IV SA/Wa 1986/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. K. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1986/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] w przedmiocie zwrotu podania. W dniu 12 stycznia 2011 r. M. L. złożył sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od powołanego postanowienia. Z kolei w dniu 15 lutego 2011 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2011 r. skarżącemu przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego radcy prawnego. Pismem z dnia 12 kwietnia 2011 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. poinformowała o wyznaczeniu dla M. L. pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego A. K. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 13 grudnia 2010 r. ze względu na sporządzenie jej osobiście przez skarżącego. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 czerwca 2011 r. (karta nr 98 akt sprawy). W dniu 20 czerwca 2011 r. radca prawny A. K. złożyła do akt sprawy sporządzoną przez siebie opinię z tej samej daty o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 6 czerwca 2011 r. W piśmie nadesłanym wraz z opinią poinformowała, że sporządziła ją wobec braku kontaktu ze skarżącym oraz zażądała przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając zarazem, że koszty te nie zostały zapłacone w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez radcę prawnego reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obowiązkiem Sądu rozpoznającego wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest dokonanie oceny, czy pomoc ta rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04. ONSAiWSA z 2005 r. nr 5, poz. 93. LEX nr 156687). Pomoc prawna w postaci sporządzenia środka odwoławczego od orzeczenia sądu pierwszej instancji, aby uznać ją za rzeczywistą, powinna być udzielona w terminie umożliwiającym skuteczne wniesienie właściwego środka, to jest skargi kasacyjnej lub zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ani przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani przepisy powołanego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. nie określają terminu, w którym dopuszczalne jest sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Należy jednak przyjąć, że aby opinia taka stanowiła rzeczywistą pomoc prawną, za którą wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi należy się wynagrodzenie, powinna być sporządzona i przekazana stronie postępowania przed upływem terminu do wniesienia właściwego środka. Należy bowiem podkreślić, że sporządzona przez wyznaczonego pełnomocnika opinia powinna dawać stronie realną możliwość rozeznania się w sytuacji procesowej i ewentualnego podjęcia decyzji, co do dalszych czynności, nie wyłączając próby uzyskania pomocy prawnej od innej osoby. Sporządzenie opinii o braku podstaw do sporządzenia środka odwoławczego od orzeczenia sądu pierwszej instancji może być więc kwalifikowane jako rzeczywiste udzielenie pomocy prawnej tylko wtedy, gdy umożliwia zrealizowanie tego celu. Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2011 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniesionej osobiście przez M. L. przysługiwał stronie środek odwoławczy w postaci zażalenia, co wynika z treści art. 194 § 1 pkt 7 ppsa. Skuteczne wniesienie zażalenia możliwe było w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącego tego postanowienia, co wynika z treści art. 194 § 2 ppsa. Skoro więc odpis postanowienia z dnia 6 czerwca 2011 r. doręczono 10 czerwca 2011 r., to termin do wniesienia na nie zażalenia minął 17 czerwca 2011 r. W przypadku, gdy wyznaczona z urzędu radca prawny uznała, że niezasadne jest wnoszenie środka odwoławczego od postanowienia z dnia 6 czerwca 2011 r., to powinna była w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia jej odpisu tego postanowienia sporządzić opinię w tym przedmiocie i przekazać ją skarżącemu. Tylko wtedy rzeczywiście udzieliłaby mu pomocy prawnej, za którą należałoby się jej wynagrodzenie. Tymczasem w przedmiotowej sprawie radca prawny A. K. już po 17 czerwca 2011 r., to jest 20 czerwca 2011 r. sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 6 czerwca 2011 r. Sam fakt wyrażenia w opinii stanowiska o braku podstaw do wniesienia środka odwoławczego, który nie przysługuje od powoływanego postanowienia nie pozbawia jej jeszcze waloru rzeczywistej pomocy prawnej, jeżeli pełnomocnik przedstawiła względy przemawiające za niezasadnością zaskarżenia orzeczenia. Niemniej sporządzenie opinii po upływie terminu do wniesienia zażalenia powoduje, że nie można stwierdzić, by wyznaczona radca prawny udzieliła stronie rzeczywistej pomowcy prawnej - pomocy, która mogłaby umożliwić skarżącemu podjęcie dalszych kroków, mających na celu ochronę jego praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Opinia z dnia 20 czerwca 2011 r. nie stanowi więc pomocy prawnej, za którą należy się wynagrodzenie na zasadach określonych w powołanym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.