IV SA/Wa 1984/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-21
Skład orzekający: Anna Sękowska, Alina Balicka, Aneta Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja konsula o odmowie wydania wizy Schengen, podtrzymana w postępowaniu odwoławczym poprzez powtórzenie uzasadnienia decyzji pierwszej instancji bez dodatkowych wyjaśnień, narusza prawo do dobrej administracji gwarantowane przez art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Decyzja konsula o odmowie wydania wizy Schengen, podtrzymana w postępowaniu odwoławczym poprzez powtórzenie uzasadnienia decyzji pierwszej instancji bez dodatkowych wyjaśnień, narusza prawo do dobrej administracji gwarantowane przez art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Prawo do dobrej administracji obejmuje obowiązek uzasadniania decyzji, co oznacza, że organ odwoławczy musi wyjaśnić, dlaczego odrzucił dodatkowe argumenty strony, a nie jedynie powielić uzasadnienie decyzji pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący, R. A., obywatel P., złożył wniosek o wizę Schengen do Polski. Konsul RP odmówił wydania wizy, wskazując na niewiarygodność informacji dotyczących celu pobytu oraz wątpliwości co do zamiaru opuszczenia terytorium państw członkowskich. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, Konsul podtrzymał decyzję odmowną. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka, Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz ustawy o cudzoziemcach, a także przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Konsula Rzeczypospolitej Polskiej i zasądził od Ministra Spraw Zagranicznych na rzecz R. A. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant ref. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w I. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wizy Schengen 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Zagranicznych rzecz R. A. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Konsul Rzeczypospolitej Polskiej w [...] po rozpatrzeniu wniosku R. A. (dalej także jako: skarżący, cudzoziemiec) – obywatela P., w dniu [...] lipca 2017 r. odmówił przyznania mu wizy wjazdowej do Rzeczypospolitej Polskiej (wizy Schengen). Jako podstawę odmowy wskazano dwie okoliczności: informacje złożone na potwierdzenie celu i warunków planowanego pobytu nie są wiarygodne oraz nie można było stwierdzić, czy faktycznie cudzoziemiec zamierza opuścić teren państw członkowskich przed upływem terminu ważności wizy.
Cudzoziemiec złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Konsul po ponownym rozpatrzeniu sprawy ponownie odmówił wydania wizy – rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2017 r., informując, że decyzja odmowie wydania wizy została podtrzymana..
Nie zgadzając się ze wskazanym wyżej rozstrzygnięciem cudzoziemiec wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając wskazanej decyzji:
- art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. 1993 nr 61 poz. 284), poprzez odmowę wydania wizy skarżącemu, a w konsekwencji uniemożliwienie mu wyjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wspólnie z małżonką obywatelką Polski, co w ocenie skarżącego stanowi rażące naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, ingeruje w stosunki pomiędzy małżonkami wskutek doprowadzenia do sytuacji, że małżonkowie będą zmuszeni przebywać przez określony czas w znacznym oddaleniu od siebie;
- art. 17 i art. 23 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych z 19 grudnia 1966 r. poprzez naruszenie wyrażonej w tych przepisach zasady prawa rodziny do ochrony, wskutek odmowy wydania wizy, co w konsekwencji spowoduje zamieszkanie małżonków w oddzielnych miejscach wbrew powszechnie przyjętej zasadzie, że wspólne zamieszkiwanie męża i żony uznaje się za normalne zachowanie praktykowane w rodzinie — co spowoduje rozłąkę negatywnie wpływającą na ich życie osobiste, w szczególności na trwałość więzi małżeńskich oraz dalsze perspektywy budowania i rozwoju więzi rodzinnych;
- art. 65 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U.2016.1990 j.t.) poprzez ich błędne zastosowanie i bezzasadną odmowę przyznania wizy skarżącemu, w sytuacji, gdy w jego ocenie wystarczająco uzasadnił on cel i warunki planowanego pobytu oraz nie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego zamiaru opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem terminu ważności wizy;
- art. 65 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U.2016.1990 j.t.) poprzez odmowę przyznania wizy skarżącemu, co w konsekwencji rodzi uniemożliwienie mu wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt w Polsce zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach;
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 8, 77, 80, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, zinterpretowanie wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść skarżącego, niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, nieuwzględnienie z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony postępowania; oparcie rozstrzygnięcia w przedmiocie, wydania wizy na dowolnym, subiektywnym, w jakikolwiek sposób nieudowodnionym i pozbawionym uzasadnienia przekonaniu, że skarżący nie umotywował w wystarczającym stopniu celu i warunków planowanego pobytu oraz w sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do jego zamiaru opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem terminu ważności wizy.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i o zasądzenie kosztów; postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. pełnomocnik organu złożył pismo stanowiące wniosek o zadanie pytania prejudycjalnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, iż brak jest podstaw do odrzucenia skargi z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, o co wnioskował organ. Podobne stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny zaprezentował już m. in. w wyroku z 13 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1884/18, a skład rozpoznający sprawę niniejszą w pełni pogląd ten podziela, przywołując argumentację podniesioną w tymże wyroku.
Kwestia dopuszczalności drogi sądowej w przypadku skarg na decyzję konsula w sprawie wiz była przedmiotem wątpliwości podjętych przez Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej, który w sprawie II OSK 1346/16 zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (UE) z pytaniem prejudycjalnym: "Czy art. 32 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) (Dz. Urz. z 2009 r. Nr L 243, str.1-58), z uwagi na motyw 29 preambuły do kodeksu wizowego i art. 47 akapit pierwszy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. z 2012 r. Nr C 326, str. 391-407), należy rozumieć w ten sposób, że nakłada na państwo członkowskie obowiązek zagwarantowania środka zaskarżenia (odwołania) do sądu?". Trybunał Sprawiedliwości UE udzielił odpowiedzi na zadane przez sąd krajowy pytanie i wyrokiem z dnia 13 grudnia 2017r. w sprawie C-403/16 orzekł, że art. 32 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks wizowy, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 610/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r., w świetle art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej należy interpretować w ten sposób, że nakłada on na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia procedury odwoławczej od decyzji o odmowie wydania wizy, której szczegółowe zasady należą do porządku prawnego każdego państwa członkowskiego, przy poszanowaniu zasad równoważności i skuteczności. Procedura ta musi gwarantować na pewnym etapie postępowania środek odwoławczy do sądu.
Z art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej wynika, że orzeczenia prejudycjalne Trybunału Sprawiedliwości ustalają właściwą wykładnię (lub kwestię ważności) przepisów prawa unijnego, mających zastosowanie w sprawie zawisłej przed sądem krajowym. Wykładnia przepisów prawa Unii przyjęta przez Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu prejudycjalnym obowiązuje, co do zasady, od dnia wejścia w życie interpretowanego przepisu prawa UE.
Polska – tak jak pozostałe Państwa Członkowskie – ma obowiązek stosowania prawa Unii, a także zapewnienia mu pełnej efektywności. Biorąc pod uwagę wykładnię przepisów prawa Unii dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości UE w przywołanym wyżej wyroku z 13 grudnia 2017r. stwierdzić należy, że art. 5 pkt 4 p.p.s.a. jest niezgodny art. 32 ust. 3 kodeksu wizowego w związku z art. 47 akapit pierwszy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Oznacza to, że Sąd ma obowiązek odmówić zastosowania art. 5 pkt 4 p.p.s.a. Przepis ten wyłącza właściwość sądów administracyjnych w sprawach wiz wydawanych przez konsulów. W konsekwencji brak było podstaw do odrzucenia wniesionej skargi z powodu niedopuszczalności drogi sądowej.
Wobec powyższego sąd był obowiązany do zbadania legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kontrola ta doprowadziła do konkluzji, że skarga jest zasadna w zakresie odmowy podjętej po raz drugi przez konsula w [...].
Zanim jednak Sąd wyjaśni przyczyny uznania skargi za zasadną, koniecznym jest odniesienie się do wniosku organu złożonego w piśmie procesowym z dnia 21 lutego 2019 r. o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie art. 267 TFUE, z następującym pytaniem prejudycjalnym:
"Czy art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, interpretowany łącznie z motywem 29 oraz art. 32 ust. 1-3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) sprzeciwia się wydaniu w procedurze wizowej Schengen przez organ odwoławczy decyzji odmownej o wydaniu wizy Schengen z uzasadnieniem wskazującym jedynie na przesłanki wydania wizy określone w art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 810/2009 i powtórzone w formularzu stanowiącym załącznik VI do rozporządzenia, bez szerszego uzasadnienia, w szczególności uzasadnienia faktycznego?".
W uzasadnieniu wniosku organ wywiódł, że zgodnie z motywem 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy), rozporządzenie uwzględnia podstawowe prawa i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przyjętej przez Radę Europy oraz w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Należy zatem przyjąć, że jest również zgodne z art. 41 Karty praw podstawowych.
Jednocześnie w art. 31 ust. 1 rozporządzenia w sposób wyczerpujący wskazane zostały przestanki odmowy wydania wizy, a zgodnie z art. 31 ust. 2, decyzję w sprawie odmowy oraz powody odmowy przedstawia się osobie ubiegającej się o wizę na standardowym formularzu określonym w załączniku VI do rozporządzenia. Z kolei załącznik ten, poza wskazaniem przyczyn odmowy wydania wizy tak, jak zostały one sformułowane w art. 31 ust. 1 rozporządzenia, nie daje możliwości szerszego uzasadnienia odmowy wydania wizy ponad zaznaczenie właściwej podstawy odmowy wydania. Zatem w ocenie organu, skoro takie szersze uzasadnienie nie jest wymagane przy wydawaniu przez organ decyzji w I instancji, co – biorąc pod uwagę motyw 29 rozporządzenia nr 810/2009 – nie narusza Karty praw podstawowych UE, w tym jej art. 41, to również podtrzymanie takiego samego uzasadnienia (tj. wskazanie wprost lub odwołanie się do wskazanych w decyzji organu I instancji przesłanek odmowy wydania wizy tak, jak są one sformułowane w rozporządzeniu), również nie narusza przepisów Karty praw podstawowych, w tym w szczególności jej art. 41.
Sąd na rozprawie odmówił wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z przedstawionym pytaniem prejudycjalnym. W myśl bowiem art. 267 TFUE, w przypadku gdy pytanie o wykładnię Traktatów bądź o ważność i wykładnię aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii (pytanie prejudycjalne) jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. Przy tym, gdy pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału. Wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych podlegają zaskarżeniu, zatem Sąd nie był zobowiązany do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym, ale mógł się z nim zwrócić, jeśli by uznał że decyzja w kwestii objętej pytaniem jest niezbędna do wydania wyroku.
W ocenie Sądu taka sytuacja nie zaistniała. Jak zasadnie bowiem wywiódł organ w uzasadnieniu pytania prejudycjalnego, ustawodawca unijny założył, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z 13 lipca 2009 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy uwzględnia podstawowe prawa i jest zgodne z zasadami uznanymi w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, czemu dał wyraz w motywie 29 rozporządzenia nr 810/2009. Jednocześnie w tymże rozporządzeniu w art. 32 ustalono zasady odmowy wydania wizy, wskazując w ust. 2 że decyzję w sprawie odmowy oraz powody odmowy przedstawia się osobie ubiegającej się o wizę na standardowym formularzu, określonym w załączniku VI. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że uwzględniając zapis motywu 29 rozporządzenia nr 810/2009, należy uznać że regulacja zawarta w art. 32 ust. 2 jest zgodna z przepisami Karty paw podstawowych Unii Europejskiej, w tym z jej art. 41. Odmiennie jednak już Sąd postrzega kwestię postępowania odwoławczego, do którego odnosi się art. 32 ust. 3 rozporządzenia. Przepis ten odwołując się do załącznika nr VI, wskazuje na obowiązek państwa członkowskiego udzielenia osobom ubiegającym się o wizę informacji odnośnie trybu postępowania w przypadku odwołania. Nie jest zatem właściwe założenie, że podtrzymanie w decyzji organu odwoławczego tego samego uzasadnienia (tj. wskazanie wprost lub odwołanie się do wskazanych w decyzji organu I instancji) również nie narusza Karty praw podstawowych UE, w tym jej art. 41. Ustęp 3 art. 32 rozporządzenia nr 810/2009 nie statuuje prawa do rozstrzygnięcia wydanego przez organ odwoławczy na formularzu, ani innych zasad zakładających zgodność z postanowieniami Karty praw podstawowych UE.
Przechodząc do rozpoznania merytorycznego skargi, Sąd wskazuje, że w całości podziela stanowisko prezentowane już w wyrokach WSA w Warszawie (wyrok z 20 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 657/18 oraz z 13 grudnia 2018 r., IV SA/Wa 1884/18) i w dalszej części posłuży się argumentacją tam przytoczoną.
Przepisami, które regulują wydawanie wiz Schengen jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009r. ustanawiające wspólnotowy kodeks wizowy (Dz.U. UE. L nr 243, poz. 1 ze zm.). Rozporządzenie to reguluje tryb i warunki wydawania wiz na tranzyt przez terytorium państw członkowskich lub planowane pobyty na terytorium państw członkowskich, nieprzekraczające 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu. Państwem członkowskim właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie wizy jednolitej (ważnej na całym terenie państw członkowskich) i do podjęcia decyzji jest państwo członkowskie, którego terytorium stanowi jedyne miejsce docelowe wizyty lub wizyt. Wniosek o wydanie wizy jest rozpatrywany i decyzja jest podejmowana przez konsulat właściwego państwa członkowskiego, w którego obszarze właściwości legalnie mieszka osoba ubiegająca się o wizę (art. 6 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia osoba ubiegająca się o wizę składa wniosek osobiście na formularzu, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia. Jednocześnie rozporządzenie reguluje szczegółowo procedurę rozpatrywania wniosku wizowego i podejmowania decyzji w tej sprawie (rozdział III rozporządzenia). Z kolei art. 32 ust. 1 wymienia przesłanki odmowy wydania wizy.
Należy zaznaczyć, że forma odmowy wydania wizy została zunifikowana dla wszystkich krajów członkowskich poprzez wprowadzenie standardowego formularza stanowiącego załącznik nr VI do rozporządzenia. Ust. 2 art. 32 kodeksu wizowego stanowi bowiem, że decyzję w sprawie odmowy oraz powody odmowy przedstawia się osobie ubiegającej na formularzu określonym w załączniku nr VI. Dalej art. 32 ust. 3 kodeksu przewiduje procedurę możliwości weryfikacji owej odmowy według procedury przewidzianej przez prawo państwa członkowskiego. Mianowicie osobom, którym odmówiono wydania wizy przysługuje prawo do odwołania się od takiej decyzji zgodnie z prawem krajowym państwa członkowskiego, które podjęło decyzję o odmowie wydania wizy.
Zdaniem Sądu, powyższe uregulowania prowadzą do wniosku, że formularz znajduje zastosowanie jedynie przy pierwszym etapie postępowania tj. przy odmowie wydania wizy. Oznacza to, że konsul podejmuje decyzję o odmowie wydania wizy na przyjętym przez kodeks formularzu jedynie, gdy rozpoznaje ten wniosek po raz pierwszy. Może wówczas stosować uproszczone procedury oceny wiarygodności osoby ubiegającej się o wizę i materiałów przez nią przedłożonych i może poprzestać jedynie na zakreśleniu podstaw odmowy wydania wizy, bez szerszego omówienia tych przyczyn. W ramach swej władczej kompetencji dokonuje uproszczonej i skróconej weryfikacji wniosku wizowego.
Jednak zdaniem Sądu uprawnienie to dotyczy jedynie pierwszego rozstrzygnięcia. Jeżeli natomiast cudzoziemiec nie zgadza się z oceną konsula i składa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, weryfikacja odmowy nie jest poddana reżimowi formularza. Innymi słowy nie jest dopuszczalne ponowne uproszczone odniesienie się do prośby o wydanie wizy. Nie oznacza to, że konsul nie może pomocniczo skorzystać z formularza, ale ma obowiązek wyjaśnienia stronie jakie konkretnie przesłanki legły u podstaw odmowy wydania wizy.
Wniosek taki wynika z następujących ustaleń.
Jak już wskazano kodeks wizowy w art. 32 ust. 3 przewiduje, że osobom ubiegającym się o wizę, którym odmówiono wydania wizy, przysługuje prawo do odwołania się od takiej decyzji. Postępowanie odwoławcze jest prowadzone przeciwko państwu członkowskiemu, które podjęło ostateczną decyzję w sprawie wniosku, zgodnie z prawem krajowym tego państwa członkowskiego.
Zgodnie z regulacjami przyjętymi w prawie polskim środek odwoławczy rozpoznawany jest przez ten sam organ tj. konsula (art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach, opubl.: Dz.U. z 2018r, poz. 2094). Oznacza to, że ustawodawca krajowy przewidział środek zaskarżenia na drodze administracyjnej, co pozostaje w zgodzie z art. 32 ust. 3 kodeksu wizowego. Skarżący skorzystał z tego środka, składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Należy jednak zwrócić uwagę, że przewidziany w ustawie o cudzoziemcach środek zaskarżenia właściwy dla procedury administracyjnej nie oznacza, że uruchamia on postępowanie rządzące się regułami zawartymi w k.p.a. W myśl bowiem art. 3 § 2 pkt 4 k.p.a. przepisów tego kodeksu nie stosuje się do spraw należących do właściwości m.in. polskich urzędów konsularnych, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Natomiast ani z regulacji ustawy o cudzoziemcach, ani kodeksu wizowego nie wynika, aby przepisy te nakazywały stosowanie k.p.a. w sprawach wiz Schengen.
Prowadzi to do wniosku, że przepisy k.p.a. nie są stosowane przez konsula przy rozpoznawaniu środka zaskarżenia wniesionego od odmowy wydania wizy Schengen. Nie oznacza to jednak, że konsul w takiej sprawie jest zwolniony ze stosowania jakichkolwiek reguł i nie podlega tym samym jakimkolwiek zasadom postępowania. W szczególności nie oznacza to, że może ograniczyć się do uproszczonego trybu, jaki ma miejsce przy pierwszym rozstrzygnięciu w sprawie odmowy wydania wizy. Ustalenie, jakie reguły uzasadniające zachowanie prawidłowego toku postępowania uwzględniającego zagwarantowaniu prawa cudzoziemca do rzetelnego rozpoznania jego sprawy winien zastosować konsul przy rozpoznawaniu środka zaskarżenia od odmowy wydania wizy, możliwe jest przy posiłkowym zastosowaniu wykładni prawa europejskiego zaprezentowanej w wyroku TSUE w sprawie C-403/16.
Trybunał Sprawiedliwości UE rozpoznając pytanie prejudycjalne, z którym zwrócił się NSA (C-403/16) przy ustalaniu ram prawnych uznał za celowe odniesienie się do motywu 29 kodeksu wizowego. Rozporządzenie w tej sprawie bowiem odnosi się i uwzględnia nie tylko Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ale także Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej. Polska jako członek Unii związana jest tą regulacją. Przepis art. 41 Karty stanowi o prawie do dobrej administracji. Mianowicie każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. Prawo to obejmuje m. in. obowiązek administracji uzasadniania swoich decyzji . Z tego obowiązku należy wywieść reguły postępowania dla konsula przy rozpoznawaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy przy decyzjach o odmowie wydania wizy. Konsul ma zatem obowiązek uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie i nie może ograniczyć się do zakreślenia w formularzu podstaw odmowy wydania wizy, jak ma to miejsce przy pierwszym rozpoznawaniu wniosku. Cudzoziemiec bowiem nie ma możliwości zapoznania się z przesłankami, jakimi kierował się konsul przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Naruszone zostało tym samym prawo do dobrej administracji. Cudzoziemiec bowiem – skoro zaskarżył odmowę i podał we wniosku dodatkowe argumenty – ma prawo do zapoznania się z jakiego powodu te dodatkowe argumenty zostały odrzucone. Nie oznacza to oczywiście, że odmowa jest niezasadna. Oznacza to jedynie, że przy zastosowaniu reguł jak w rozpoznanej sprawie, skarżący został pozbawiony możliwości zapoznania się z przesłankami odmowy i tym samym przyjętym tokiem rozumowania. Jednocześnie został pozbawiony możliwości podniesienia tych argumentów w skardze do sądu administracyjnego. Z decyzji organu odwoławczego, nie można bowiem w żaden sposób wywieść ani jakie konkretnie powody przemawiały za "podtrzymanie decyzji Ambasady RP w [...]", ani – przy przyjęciu, że przyczyną "podtrzymania decyzji" było zaakceptowanie powodów zakreślonych w postepowaniu w pierwszej instancji – jakie konkretnie okoliczności spowodowały, że organ uznał, że w przypadku skarżącego informacje złożone na potwierdzenie celu i warunków planowanego pobytu nie są wiarygodne oraz nie można było stwierdzić, czy faktycznie cudzoziemiec zamierza opuścić teren państw członkowskich przed upływem terminu ważności wizy.
W tym miejscu zwrócić trzeba uwagę, że art. 21 ust. 7 kodeksu wizowego stanowi, że podstawowe znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku ma to, czy przedstawione dokumenty są autentyczne i wiarygodne oraz czy oświadczenia złożone przez osobę ubiegającą się o wizę są prawdziwe i wiarygodne. Skoro kodeks wizowy eksponuje te okoliczności jako mające istotne znaczenie, a organ odmawia cudzoziemcowi wizy, kwestionując wiarygodność informacji przedłożonych przez niego, obowiązkiem organu jest wyjaśnienie z jakich względów odmawia tej wiarygodności, co winno znaleźć się w uzasadnieniu odmowy.
Zaskarżony akt natomiast składający się z jednego zdania stanowi – jak można się wyłącznie domyślać, gdyż nie zostało to jednoznacznie wyrażone – jedynie powtórzenie powodów odmowy wydania wizy dokonaną w I instancji, bez żadnego wyjaśnienia przesłanek odmowy. Brak jakiekolwiek uzasadnienia rozstrzygnięcia powoduje, że został naruszony art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. W ten sposób akt nie poddaje się sądowej weryfikacji. Sąd nie ma bowiem możliwości skontrolowania zasadności i prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaś ma zasadnicze znaczenia przy kontroli odmowy wydania wizy.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło