IV SA/Wa 1985/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. i D. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W., D. W., J. W. i M. W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić zwolnienia M. W. i D. W. od kosztów sądowych. M. W. i D. W. wystąpili o przyznanie im prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W., D. W., J. W. i M. W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie przekazania pisma zgodnie z właściwością. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku oraz z dodatkowego oświadczenia wnioskodawców z dnia 18 marca 2012 r. wynika, że wnioskodawcy prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe. Źródłami ich utrzymania są świadczenia emerytalne: D. W. w wysokości 1.107 zł miesięcznie i M. W. w wysokości 1.384 zł miesięcznie. Wnioskodawcy są współwłaścicielami położonej w N. nieruchomości gruntowej o powierzchni 2.500 m². Nie mają innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów ani zasobów pieniężnych. Mieszkają w lokalu, do którego nie posiadają tytułu prawnego. Lokal nie jest ogrzewany i nie ma dostępu do bieżącej wody. Wedle oświadczenia wnioskodawców, jedno za świadczeń emerytalnych pochłaniają koszty postępowań administracyjnych, których są stronami, natomiast środki pozostające do ich dyspozycji to mniej niż minimum socjalne. Postanowieniem z dnia 29 marca 2012 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie ustanowił radcę prawnego dla M. W. i D. W. (pkt 1) oraz odmówił zwolnienia M. W. i D. W. od kosztów sądowych (pkt 2). M. W. i D. W. wnieśli sprzeciw od postanowienia w zakresie odmowy zwolnienia ich od kosztów sądowych, zawartego w pkt 2 postanowienia z dnia 29 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r. nr 270), zwanej dalej "p. p. s. a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jako że sprzeciw został wniesiony jedynie od postanowienia zawartego w pkt 2 postanowienia z dnia 29 marca 2012 r. w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, w mocy pozostał pkt 1 postanowienia z dnia 29 marca 2012 r. o ustanowieniu radcy prawnego. Obecnie więc do rozpoznania pozostał jedynie wniosek M. W. i D. W. o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p. p. s. a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 252 § 1 p. p. s. a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Na wnioskodawcach spoczywa więc ciężar wykazania, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawcy nie wykazali powyższej okoliczności. Wnioskodawcy mają bowiem stałe źródła dochodów w postaci emerytur w łącznej wysokości 2.491 zł brutto miesięcznie. Choć nie można uznać, że są zamożni, to jednak nieuzasadnione byłoby także uznanie ich za ludzi ubogich, z trudem zaspokajających podstawowe potrzeby życiowe, a tylko w takim przypadku należałoby im udzielić zwolnienia od kosztów sądowych. Mimo wezwania wnioskodawcy nie uszczegółowili wydatków związanych z utrzymaniem miesięcznym, tj. nie podali, jakie kwoty przeznaczają na utrzymanie mieszkania, leki, wyżywienie itp. Stwierdzili jedynie, że "pozostałą emeryturę (w piśmie mowa jest o kosztach licznych postępowań sądowych, ponad 1000 zł miesięcznie) przeznaczamy na wyżywienie, opłaty i leki ratujące życie". Biorąc nawet pod uwagę, że skarżący ponoszą także inne niezbędne wydatki, których wysokości nie wykazali, jak koszty zakupu leków, należy uznać, że bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu są oni w stanie wygospodarować 200 zł niezbędną na uiszczenie wpisu od skargi (jest to wpis solidarny, a zatem uiszczenie wpisu przez jednego z czterech współskarżących zwalnia pozostałych z tego obowiązku). W dalszym toku postępowania, w przypadku ewentualnego oddalenia skargi, skarżący mogą zostać zobowiązani do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem. Także 100 zł wyniesie wysokość ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.). Również wysokość ewentualnych wpisów od zażaleń jednorazowo nie przekroczy kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.). Uiszczenie wskazanych opłat nie byłoby jednak jednoczesne, lecz rozłożone w czasie. W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 p. p. s. a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p. p. s. a.