IV SA/Wa 1985/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. H. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 16 października 2014 r. oraz nadesłanych na wezwanie dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń wnika, że wnioskodawca do 27 lipca 2014 r. przebywał w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców. Po jego opuszczeniu pozostawał razem z żoną na wyłącznym utrzymaniu teściów, mieszkając w ich domu. Obecnie małżonkowie mieszkają w wynajmowanym pokoju. Czynsz najmu wynosi 700 zł miesięcznie. Poza nim najemcy zobowiązani są do pokrywania opłat za energię elektryczną, wodę, ścieki, telewizję kablową, internet i wywóz śmieci. 13 października 2014 r. wynajmujący pokwitował odbiór kwoty 700 zł tytułem kaucji na zabezpieczenie przedmiotu najmu. Jak podał skarżący, "na pierwszą ratę kaucji pieniądze wyłożyli (...) teściowie". Do 7 listopada 2014 r. małżonkowie zobowiązani byli uiścić płatność w kwocie 102,88 zł tytułem zapłaty faktury za internet mobilny. W kolejnych miesiącach opłata z tego tytułu wynosić będzie 60 zł. Żona skarżącego uiszcza składkę w wysokości 28 zł miesięcznie na rachunek [...]. Od [...] października 2014 r. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę z miesięcznym wynagrodzeniem 2.768,00 zł brutto. Decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2014 r. skarżącemu przyznano świadczenie pieniężne na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 10 października 2014 r. wypłacono mu świadczenie w kwocie 775 zł. Przystępując do oceny przedmiotowego wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotowy wniosek należałoby zatem uwzględnić, jeżeli wykazane przez H. K. możliwości płatnicze, stan majątkowy i stan rodzinny uprawniałyby do twierdzenia, że bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i żony nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Ustalenie, czy zachodzi taka sytuacja wymaga określenia relacji kosztów postępowania w sprawie wszczętej skargą na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2014 r. do wykazanych przez skarżącego możliwości płatniczych i stanu rodzinnego. Wysokość wpisu od skargi wynosi w przedmiotowej sprawie 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jest to najniższy dopuszczalny wpis w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 233 ppsa). Wysokość ewentualnych innych opłat sądowych w postępowaniu wszczętym skargą na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2014 r., jak opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, wpis od skargi kasacyjnej lub zażalenia, jednorazowo nie przekroczy 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192, § 3 i § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Co istotne, ewentualne uiszczenie wymienionych opłat sądowych nie będzie wiązać się z koniecznością jednorazowego wygospodarowania niezbędnych do tego środków. Poniesienie przez stronę wydatków ze wskazanych tytułów jest bowiem rozłożone w czasie. Skarżący i jego żona posiadają obecnie stałe źródła utrzymania. H. K. przyznano bowiem pomoc socjalną dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy w postaci świadczenia w wysokości 25 zł dziennie na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei żona wnioskującego otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 2.768,00 zł brutto miesięcznie. Małżonkowie ponoszą wydatki związane z zabezpieczeniem potrzeb mieszkaniowych, to jest czynsz najmu w wysokości 700 zł miesięcznie, a także opłaty związane z eksploatacją lokalu, jak opłaty za energię elektryczną, wodę, czy wywóz nieczystości. Ponadto ich budżet domowy obciążany jest opłatami za internet, telewizję, składkami żony skarżącego na rachunek okręgowej izby pielęgniarek i położnych, a także innymi wydatkami związanymi z zapewnieniem koniecznego utrzymania, jak koszty wyżywienia, czy ubrania. Należy przy tym zauważyć, że część wykazywanych przez wnioskującego opłat ma charakter incydentalny, co oznacza, że nie będą one pomniejszać budżetu domowego małżonków regularnie w kolejnych miesiącach. Jak wynika z umowy najmu oraz pokwitowania, których kopie strona złożyła do akt sprawy, kaucja na zabezpieczenie przedmiotu najmu wyniosła 700 zł, a 13 października 2014 r. wynajmujący potwierdził odbiór wskazanej kwoty. Z kolei opłata za internet, która w listopadzie wyniosła ponad 102 zł, wedle oświadczenia wnioskującego w kolejnych miesiącach wynosić będzie 60 zł miesięcznie. Co więcej, jak podał skarżący, środki na pierwszą ratę kaucji wyłożyli jego teściowie. Powyższe dodatkowo wskazuje, że Państwo K. nadal, podobnie jak do 14 października 2014 r., mogą liczyć na wsparcie – także finansowe - rodziców żony skarżącego. Biorąc pod uwagę powołane wyżej okoliczności dotyczące dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego, charakterystyki wykazanych obciążeń budżetu domowego, a także deklarowanego i znajdującego odzwierciedlenie w aktach sprawy wsparcia ze strony rodziców żony skarżącego, a ponadto uwzględniając aktualny poziom cen dób i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, których wnioskujący nie sprecyzował (jak np. wyżywienie, czy ubranie), należy stwierdzić, że H. K. bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i żony jest obecnie w stanie wygospodarować 100 zł na wpis od skargi oraz ewentualnie należne na dalszych etapach postępowania, inne opłaty sądowe. Ponoszenie kosztów postępowania sądowego zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej i jej rodziny. Jak wskazano powyżej, dokonana w przedmiotowej sprawie ocena stanu majątkowego i możliwości płatniczych H. K. nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.