IV SA/Wa 1983/14
WyrokWSA w Warszawie2015-06-12
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej może zostać wydana bez analizy alternatywnych wariantów przedsięwzięcia, obejmujących inne niż elektrownie wiatrowe źródła energii odnawialnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy farmy wiatrowej, analiza wariantów alternatywnych powinna dotyczyć jedynie różnych technologii lub lokalizacji w ramach tego samego typu przedsięwzięcia (farmy wiatrowej), a nie analizowania zupełnie innych rodzajów inwestycji (np. elektrowni wodnych, słonecznych). W związku z tym, brak analizy innych źródeł energii odnawialnej nie stanowił podstawy do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący L. N. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy R. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy farmy wiatrowej "F.". Skarżący zarzucił m.in. brak analizy alternatywnych wariantów przedsięwzięcia (innych niż farmy wiatrowe), niewłaściwe przeprowadzenie konsultacji społecznych, wadliwy opis oddziaływania na środowisko w zakresie hałasu i infradźwięków oraz brak uwzględnienia stanu współczesnej wiedzy naukowej. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi L. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę
IV SA/Wa 1983/14
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].08.2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (zwane dalej SKO) - na skutek odwołania złożonego przez L. N. oraz przez M. B. – utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...].06.2014 r., którą ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "F." o łącznej mocy 64 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działkach o numerach ewidencyjnych:
- [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [....], [...], [...], [...], [...], [...] obręb 29 – Z.,
- [...], [....], [...], [...] (w tym pod fundament: [...]) obręb [...] – R.,
- [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], (w tym pod fundament: [...], [...], [...]) obręb [....] – O.,
- [...], [...] (w tym pod fundament: [...]) obręb [...] – R.;
- [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], (w tym pod fundament: [...], [...], [...], [...]) obręb [...] – R.,
- [...] (w tym pod fundament: [...]) obręb [....]- K..
- [...], [...], [...], [...], [...], [...], (w tym pod fundament: [...],[...]) obręb [...]. – R..
Dodatkowa pozostała niezbędna infrastruktura towarzysząca przewidziana była na terenie gminy R. w obrębach geodezyjnych: nr [...] — K., [...] – O., [...] – R., [...] – R., [...] – R., [...] – R. , [...] – R., [...] – S., [...] – Z., [...] – Z..
Decyzja ta została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. postanowieniem z dnia [...].05.2013 r. (znak: [...]) wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia pn. "F. II" istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu dla planowanego przedsięwzięcia.
Inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko, sporządzony przez E. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zespół autorski: mgr inż. R. O. (kierownik tematu), mgr inż. E. T., mgr inż. Z. W., inż. E. N., dr hab. J. M., dr M. G., dr W. P., dr J. S., mgr inż. M. P., a także wypisy z rejestru gruntów obejmujące przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obejmujące obszar, na który będzie oddziaływało.
Pismami z dnia [...].08.2013 r. Wójt Gminy R. przesłał raport o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowej inwestycji Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w S. celem zaopiniowania warunków realizacji przedsięwzięcia oraz Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w W. celem uzgodnienia warunków jego realizacji.
W dniu [...].08.2013 r. Wójt podał do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko oraz wystąpieniu do organów współdziałających o uzyskanie stosownych opinii i uzgodnień. Poinformował także o możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z raportem, wskazując jednocześnie 21 dniowy termin na składanie uwag i wniosków tj. od dnia [...] sierpnia do [...].09.2013 r. Przedmiotowe obwieszczenie umieszczone zostało na okres 21 dni na stronie internetowej BIP gminy R., na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w R., Urzędu gminy w S., Urzędu gminy w Z. a także przesłane do sołtysów wsi, w których będzie realizowana inwestycja z prośbą o powiadomienie mieszkańców oraz do sołtysów wsi R. , R. oraz W. z uwagi na oddziaływanie przedsięwzięcia, z prośbą o powiadomienie mieszkańców.
Opinią Sanitarną Nr [...] z dnia [...].09.2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny W S. zaopiniował pozytywnie w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn. "F." wraz z infrastrukturą do przesyłu energii elektrycznej, realizowanej na terenie gminy R., na działkach w obrębie miejscowości: Z., S, R., R. , R., O., R., R., K., Z.. Wójt Gminy R. dnia [...].09.2013 r. zawiadomił o tym strony postępowania, w trybie § 49 K.p.a.
Wezwaniem z dnia 09.09.2013 r. kierowanym do Wójta Gminy R., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. (zwany dalej RDOŚ) wezwał do uzupełnienia przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie dotyczącym: ochrony przyrody (wyjaśnienia do monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego), ochrony przed hałasem oraz gospodarki wodno-ściekowej. Uzyskane uzupełnienia RDOŚ uznał za niewystarczające i [...].11.2013 r. ponownie wezwał Wójta Gminy R. do uzupełnienia przedłożonego raportu o oddziaływaniu na środowisko o kwestie związane z ochroną przyrody, dotyczące wyjaśnień do raportu z rocznego monitoringu ornitologicznego oraz rocznego monitoringu chiropterologicznego. W dniu [...].11.2013 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał opinię sanitarną nr [...] opiniującą pozytywnie w zakresie wymagań sanitarnych i zdrowotnych Aneks do raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia, o czym strony postępowania zostały zawiadomione w trybie § 49 K.p.a. dnia 20.11.2013 r.
W dniu [...].12.2013 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. kolejny raz wezwał Wójta Gminy R. do uzupełnienia przedłożonego raportu o oddziaływaniu na środowisko o kwestie związane z ochroną przyrody, dotyczące wyjaśnień do raportu z rocznego monitoringu ornitologicznego.
W dniu [...].01.2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał postanowienie uzgadniające bez zastrzeżeń pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych Aneks nr 2 do raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
W dniu [...].01.2014 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. wydał postanowienie uzgadniające bez zastrzeżeń pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych Aneks nr 3 do raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
W dniu [...].01.2014 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. wydał postanowienie uzgadniające i określające warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia.
Jednocześnie w dniu [...].09.2013 r. Wójt Gminy R. rozpatrzył wszystkie złożone przez społeczeństwo wnioski i skierował do inwestora pismo przekazujące złożone wnioski i uwagi do planowanej inwestycji, z prośbą o wyjaśnienia w sprawie.
Inwestor pismem z dnia [...].11.2013 r. przekazał swe stanowisko.
Po analizie dokumentacji przedstawionej przez inwestora Wójt Gminy R. zaakceptował stanowisko i wyjaśnienia merytoryczne złożone przez niego, odpowiedź na zgłoszone uwagi i wnioski została przesłana stosownymi pismami do zainteresowanych.
W dniach od [...].10.do [...].11.2013 r. wyznaczono kolejny termin na składanie uwag i wniosków, w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu, w którym to nie wpłynęły do organu prowadzącego postępowanie żadne wnioski.
Następną możliwość zapoznania się z niezbędną dokumentacją wszyscy zainteresowani mieli w terminie od dnia [...] do [...].12.2013 r. Wnioski, jakie wpłynęły w tym czasie do Wójta Gminy R., zostały przekazane inwestorowi pismem z dnia [...].01.2014 r. Swoje uwagi w przedmiotowej sprawie wnieśli:
1. M. B. z dnia [...].12.2013 r.,
2. E. C. z dnia [...].12.2013 r.
3. P. M. z dnia [...].12.2013 r. (dwukrotnie),
4. P. L. z dnia [...].12.2013 r.
5. Mieszkańcy miejscowości: S., B., K., L., P., P..
Inwestor odniósł się do przedłożonych wniosków pismem z dnia [...].02.2014 r., Wójt Gminy R. rozpatrzył wszystkie złożone przez społeczeństwo wnioski oraz odpowiedział na nie pismami z dnia [...].02.2014 r.
W dniach od [...] do [...].02.2014 r. został wyznaczony kolejny termin na składanie uwag i wniosków, w ramach udziału społeczeństwa w postępowaniu, w którym nie wpłynęły do organu prowadzącego postępowanie żadne wnioski.
Podaniem informacji do publicznej wiadomości dnia [...].03.2014 r. (znak: [...]) w związku z udziałem społeczeństwa przed wydaniem decyzji, Wójta Gminy R. zawiadomił wszystkich zainteresowanych o możliwości zapoznania się z dokumentacją przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "F.", wskazując jednocześnie 21 dniowy termin na składanie uwag i wniosków tj. od [...] do [...] marca 2013 r.
W wyznaczonym terminie do organu prowadzącego postępowanie zostały skierowane uwagi przez:
1. M. i Z. R. z dnia [...].03.2014 r.;
2. J. i K. J. z dnia [...].03.2014 r.;
3. J. F. z dnia [...].03.2014 i\;
4. W. i T. P. z dnia [...].03.2014 r.;
5. D. i G. K. z dnia [...].03.2014 r.;
6. R. i R. G. z dnia [...].03.2014 r.;
7. E. M. z dnia [...].03.2014 r.;
8. P. M. z dnia [..]..03.2014 r.;
9. M. K. z dnia [...].03.2014 r.;
10. J. i D. K. z dnia [...].03.2014 r.;
11. M. B. z dnia [...].03.2014 r.;
12. P. M. z dnia [...].03.2014 r.;
13. P. i J. B. z dnia [...].03.2014 r.;
14. P. Ł. z dnia [...].03.2014 r.;
15. E. i B. M. z dnia [...].03.2014 r.;
16. Stowarzyszenie I. z dnia [...].03.2014 r.;
17. Stołeczne T. z dnia [...].03.2014 r.
Inwestor, jak uprzednio, odniósł się do wnoszonych wniosków, dotyczących realizacji planowanej inwestycji.
Wnoszone przez mieszkańców gminy uwagi dotyczyły w głównej mierze obaw społeczności lokalnej wobec planów realizacji przedmiotowej inwestycji. Podnoszone w pismach zarzuty odnosiły się do możliwego wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi, wynikającego z m.in. odległości planowanych turbin od domostw, wpływu infradźwięków czy też promieniowania elektromagnetycznego, oddziaływania na zwierzęta gospodarskie, braku możliwości dalszego rozwoju zabudowy mieszkaniowej, możliwej utraty dofinansowań unijnych do gospodarstw rolnych i turystyki, spadku wartości gruntów położonych w pobliżu elektrowni wiatrowych, wpływu na walory krajobrazowe terenu oraz zagrożeń wynikających z funkcjonowania elektrowni wiatrowych dotyczących m.in. zjawiska migotania cienia, rzucania lodem, awarii w wyniku rażenia piorunem, zniszczenia lokalnych dróg czy też zakłóceń w odbiorze urządzeń elektronicznych. Uwagi do raportu dotyczyły również błędnego przyjęcia parametrów turbin planowanych do realizacji, do wykonania analiz akustycznych. Dodatkowo w uwagach sugerowane było przyjęcie zbyt wysokiego współczynnika tłumienia gruntu G, który w ocenie składającego uwagi nie odzwierciedla rzeczywistej propagacji dźwięku w analizowanym terenie. Uwagi dotyczyły również ogólnikowego przedstawienia informacji o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko.
Wójt Gminy R. na piśmie ustosunkował się do wszystkich przedstawionych obaw, wskazując na obowiązujące przepisy prawa oraz wyniki badań naukowych. W opinii organu prowadzącego postępowanie nie istnieją podstawy prawne ani merytoryczne powody do kwestionowania analiz i wniosków przedstawionych w raporcie oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Z raportu o oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz złożonych do niego uzupełnień wynika m. in., że:
1. wariant inwestycyjny przedsięwzięcia wybrany do realizacji polega na zainstalowaniu do 16 fabrycznie nowych turbin wiatrowych, o wysokości maksymalnej do 210 m i mocy do 4 MW każda, jako obiektów wykorzystujących siłę wiatru do wytwarzania energii elektrycznej oraz budowie infrastruktury towarzyszącej.
Na zakres inwestycyjny składać się będą następujące zasadnicze elementy:
- do 16 elektrowni wiatrowych,
- linie kablowe (podziemne) średniego napięcia (SN) łączące elektrownie wiatrowe z abonencką stacją transformatorową SN/110 kV,
- sieć łączności między elektrowniami przewodami podziemnymi (linia światłowodowa).
- wewnętrzne drogi i place serwisowe elektrowni wiatrowych.
Przedmiotowe przedsięwzięcie, we wskazanym wcześniej zakresie, zrealizowane będzie w granicach obrębów geodezyjnych: Z., S., R., R. , R. , O., R., R., K., Z.
2. Dla terenu planowanej inwestycji brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z Uchwała Nr [...] Rady Gminy R. z dnia [...].10.2013 r. przystąpiono do sporządzenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy R., gdzie jako jeden z kierunków rozwoju wskazano funkcje związane z energią ze źródeł odnawialnych i ich prawne uwarunkowania lokalizacyjne.
3. W przedłożonym raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz uzupełnieniach dokonano identyfikacji elementów środowiska, obszarów i obiektów chronionych oraz dóbr kultury w rejonie przedsięwzięcia, a także wykonano analizę wpływu inwestycji na poszczególne elementy środowiska przyrodniczego, zdrowie ludzi, dobra kultury i krajobraz kulturowy, zarówno na etapie budowy, eksploatacji jaki i likwidacji.
4. Podstawę do charakterystyki środowiska na terenie planowanego przedsięwzięcia stanowiły wszelkie prace terenowe oraz uzyskane dane i informacje, w oparciu o które stwierdzono, że:
- opisywany obszar położony jest w obrębie mezoregionu Równiny R. w pasie wielkich dolin Niziny P.,
- ukształtowanie terenu charakteryzuje się łagodną, równiną rzeźbą z licznymi ciekami wodnymi dopływającymi do rzeki S.,
- pod względem budowy geologicznej, analizowany obszar obejmuje zachodnią część Niecki M., stanowiącej strukturalne zagłębienie w utworach kredowych, które przykryte są osadami pochodzącymi z trzeciorzędu i czwartorzędu,
- badany obszar znajduje się w dorzeczu W., w obrębie zlewni rzeki S.,
- dominują tu gleby bielicowe o charakterze lessowym i gleby brunatne kwaśne, w większości gleby należą do IV klasy bonitacyjnej,
- krajobraz obszaru opracowania należy do typowych obszarów wiejskich tej części [...], dosyć ubogich przyrodniczo. Dominuje słabo urozmaicona, równinna rzeźba terenu. W użytkowaniu przeważają grunty orne z dużą ilością łąk i pastwisk. Nie ma dużych ośrodków miejskich, a jednostkami skupiającymi funkcje osadnicze są R. i L.. Teren przeznaczony do lokalizacji turbin nie posiada szczególnych walorów przyrodniczych lub krajobrazowych.
5. Teren przeznaczony pod realizację "F." położony jest poza obszarami podlegającymi ochronie na podstawie ustawy z dnia [...].04.2004 o ochronie przyrody. W bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji znajdują się następujące obszary chronionego krajobrazu: Przyrzeczy S., Międzyrzecze S. i W., N.i Równina R.. W dalszej odległości od przedmiotowej inwestycji znajdują się także: Obszar Chronionego Krajobrazu Źródła S. (ok. 12 km), Zespół Przyrodniczo- Krajobrazowy Jezioro S. (ok. 10 km) oraz Zespół Przyrodniczo- Krajobrazowy Jezioro U.(ok. 10 km). Mając na uwadze cele ochrony, dla jakich zostały utworzone obszary chronione występujące w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia, a także brak bezpośrednich powiązań między tymi obszarami, nie przewiduje się, aby funkcjonowanie inwestycji wywierało wpływ na te obszary.
W regionalnym otoczeniu znajduje się także jeden obszar chroniony w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000: Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków Doliny W. i M. (odległość ok. 5 km). Obiekt ten, chroni naturalne doliny rzeczne wraz z właściwymi dla nich habitatami, będącymi siedliskiem m.in. kilku cennych gatunków ptaków. Przeprowadzona analiza możliwego oddziaływania planowanej inwestycji na ten obszar wykazała, iż możliwość realnego oddziaływania na ptaki będące przedmiotem ochrony w tym obszarze jest minimalna. W praktyce wydaje się jednak, że sprowadza się ona przede wszystkim do okresu wczesnowiosennego, kiedy ptaki wracające z zimowisk penetrują większe obszary zanim zdecydują się na lęgi. Obserwacje błotniaków łąkowych w okresie lęgowym można natomiast uznać raczej za skutek pozytywnego oddziaływania ostoi na obszar farmy wiatrowej. Możliwość oddziaływania inwestycji na pozostałe gatunki ptaków będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 jest jeszcze mniej prawdopodobna, m.in. ze względu na minimalne prawdopodobieństwo pojawu ptaków lęgowych w takiej odległości od miejsc lęgu.
6. W trakcie prowadzenia przedinwestycyjnego monitoringu przyrodniczego stwierdzono, iż w obszarze objętym inwentaryzacją brak jest typowych fitocenoz naturalnych, a wszystkie odnotowane to przede wszystkim fitocenozy antropogeniczne i półnaturalne. Wymienić należy: zbiorowiska segetalne towarzyszące uprawom, łąkowe - najczęściej intensywnie użytkowane jako łąki kośne lub pastwiska, ruderalne - rozwinięte na nieużytkach i krawędziach dróg oraz leśne - reprezentowane przez sztucznego pochodzenia monokultury sosnowe i brzozowe lub spontaniczne zadrzewienia olszowe nawiązujące strukturą i składem gatunkowym do lasów łęgowych. Nielicznie występują tu także niewielkie powierzchnie zbiorowisk szuwarowych porastających obniżenia terenu, rowy melioracyjne oraz wyeksploatowane doły potorfowe. Powyższą listę uzupełniają różnego rodzaju zadrzewienia o charakterze szpalerów, alei lub skupisk drzew i krzewów towarzyszące drogom lub zabudowaniom. Na opisywanym terenie odnotowano występowanie 3 gatunków roślin objętych ochroną częściową. Stanowisko występowania tych gatunków położone jest poza miejscem usytuowania siłowni wiatrowych czy też dróg dojazdowych, realizacja inwestycji nie stanowi wobec nich najmniejszego zagrożenia.
7. Z przeprowadzonego przedrealizacyjnego monitoringu awifauny na danym terenie wynika, iż podczas 33 kontroli terenowych w analizowanym okresie odnotowano łącznie 82 gatunki ptaków, w tym 71 gatunków objętych ścisłą ochroną gatunkową 6 gatunków częściowo chronionych oraz 5 gatunków łownych. Wśród stwierdzonych taksonów znalazło się 11 gatunków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Rady Europy 79/409/EWG. Jak wynika z przedłożonej dokumentacji w postaci raportu z monitoringu ornitologicznego oraz Aneksów, wznoszonych uzupełnia do Raportów o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, planowana inwestycja nie będzie stwarzać ewidentnych zagrożeń dla ptaków. Inwestor uwzględnił zalecenia ornitologów rezygnując z turbin, które mogłyby być konfliktowe z korytarzem migracyjnym ptaków, czy też stwarzać zagrożenia dla ptaków gniazdujących.
8. Z materiałów dostarczonych przez Inwestora wynika, że teren planowanej inwestycji odgrywa mniejszą rolę dla lokalnych populacji nietoperzy, która jest ograniczona z powodu braku w okolicy dużych zimowisk i kolonii rozrodczych tych specyficznych zwierząt. Rejestrowane podczas monitoringu chiropterologicznego nietoperze należą do trzech grup: borowców Nyctalus spp., mroczków Eptesicus spp. oraz karlików Pipistrellus spp. Najczęściej rejestrowanym gatunkiem nietoperza na omawianym terenie był mroczek późny Eptesicus serotinus. Mając na uwadze, iż zdecydowana większość turbin wiatrowych planowana jest na otwartych polach rolniczych to nie będą one stanowić zagrożenia dla fauny nietoperzy. Ponadto lokalizacja poszczególnych turbin zachowuje bezpieczną granicę około 200 m w przypadku sąsiedztwa z terenami lasów. Dodatkowo Inwestor zastosował się do uwag płynących z monitoringów chiropterologicznych rezygnując z części turbin wiatrowych.
9. Etap budowy, z racji na przejściowy charakter prac budowlanych i stosunkowo krótki czas ich trwania, nie będzie powodował trwałych i niepożądanych zmian w środowisku. Uciążliwości mogą być związane z występowaniem ograniczonych emisji do powietrza, dotyczących głównie pyłów, spalin i hałasu, spowodowanych pracą maszyn budowlanych i środkami transportu. Na podstawie wykonanych analiz stwierdzono, że na etapie budowy inwestycja:
- w niewielkim stopniu będzie oddziaływała na stan powietrza atmosferycznego i na klimat akustyczny, głównie w obrębie miejsc konstrukcji wież, oddziaływania te będą krótkoterminowe,
- na etapie budowy będzie wymagała wyrównania powierzchni ziemi i usunięcia gleby i roślinności, a prace budowlane nie będą prowadzone w obszarach chronionych i cennych siedliskach przyrodniczych;
- prace budowlane będą prowadzone poza terenami objętymi ochroną archeologiczną.
10. Przed przystąpieniem do projektowania farmy wiatrowej. konieczne jest wykonanie szczegółowych badań podłoża gruntowego na działkach, gdzie realizowane będzie przedsięwzięcie, oraz opracowanie ich dokumentacji. Wyniki tych badań powinny być wykorzystane na dalszym etapie inwestycji przy projektowaniu posadowienia poszczególnych obiektów farmy.
11. W Raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz przedłożonych uzupełnieniach rozpoznano oddziaływania na etapie eksploatacji planowanej inwestycji, w których wynika, że:
- wszelkie działania w zakresie wpływu na stan powietrza atmosferycznego będą pozytywne,
- planowana inwestycja nie będzie uciążliwa dla środowiska i nie wystąpią przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu na terenach zabudowy zagrodowej i innych terenach chronionych akustycznie, na podstawie przeprowadzonej analizy hałasu emitowanego z obszaru projektowanej farmy wiatrowej, uwzględniając wszystkie istotne źródła hałasu, należy stwierdzić, że hałas ten nie będzie oddziaływał w sposób uciążliwy na środowisko. Dopuszczalny poziom hałasu nie został przekroczony,
- wieże elektrowni wiatrowych zostaną posadowione poza terenami wykazującymi przejawy powierzchniowych ruchów masowych,
- w okresie eksploatacji projektowana instalacja nie będzie negatywnie wpływać na wody powierzchniowe i podziemne, nie będzie też wymagać zasilania w wodę,
- z eksploatacją farmy wiatrowej będzie wiązało się wytwarzanie niewielkiej ilości odpadów pochodzących z obsługi oraz prac serwisowych. Ich wpływ na środowisko będzie minimalny przy zachowaniu procedur postępowania i zagospodarowania odpadów, zwłaszcza niebezpiecznych,
- przedmiotowa lokalizacja (turbiny wiatrowe wraz z koncepcją dróg dojazdowych oraz połączeniami kablowymi między turbinami) położona jest poza zasięgiem udokumentowanych stanowisk archeologicznych i innych obiektów architektonicznych wpisanych do rejestru zabytków. Nie przewiduje się negatywnego oddziaływania na wskazane
obiekty i dobra materialne zarówno na etapie budowy jak i eksploatacji projektowanej farmy wiatrowej,
- funkcjonująca farma wiatrowa może wpływać w zróżnicowanym stopniu na zmianę percepcji krajobrazu przez mieszkańców rejonu przedsięwzięcia w zależności od odległości wież wiatrowych od miejsc zamieszkiwania. Intensywność oddziaływania elektrowni wiatrowych na krajobraz maleje wraz z oddalaniem się od nich, co wynika z coraz słabszej ich widzialności. Stopień antropogenizacji środowiska, o dominującym charakterze rolniczym, zostanie spotęgowany przez pojawienie się i funkcjonowanie planowanych elektrowni wiatrowych i towarzyszących im elementów technicznych, postrzeganych jako dominanty wysokościowe,
- nie wystąpią znaczące negatywne oddziaływania typowo związane z funkcjonowaniem turbin, takie jak: infradźwięki i wibracje, efekt migotania, efekt błysku,
- funkcjonowanie planowanej inwestycji przyczyni się do zmniejszenia się emisji dwutlenku węgla do atmosfery oraz wspierania szeroko rozumianego zrównoważonego rozwoju całej gminy oraz regionu.
12. Raport przedstawiał także analizę skutków dla środowiska w przypadku braku realizacji inwestycji. W skali lokalnej, niepodejmowanie ocenianego przedsięwzięcia nie spowoduje zmian krajobrazu, nie będzie skutkować ewentualnym zagrożeniem dla awifauny i chiropterofauny, nie spowoduje również powiększenia utwardzonych i zabudowanych powierzchni, oraz nie wpłynie na zmianę klimatu akustycznego na analizowanym terenie. Jednakże z punktu widzenia środowiska w skali globalnej, brak realizacji przedsięwzięcia będzie miał oddziaływanie negatywne, ograniczając możliwość dywersyfikacji źródeł energii.
13. W raporcie o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia przedstawiono opis wariantów planowanej inwestycji, od pierwotnego rozmieszczenia 47 turbin wiatrowych realizowanych łącznie jako projekt "F." (północna i południowa część gminy R.) po ostateczny kształt farmy - do 16 turbin o nazwie inwestycji "F.(południowa część gminy). Opisany został także wariant alternatywny z 21 turbinami. Przy tworzeniu poszczególnych wariantów brano pod uwagę wpływ inwestycji na ludzi oraz inne elementy środowiska w tym m.in. analizę akustyczną, analizę krajobrazową, wyniki obserwacji ornitologicznych i chiropterologicznych, w wyniku czego dokonano przesunięć bądź zrezygnowano z części planowanych turbin. Wariant wybrany do realizacji uwzględnia wszystkie uwarunkowania wpływające na ograniczenie do minimum potencjalnego negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
14. W raporcie opisano także potencjalne oddziaływanie wariantu alternatywnego na etapie realizacji i eksploatacji. Oddziaływania na etapie realizacji będą takie same, jak dla proponowanego wariantu, ale ich zasięg byłby większy (więcej turbin). Uzyskany efekt (produkcja energii ze źródeł odnawialnych) byłby większy, ale jednocześnie większy byłby zasięg ponadnormatywnego hałasu i zmian krajobrazu. Lokalizacja niektórych turbin stwarzałaby zagrożenie dla przelatujących ptaków i nietoperzy.
15. Raport odnosił się także do analizy potencjalnych konfliktów społecznych. Podstawowym problemem w potencjalnych sporach może być hałas, ponadto wieże jako dominanty krajobrazowe wybijające się znacznie na tle okolicznego krajobrazu. Subiektywne wrażenia estetyczne mieszkańców i osób przebywających na analizowanym terenie mogą być u niektórych negatywne, co również wpływa na nastroje społeczne.
16. W celu ograniczenia oddziaływania na środowisko projektowanego parku elektrowni wiatrowych wskazano działania mające na celu minimalizację ich wpływu na środowisko. Zalecono różne zadania o charakterze organizacyjnym, kontrolnym oraz inwestycyjnym, które mają na celu ochronę opisanych oraz potencjalnie zagrożonych komponentów środowiska.
17. Przeprowadzone analizy możliwego oddziaływania na środowisko pozwoliły na sformułowanie wniosków w zakresie proponowanego monitoringu środowiska. W celu sprawdzenia, jak inwestycja oddziałuje na środowisko i zapobieganiu niekorzystnym zmianom w środowisku zalecono monitoring w zakresie hałasu, wpływu na awifaunę i chiropterofaunę.
18. Rozwiązania przyjęte analizowanej koncepcji farmy wiatrowej nawiązują do dobrych praktyk i są powszechnie stosowane w Europie i na świecie. Planowane do wykorzystania urządzenia są nowe oraz stosują nowoczesne technologie spełniające najwyższe światowe standardy jakości i bezpieczeństwa w zakresie ochrony środowiska. Instalacje spełniają założenia dyrektywy Unii Europejskiej w zakresie odnawialnych źródeł energii.
19. Z uwagi na lokalizację inwestycji w znacznym oddaleniu od granic państwa oraz zasięg oddziaływania przedsięwzięcia, nie wskazano potrzeby przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania inwestycji na środowisko.
Na podstawie przedłożonych dokumentów oraz uzyskanych uzgodnień i opinii, można stwierdzić, że planowana inwestycja przy zachowaniu wymogów określonych w niniejszej decyzji nie spowoduje uciążliwego oddziaływania dla terenów sąsiednich, nie wpłynie na pogorszenie stanu środowiska przyrodniczego ani nie będzie miała negatywnego wpływu na warunki życia i zdrowia ludzi. Z uwagi na sporządzenie przez kompetentne w tym zakresie organy: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., opinię oraz uzgodnienia Wójt Gminy R. uznał za przedstawione w tychże dokumentach wnioski za prawdziwe i w całości włączył je w treść niniejszej decyzji. Przedmiotowa opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...].09.2013 roku oraz postanowienie z dnia [...].12.2013 roku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. zawierają pozytywne stanowisko dla przedmiotowej inwestycji, określając w sposób dokładny warunki jej realizacji.
Planowane przedsięwzięcie, w ocenie Wójta, nie należy do kategorii inwestycji, o jakich mowa art 135 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, dla których istnieje konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.
Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu I. instancji i stwierdził, że istniały podstawy do wydania przedmiotowej decyzji środowiskowej, a zawarte w niej ustalenia i wskazania są prawidłowe. Zauważył, że została ona obszernie uzasadniona i zawiera wszystkie niezbędne elementy. Stwierdził także, iż Wójt w sposób usystematyzowany odniósł się do wszystkich zgłoszonych zastrzeżeń. Zauważył przy tym, że przepisy ustawy środowiskowej nie zawierają regulacji prawnych, normujących kwestie odległości zamierzonego przedsięwzięcia (turbin wiatrowych) od innych nieruchomości. W tej sytuacji zasadne było rozważenie uciążliwości hałasowych i organ takiej oceny prawidłowo dokonał. Przedłożona zaś przez L. N. opinia Ministerstwa nie stanowi źródła prawa. Ustalenie odległości elektrowni wiatrowej od zabudowań zależy zaś od wielu czynników, m. in. parametrów technicznych planowanych turbin wiatrowych, ukształtowania terenu, prędkości wiatru. Raport natomiast w sposób szczegółowy opisał wpływ tej inwestycji na otoczenie, w tym na zdrowie ludzi. Nie wykazano negatywnego wpływu inwestycji na środowisko przyrodnicze. Z decyzji środowiskowej nie wynika też szczegółowe usytuowanie tych elektrowni wiatrowych na przedmiotowym terenie, które nastąpi dopiero w decyzji lokalizacyjnej. Organ odwoławczy podkreślił nadto, że zastrzeżenia odwołujących się nie zostały poparte żadnym kontrdowodem. We wniesionej skardze L. N. zarzucił naruszenie artykułów: 6, 9, 77 § 1, 86 oraz 107 § 1 i 3 K.p.a. Stwierdził, że w sytuacji braku normy prawnej regulującej dopuszczalną odległość elektrowni wiatrowych od zabudowy organ winien wypełnić tę lukę. Nie poinformowano w sposób dostateczny o okolicznościach faktycznych i prawnych zamierzonej inwestycji, która jak podał skarżący, zmieni dotychczasowe środowisko naturalne w okolicy, na terenach zamieszkałych przez okoliczną ludność. Organ, w ocenie skarżącego, wszelkie uwagi i wnioski od razu potraktował odmownie, choć wymagały one wnikliwego rozpatrzenia. Zaniechano także przesłuchania skarżącego w charakterze strony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji natomiast, w ocenie skarżącego, nie wskazało podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia oraz nie wyjaśniło okoliczności faktycznych sprawy.
Skarga ta uzupełniona została obszernym pismem procesowym pełnomocnika skarżącego z dnia 6.02.2015 r.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:
- art. 7 i art. 50 § 1 K.p.a. oraz art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm. – zwanej dalej u.o.o.ś.) poprzez zaniechanie przez organ dokładnej i rzetelnej analizy przedsięwzięcia w innym wariancie, tj. wariancie obejmującym budowę i eksploatację innego niż elektrownia wiatrowa typu źródła energii odnawialnej,
- art. 37 pkt 1 i 2 oraz art 79 ust. 1 i art. 85 ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś. poprzez niewłaściwe rozpoznanie uwag i wniosków złożonych w toku postępowania z udziałem społeczeństwa oraz nieprawidłowe odniesienie się w uzasadnieniu wydanej w dniu 18 czerwca 2014 r. decyzji do tego, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa,
- art. 66 ust. 1 pkt 6 i 8 oraz art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b u.o.o.ś. oraz 107 § 1 K.p.a. przez wydanie decyzji z dnia 12 sierpnia 2014 r. pomimo wadliwego opisu przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie emisji hałasu oraz przez przyjęcie wadliwej metodologii zastosowanej w raporcie do opisu przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie emisji hałasu, w tym hałasu infradźwiękowego,
- art. 68 ust 1 oraz art. 82 ust 1 u.o.o.ś. poprzez wydanie przez organ I. instancji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia bez uwzględnienia stanu współczesnej wiedzy i metod badań naukowych z zakresu negatywnego oddziaływania elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi i środowisko,
- art. 1, 11 § 1, 80 i 107 § 1 K.p.a. przez brak przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego i niedokonanie wystarczających ustaleń w zakresie negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie ludzi i środowisko, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarówno inwestor jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swych pisemnych stanowiskach nie podzielili zarzutów pełnomocnika skarżącego, sformułowanych w tym piśmie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, zawartą w zaskarżonej decyzji oraz piśmie ją uzupełniającym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skład orzekający, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach, a Sąd z urzędu nie stwierdził takich uchybień decyzji obu instancji, które musiałyby prowadzić do uwzględnienia tej skargi.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że pismo procesowe pełnomocnika skarżącego z dnia 6.02.2015 r. w całości objęło, rozwinęło i usystematyzowało zarzuty skarżącego sformułowane w skardze. We wskazanym piśmie pełnomocnik skarżącego sformułował:
1) zarzut naruszenia przepisu art. 7 i art. 50 § 1 K.p.a. oraz art. 71 ust. 2 pkt. 2 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez zaniechanie przez organ dokładnej i rzetelnej analizy przedsięwzięcia w innym wariancie, tj. wariancie obejmującym budowę i eksploatację innego niż elektrownia wiatrowa typu źródła energii odnawialnej. W ocenie skarżącego, rzeczywistym alternatywnym wariantem dla planowanego przedsięwzięcia byłaby realizacja innego typu instalacji mających charakter odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 3 Prawa energetycznego, takich jak elektrownie wodne, elektrownie słoneczne, biomasa, ciepłownia geotermalna, albo obsadzenie terenu planowanej lokalizacji farmy wiatrowej lasem, a które to warianty nie były w ogóle analizowane ani przez wnioskodawcę, ani przez organy I. i II. instancji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, przedmiotem oceny powinny być nie tylko różne warianty tego samego przedsięwzięcia, ale też i różne warianty przedsięwzięć umożliwiających realizację zamierzonego celu - w tym przypadku produkcji energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii. Według skarżącego, organ powinien wezwać inwestora w trybie art. 50 § 1 K.p.a. do uzupełnienia raportu o przedstawienie analizy w zakresie wpływu na środowisko innych niż elektrownie wiatrowe, odnawialnych źródeł energii, czego jednak nie uczynił. W ten sposób organ I. instancji uchybił rzetelności swojego postępowania, gdyż zaniechał przeprowadzenia rzeczywistego wariantowania przedsięwzięcia, ograniczając się jedynie do propozycji samego wnioskodawcy.
W ocenie Sądu, wskazany zarzut należało uznać za nieznajdujący oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Przedmiot niniejszego postępowania został wyznaczony przez wniosek inwestora, który dotyczył realizacji inwestycji polegającej na budowie farmy wiatrowej. Z tej to przyczyny brak było uzasadnienia dla analizowania wariantów alternatywnych przedsięwzięcia, poprzez rozważanie realizacji zupełnie innej inwestycji. Należy stwierdzić, że wariantowanie może dotyczyć tylko takiego rodzaju przedsięwzięcia, jaki wynika z wniosku inwestora. Może zatem odnosić się do wariantów technologicznych danej inwestycji, a nie do badania zupełnie innego rodzaju przedsięwzięć. Trafnie przyjęły też organy obu instancji, że w niniejszej sprawie raport, w tym opisane w nim wariantowanie przedsięwzięcia, spełnia wymogi art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 u.o.o.ś., stanowisko to zasadnie potwierdziły postanowienia uzgadniające zarówno Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., jak i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego;
2) zarzut naruszenia przepisu art. 37 pkt 1 i 2 oraz art. 79 ust. 1 i art. 85 ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś., poprzez niewłaściwe rozpoznanie uwag i wniosków złożonych w toku postępowania z udziałem społeczeństwa oraz nieprawidłowe odniesienie się w uzasadnieniu wydanej decyzji do tego, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Uzasadniając ten zarzut pełnomocnik skarżącego podniósł, że w przedmiotowym postępowaniu konsultacje społeczne ograniczyły się do spełnienia jedynie wymogów formalnych przy biernej postawie urzędu. W ocenie skarżącego, organ nie uczestniczył w konsultacjach w sposób aktywny i nie szukał społecznego konsensusu wokół tej inwestycji, która budzi uzasadniony sprzeciw mieszkańców. Konsultacje społeczne ograniczyły się do jednorazowego przeprowadzenia rozprawy i do wywieszenia obwieszczeń w gminie.
W ocenie Sądu, ten zarzut również należało uznać za nieuzasadniony, jako nieznajdujący potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Organ I. instancji czterokrotnie wyznaczał terminy do składania uwag i wniosków. Uwagi te były liczne, a organ udzielał na nie pisemnych odpowiedzi. W dniu [...].12.2013 r. miała miejsce rozprawa administracyjna z udziałem społeczeństwa, o której organ w sposób właściwy zawiadomił wszystkich zainteresowanych. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, organ aktywnie moderował konsultacje społeczne. W ich ramach w dniach [...].12.2012 r. i [...].11.2013 r. w Zespole Szkół Samorządowych w R. odbyły się spotkania z udziałem mieszkańców, w trakcie których przedstawiane były informacje o planowanej inwestycji, w tym związane z oddziaływaniem przedsięwzięcia na zdrowie ludzi oraz na przyrodę. W styczniu 2014 r. organ I. instancji był współorganizatorem spotkania z udziałem specjalistów i naukowców z Uniwersytetu Technologiczno - Przyrodniczego w B., dotyczącego oddziaływania elektrowni wiatrowych. W raporcie natomiast zawarta została analiza możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Inwestor, dążąc do konsensusu społecznego i ograniczenia występowania konfliktów społecznych, zdecydował się na zmniejszenie liczby turbin do maksymalnie 16, zastosowanie turbin fabrycznie nowych, wybór odpowiedniego miejsca lokalizacji turbin, wybór technologii o mniejszej emisji drgań, ograniczenie mocy akustycznej do 106,5 dB. W uzasadnieniu decyzji organ opisał w jakim zakresie i w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę oraz w jakiej części zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Wyjaśnił, że nie uwzględnił zarzutów kierowanych wobec analiz i wniosków przedstawionych w raporcie, bowiem stwierdził, że nie miały one podstaw merytorycznych. Organ uwzględnił fakt, że z ustawy środowiskowej nie wynika, aby wydanie pozytywnej decyzji wymagało konsensusu społecznego, chociaż taka sytuacja byłaby społecznie pożądana. Brak zgody części społeczności lokalnej nie może być wobec tego przesłanką wydania decyzji odmownej i nie świadczy o tym, że organ nie uwzględnił uwag i wniosków zgłaszanych przez społeczeństwo;
3) zarzut naruszenia przepisu art. 66 ust. 1 pkt 6 i 8 oraz art.80 ust 1 pkt 2 i art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b u.o.o.ś., a także art. 107 § 1 K.p.a., przez wydanie decyzji pomimo wadliwego opisu przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie emisji hałasu oraz przez przyjęcie wadliwej metodologii zastosowanej w raporcie do opisu przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie emisji hałasu, w tym hałasu infradźwiękowego. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, raport nie zawiera danych wyjściowych, tj. nie opisuje aktualnego stanu klimatu akustycznego na terenie planowanej inwestycji oraz wietrzności terenu. Pełnomocnik skarżącego zarzucił, że autorzy raportu nie przeprowadzili na obszarze inwestycji pomiarów tła akustycznego istniejącego obecnie. Bez takich dokładnych pomiarów nie można, w jego ocenie, ustalić zakresu ingerencji w środowisko naturalne dla nowego przedsięwzięcia w postaci elektrowni wiatrowej, a jakiekolwiek symulacje czy też pomiary bez odniesienia się do stanu zerowego, nie mają żadnej wartości merytorycznej i nie mogą zostać uznane za dowód w postępowaniu administracyjnym. Według skarżącego oznacza to brak rzetelności przedłożonego w sprawie raportu. Ponadto jest on oparty na symulacji, a nie na pomiarach działającego urządzenia technicznego, co więcej do pomiarów zastosowano model obliczeniowy zawarty w normie PN-ISO 9613-2-2000 "Akustyka-Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej. Ogólna metoda obliczenia", która dotyczy prognozowania poziomu hałasu pochodzącego od źródeł przemysłowych znajdujących się na wysokości nie większej niż 30 m.n.p.t. Ponadto model ten nie uwzględnia specyfiki hałasu generowanego przez elektrownie wiatrowe, m.in. z uwagi na brak ujmowania:
- planowanej wysokości turbiny,
- wysokości pracy śmigieł,
- prędkości i kierunków wiatru na wysokości turbiny,
- zachmurzenia i pory dnia z uwagi na to, że warunki propagacji dźwięku zmieniają się wraz z ze zmianą pogody i zmianą pory dnia. W ocenie skarżącego, dla obliczeń dokonanych w raporcie przyjęto również błędne metodologicznie założenie, że turbiny wiatrowe stanowią punktowe źródło dźwięku, z którego emisja rozchodzi się równomiernie we wszystkich kierunkach, gdy tymczasem takie założenie możliwe jest jedynie dla hałasu mechanicznego generowanego przez turbinę, a nie przez ruchome elementy elektrowni w postaci śmigieł, których praca i generowany szum aerodynamiczny (jednostajny stukot) uzależnione są od prędkości wiatru na wysokości pracy śmigieł oraz od kierunku wiatru, gdyż turbina dostosowuje się do kierunku wiatru. Jedynie uwzględnienie w analizach obu rodzajów dźwięków pozwoliłoby na prawidłowe ustalenie zasięgu i strefy oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Pełnomocnik skarżącego zarzucił również błędne przyjęcie współczynnika meteorologicznego Co=0, co prowadzi do błędów obliczeniowych, które mogą sięgać kilkunastu decybeli. Dlatego też rysunki zawarte w raporcie określające strefę negatywnego oddziaływania elektrowni przy pomocy izofon, które znajdują się w równej odległości od elektrowni są niewiarygodne. Nie stanowią one wiarygodnego określenia kompleksowej strefy negatywnego oddziaływania. Przyjmowanie więc Co=0, zdaniem skarżącego, jest poważnym błędem, a metoda ta nie posiada innych propozycji rozwiązania tego problemu. Stąd też pełnomocnik skarżącego uznał za niewiarygodne rysunki zawarte w raporcie, określające strefę negatywnego oddziaływania elektrowni przy pomocy izofon, które znajdują się w równej odległości od elektrowni. Zauważył, że podejście prezentowane w raporcie dyskwalifikuje go merytorycznie. Dokonane zatem obliczenia symulacyjne obarczone są licznymi błędami i nie są odpowiednie do charakteru inwestycji i terenu, na którym ma ona być realizowana. Wskazał nadto, że poziom hałasu w nocy generowany przez pracę elektrowni wiatrowej jest odbierany jako wyższy, z uwagi na niższy poziom tła akustycznego i różną prędkość wiatru w dzień i w nocy na wysokości turbiny. W nocy zagrożenie hałasem jest znacznie większe i w odległości 1.500 m występuje natężenie hałasu jest większe nawet o 18 dB, więc nie jest prawdą, że nie będzie kumulacji z turbiną oddaloną o 2000 m. Pełnomocnik skarżącego powołał się na materiały prasowe z czasopisma amerykańskiego "Acoustics Today", z których wynika, iż hałas infradźwiękowy jest odbierany przez ludzki organizm i ma na niego negatywny wpływ. W raporcie problem ten, w jego ocenie, nie został jednak właściwie przeanalizowany, w szczególności nie został uwzględniony aktualny stan wiedzy w tym zakresie.
W ocenie Sądu, brak jest również podstaw do uwzględnienia tego zarzutu. Odnosząc się do argumentacji prowadzącej do stwierdzenia, że planowana inwestycja znajduje się w zbyt bliskim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych, co naraża mieszkańców na zagrożenia związane z negatywnym oddziaływaniem hałasu i infradźwięków - wskazać należy - że taka potencjalna obawa nie znajduje jednoznacznego uzasadnienia w posiadanej obecnie wiedzy naukowej na ten temat. Publikowane są różne opinie i opracowania dotyczące tej problematyki. Część naukowych opracowań podnosi, iż negatywne oddziaływanie infradźwięków na ludzki organizm nie zostało dotychczas naukowo dowiedzione. Wobec tego nie znajduje uzasadnienia przytoczona argumentacja pełnomocnika skarżącego, oparta na materiałach prasowych i teoretycznych opracowaniach naukowych. Z uwagi na brak w polskim porządku prawnym uregulowania kwestii dopuszczalnych odległości owych turbin wiatrowych od zabudowań w powiązaniu z brakiem jednolitości poglądów fachowców co do szkodliwego oddziaływania infradźwięków na człowieka - nie było, w ocenie Sądu, podstaw do kierowania się w tym zakresie tzw. zasadą przezorności, sformułowaną w art. 6 ust. 2 Poś. Z przepisów u o.o.ś. nie wynika bowiem, by przepis ten znajdował do niej zastosowanie. Jakkolwiek odnoszony jest do obszarów Natura 2000, nie mógł być uwzględniony przy ustalaniu środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji, której realizacja nie jest planowana w obszarze Natura 2000 lub w jego pobliżu. Zresztą zakres przedmiotowej inwestycji - ze względu na uwarunkowania środowiskowe - został już znacznie zawężony, w stosunku do początkowego wniosku inwestora (z 21 wiatraków będzie mogło być zrealizowanych do 16). Podkreślenia wymaga nadto, że skarżący nie posłużył się ekspertyzą sporządzoną dla przedmiotowego przedsięwzięcia, której wnioski byłyby rozbieżne z wynikającymi z przedmiotowego raportu. Ogólnikowe uwagi pełnomocnika skarżącego, co do przyjętej metodologii oceny oddziaływania akustycznego tej inwestycji, nie mogły zatem zostać uwzględnione. Należy też mieć na względzie, że przedmiotowy raport wraz z trzema aneksami został sporządzony przez osoby dysponujące wiedzą fachową z tej dziedziny, inżynierów z Politechniki K.. Wynika z niego m. in., że nie wystąpią znaczące negatywne oddziaływania "typowo" związane z funkcjonowaniem turbin, takie jak: infradźwięki i wibracje, efekt migotania, efekt błysku.
Raport ten, w sposób uprawniony, został oceniony przez organy obu instancji jako wyczerpujący, kompletny i spójny. Wniesione przez społeczeństwo uwagi odnosiły się do możliwego wpływu elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi, wynikającego m.in. z odległości planowanych turbin od domostw, wpływu infradźwięków na rozproszoną zabudowę zagrodową, czy też dotyczyły promieniowania elektromagnetycznego. Stały się przedmiotem wyjaśnień specjalistów i naukowców z Uniwersytetu Technologiczno - Przyrodniczego w B., w ramach postępowania prowadzonego z udziałem społeczeństwa, a Wójt, wnoszącym te uwagi, udzielił na nie odpowiedzi na piśmie, odwołując się do wyników badań naukowych.
Treść decyzji organu I. instancji wskazuje też na to, że Wójt dokonał analizy raportu m. in. w zakresie potencjalnych wpływów przedsięwzięcia pod względem uciążliwości akustycznych. Z decyzji tej wynika, że wartości graniczne hałasu generowanego przez planowaną inwestycję nie spowodują przekroczenia norm zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007r. Nr 120, poz. 826). Nadto zastosowana w nim metodologia, nie została podważona przy zastosowaniu innego eksperckiego opracowania. Wobec tego, zarzuty podniesione co do zastosowanej metodologii obliczeń oddziaływań akustycznych tej inwestycji, należało uznać za gołosłowne. Wydaje się nadto, że niemożliwe byłoby w zasadzie podanie jednej minimalnej odległości elektrowni od zabudowań mieszkalnych. Ustalenie takie, jak trafnie dostrzegły organy obu instancji, zależy bowiem od indywidualnych parametrów technicznych planowanych turbin wiatrowych, jak również od ukształtowania terenu i prędkości wiatru. Należy nadmienić, że w krajach Unii Europejskiej, które przyjęły takie regulacje, odległości te oznaczane są rozmaicie i wskazywane jako różne wartości. Nie przyjęto w tym zakresie jednorodnego stanowiska. W tej sytuacji, z uwagi na brak uregulowania prawnego wskazanej kwestii przez polskiego prawodawcę i brak jednoznacznego stanowiska w tej sprawie w środowiskach naukowych, w celu badania dopuszczalności lokalizacji takiej inwestycji zasadne stało się odwołanie do wyników przeprowadzonego postępowania w przedmiocie oceny akustycznego oddziaływania zamierzonej inwestycji na środowisko. Organ uzgadniający - Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] pozytywnie uzgodnił realizację tego przedsięwzięcia. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że organ uzgadniający analizował raport z punktu widzenia uciążliwości akustycznych i stwierdził, że analiza rozprzestrzeniania się hałasu wykazała, że eksploatacja przedsięwzięcia przy zachowaniu określonych warunków, które zostały ujęte w decyzji środowiskowej, nie będzie powodowała przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu. W ocenie Sądu, postanowienie to nie budzi zastrzeżeń. Należy także nadmienić, że na inwestora został nałożony obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie oddziaływania akustycznego inwestycji (pkt V decyzji), przy czym analiza ta ma być wykonana przez podmiot niezależny tj. laboratorium posiadające certyfikat akredytacji wydany przez PCA lub równoważną jednostkę akredytującą. W tych okoliczności, zarzuty skargi co do wadliwości raportu w zakresie negatywnego oddziaływania inwestycji poprzez generowany hałas i infradźwięki, w szczególności poprzez zastosowanie błędnej metodologii, błędne przyjęcie, że turbiny stanowią punktowe źródło hałasu, czy też przyjęcie błędnego współczynnika meteorologicznego, należało również uznać za nieuzasadnione;
4) zarzut naruszenia art. 68 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 u.o.o.ś., poprzez wydanie przez organ I. instancji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez uwzględnienia stanu współczesnej wiedzy i metod badań naukowych z zakresu negatywnego oddziaływania elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi i środowisko. W ocenie Sądu, zarzut ten podobnie jak i uprzednie, należało uznać za nieuzasadniony. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, iż pełnomocnik skarżącego poza gołosłownymi zarzutami podnoszonymi przeciwko treści raportu, nie przedstawił żadnych dowodów podważających jego wiarygodność.
W ocenie Sądu, zgłoszone przez pełnomocnika skarżącego zastrzeżenia do raportu, winny zostać poparte np. fachową ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazywałaby na jego wady. Sąd, podobnie jak i organy rozstrzygające nie posiada wiedzy specjalistycznej, która pozwalałaby na ocenę zasadności tak szczegółowych kwestii technicznych i metodologicznych zastosowanych w tym raporcie, na które powołał się skarżący. Zamieszczone w prasie, czy w intrenecie opinie, przytoczone przez pełnomocnika skarżącego, nie mogły zostać uznane za dowód w sprawie. Nie odnosiły się bowiem do przedmiotu niniejszego postępowania, miały ogólny i wyłącznie teoretyczny charakter. Nadto stanowisko fachowców w tym zakresie, jak uprzednio wskazano, nie jest jednolite;
5) zarzut naruszenia: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak przeprowadzenia przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego i niedokonanie wystarczających ustaleń w zakresie negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na zdrowie ludzi i środowisko, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a wymagało właściwego uzasadnienia podjętych rozstrzygnięć.
W ocenie Sądu, organy obu instancji nie naruszyły procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności zasad postępowania wyrażonych we wskazanych przepisach. Materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący, w efekcie zgromadzono wszelkie istotne dowody. Materiał ten ma charakter kompletny, a składa się na niego w szczególności raport wraz z trzema aneksami, a także wymagana opinia sanitarna i postanowienie uzgadniające Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.. Co do nich również Sąd nie stwierdza, by zostały podjęte z naruszeniem prawa. W rozpatrywanej sprawie zasadnie Wójt nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, a inwestor przedłożył raport spełniający wymogi ustawowe wynikające z art. 66 ustawy środowiskowej. Podlegał on ocenie jako dowód, trzykrotnie był uzupełniany i w wyniku analizy tych opracowań Wójt oraz organy uzgadniające uznały, że został sporządzony z należytą starannością i zawiera (wraz z aneksami) wszystkie wymagane analizy, wyniki, oceny oddziaływania inwestycji na otoczenie, pozwalające ustalić środowiskowe uwarunkowania. Organ I. instancji - działając zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy - wydając decyzję środowiskową wziął pod uwagę ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z jego treści wynika, że projektowana inwestycja nie będzie stwarzała znacznych zagrożeń dla środowiska, w tym dla zdrowia i życia ludzi, pod warunkiem prawidłowej eksploatacji oraz zastosowania zalecanych w raporcie rozwiązań technicznych i określonych postanowieniem uzgadniającym warunków realizacji przedsięwzięcia. Raport zawiera szczegółowy opis przedsięwzięcia oraz jego umiejscowienie, opis środowiska przyrodniczego w otoczeniu planowanej inwestycji z uwzględnieniem fauny, flory oraz znajdujących się w projektowanym rejonie prawnych form ochrony przyrody. Omawia również wpływ zamierzenia inwestycyjnego na wymienione elementy przyrody, a także na otoczenie ludzi w fazie budowy inwestycji, jej eksploatacji oraz likwidacji, co czyni zadość roli, jaką w takim postępowaniu ma spełniać tego rodzaju dokument.
Sąd podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, że przedłożony w niniejszej sprawie raport wraz z aneksami umożliwiał dokonanie kompleksowej oceny planowanego przedsięwzięcia pod względem jego przewidywanego, potencjalnego wpływu na środowisko. Został sporządzony prawidłowo, przez uprawniony podmiot. Jakkolwiek raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ma charakter dokumentu prywatnego inwestora będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym ( por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2009r, sygn. akt: II OSK 383/08, Lex nr 526577), to na organach obu instancji spoczywał obowiązek dokonania oceny jego prawidłowości w kontekście obowiązujących przepisów. Zarówno Wójt jak i SKO ocenę taka przeprowadziły (przy czym organ odwoławczy z zachowaniem wymogów wynikających z art. 15 K.p.a.). Skarżący nie przedstawił zaś żadnego opracowania specjalistycznego, kwestionującego ustalenia tego raportu uzupełnionego aneksami.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło