uznać za bezzasadny, ponieważ decyzja z dnia [...] września 2008 r. dotyczyła merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy meldunkowej T.a G., natomiast postanowienie z dnia [...] sierpnia 2008 r. wydane przez Wojewodę [...] dotyczyło rozpoznania zażalenia skarżącej na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta W. i nie rozstrzygało merytorycznie sprawy wymeldowania T. G. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 81 kpa poprzez brak skorzystania przez E. G. z prawa wypowiedzenia się na temat przeprowadzonego postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji należy uznać go również za niezasadny, ponieważ strona postępowania po wydaniu decyzji ma prawo złożenia odwołania odnosząc się w nim do wszelkich okoliczność wskazanych w tej decyzji. Zebrany zaś dotychczas materiał dowodowy w sprawie nie jest wystarczający do wyjaśnienia przez organ odwoławczy wszystkich kwestii spornych podniesionych w odwołaniu, z tego względu organ ten był uprawniony do zastosowania w sprawie art. 138 §2 kpa, skoro zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego przekracza granice wyznaczone dla organu odwoławczego w art. 136 kpa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło