IV SA/Wa 1985/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-29
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeżeli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Brak tych informacji uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek ustawowych do przyznania pomocy, a ciężar ich wykazania spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca Z. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Złożony formularz PPF zawierał niepełne informacje dotyczące majątku, dochodów i wydatków rodziny. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty, jednak skarżąca nie zastosowała się do wezwania w zakreślonym terminie. W konsekwencji, referendarz sądowy postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazaną w sentencji decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...].
Ze złożonego w dniu 25 listopada 2010 r. formularza PPF wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz małoletnim synem. W rubryce 7 wniosku, zatytułowanej majątek wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżąca wskazała, iż jest właścicielem 1/3 budynku mieszkalnego o pow. użytkowej 31,80 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 0,26 ha. Mąż skarżącej jest natomiast właścicielem domu o pow. 45, 08 m2 wraz z działką o pow. 0,238 ha i nieruchomości rolnej o pow. 1,06 ha. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżąca wymieniła swój dochód oraz dochód męża z tytułu umowy o pracę w łącznej wysokości 5.043, 35 zł brutto miesięcznie. Skarżąca uzasadniając swój wniosek poniosła, iż wraz z mężem spłacają pożyczki zaciągnięte na remont starego domu. Ponadto wskazała, iż jej rodzina nie uzyskuje żadnego dochodu z nieruchomości rolnej, nie posiada również maszyn rolniczych.
Ponieważ złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie nie zawierało pełnych informacji co do źródeł dochodu rodziny skarżącej oraz wielkości wydatków ponoszonych miesięcznie na bieżące utrzymanie, wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia, w terminie 7 dni przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie:
- wyciągów z wszystkich posiadanych przez nią oraz jej męża kont bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, za ostatnie trzy miesiące rozliczeniowe,
- dokumentów potwierdzających wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącej ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości,
- dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych przez skarżącą oraz jej męża dochód wskazany w rubryce 10 formularza PPF.
Wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącej w dniu 13 grudnia 2010 r. Termin do uzupełnienia braków przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 20 grudnia 2010 r., natomiast wnioskodawczyni, w zakreślonym terminie, nie uzupełniła przedmiotowego wniosku zgodnie z wezwaniem zawartym w piśmie Sądu z dnia 7 grudnia 2010 r.
Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje:
W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące ponoszonych przez wnioskodawczynię kosztów utrzymania oraz źródeł ich finansowania.
Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącą, a które nadal pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jej sytuacji materialno – bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania zarówno ze strony referendarza sądowego jak ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub są rozbieżne z posiadanymi już przez Sąd, albo po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny.
W niniejszej sprawie skarżąca wnioskowała o zwolnienie jej od kosztów sądowych.
Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w tym kosztów wpisu od skargi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej jako P.p.s.a. ) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nieudzielanie wymaganych informacji powoduje, iż brak jest możliwości ustalenia, czy skarżąca spełnia tę przesłankę.
Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeżeli strona pomimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji – do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu.
Jak wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF z dnia 25 listopada 2010 r. oświadczenie skarżącej za niewystarczające dla dokonania oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, dlatego też pismem z dnia 7 grudnia 2010 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o stosowne dokumenty źródłowe. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów uzyskiwanych przez skarżącą, wskazanych w rubryce 10 formularza PPF ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżąca oraz jej rodzina się znajdują.
Wnioskodawczyni na skierowane do niej w dniu 7 grudnia 2010 r. wezwanie nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Za wystarczające dla merytorycznej oceny wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie mogą natomiast być uznać dane zawarte w formularzu wniosku z dnia 25 listopada 2010 r. Okoliczności te powodują ostatecznie, iż brak jest podstaw aby przyjąć, że wnioskodawczyni uprawdopodobniła, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Dodatkowo należy podkreślić, iż zarówno Sąd jak i referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego I Acz 17/03 z dnia 13 stycznia 2003 r., OSA 2003/9/38).
Na marginesie warto wskazać, iż skarżąca wezwana do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykonała przedmiotowego wezwania, natomiast w dniu 15 grudnia 2010 r. uiściła wpis sądowy należny w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło