IV SA/Wa 199/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej uchyla zaskarżone postanowienie Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2014 r. (znak: [...]) zakwalifikował Pana M. D. do znacznego stopnia niepełnosprawności. Od ww. orzeczenia organu zainteresowany złożył odwołanie. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. (znak: [...]). W dniu [...] lipca 2014 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] wydał z urzędu na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. postanowienie (znak: [...]), którym sprostował orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu z dnia [...] kwietnia 2014 r. (znak: [...]), w ten sposób, że zmienił w całości uzasadnienie orzeczenia. Postanowienie podpisane zostało przez ten sam skład orzekający, który wydał orzeczenie utrzymujące w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. (znak: [...]). W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Zespół w Województwie [...], wyjaśnił, że "błąd wskazany powyżej, pomimo swej rozległości jest błędem noszącym znamiona omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 113 § 1 Kodeksu postępowania popełnionym przy redagowaniu teksu i jest omyłką czysto techniczną (...). Czynność techniczna, natomiast jaką jest "wypisanie" orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dokonywana jest na podstawie protokołu z posiedzenia Składu orzekającego Zespołu Wojewódzkiego w elektronicznym systemie EKSMOoN", tj. Elektronicznym Krajowym Systemie Monitorowania i Orzekania o Niepełnosprawności, który ma na celu gromadzenie danych dotyczących procesu orzekania o niepełnosprawności. Ze względu na informatyzację procesu tworzenia orzeczeń i konieczności posługiwania się w/w systemem, w ramach którego osoba obsługująca posiedzenie składu orzekającego sporządza uzasadnienie orzeczenia w osobnym dokumencie elektronicznym, a następnie posługując się komendą " kopiuj" " wklej" wprowadza treść uzasadnienia do systemu. Wprowadzając treść uzasadnienia w przedmiotowej sprawie omyłkowo wprowadzono uzasadnienie innej sprawy rozpatrywanej na tym samym posiedzeniu dlatego w/w błąd jest błędem stricte technicznym, podlegającym sprostowaniu z urzędu ". Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. M. D. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] lipca 2014 r. (znak: [...]) do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. (znak: [...]) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] przekazał zażalenie Pana M. D. do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Swoim postanowieniem z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu zażalenia Pana M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] lipca 2014 r. o sprostowaniu omyłki pisarskiej w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. - uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ naczelny wskazał, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zaś z art. 144 k.p.a. wynika, iż w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu dotyczące odwołań. Organ naczelny podał także, że na podstawie § 19 ust. 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328, ze zm.) przewodniczący wojewódzkiego zespołu pełni funkcję kierownika organu, reprezentuje zespół na zewnątrz i organizuje jego obsługę administracyjno-biurową, w tym jako osoba reprezentująca organ przewodniczący zespołu jest upoważniony do podpisywania decyzji, czy innych wydawanych przez organ rozstrzygnięć wynikających z procedury administracyjnej oraz innych aktów prawa. Od tego rodzaju rozstrzygnięć organu podpisywanych przez kierownika organu, odróżnić należy orzeczenia o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności wydawane w postępowaniu orzeczniczym prowadzonym przed zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności, o ustalenie niepełnosprawności czy stopnia niepełnosprawności, które, stosownie do § 11 ust. ł rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności stopniu niepełnosprawności podpisywane są przez wszystkich członków składu orzekającego. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu (...). Na mocy art. 144 k.p.a. przepis ten ma zastosowanie także do postanowień. Minister podał, że w przedmiotowej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] lipca 2014 r., którym sprostowano z urzędu orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu z dnia [...] kwietnia 2014 r. podpisane zostało przez ten sam skład orzekający, który wydał orzeczenie utrzymujące w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. - tym samym orzeczenie podpisane zostało przez osoby nieuprawnione do wydania postanowienia. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności oraz przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Z uwagi na nieprawidłowości w wydaniu przedmiotowego postanowienia w zakresie podpisania postanowienia przez osoby nieupoważnione, zdaniem organu odwoławczego, uzasadnione było przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy podkreślił, że na podstawie art. 113 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Dopuszczalności stosowania art. 113 k.p.a. dokonuje się na podstawie oceny istotności wady decyzji administracyjnej, stąd organ powinien dokonać kwalifikacji wady, która wystąpiła w danej decyzji i jeśli wada ta jest błędem pisarskim, rachunkowym, czy inną oczywistą omyłką, czyli jest wadą nieistotną może sprostować decyzję w drodze postanowienia. Organ naczelny podkreślił, iż przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 k.p.a. są "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki". Przyjęta w art. 113 k.p.a. klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca. O dopuszczalności stosowania art. 113 k.p.a. decyduje ocena istotności wady decyzji administracyjnej, stąd organ powinien dokonać kwalifikacji wady, która wystąpiła w danej decyzji i jeśli wada ta jest błędem pisarskim, rachunkowym, czy inną oczywistą omyłką, czyli jest wadą nieistotną może sprostować decyzję w drodze postanowienia. Wadliwą decyzję ostateczną można natomiast wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, a nie w drodze sprostowania na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, organ naczelny uznał, że zasadne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Na powyższe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2014r., M. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia wskazując, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Skarżący podniósł, że wcześniejsze nieprawidłowe postanowienie powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego poprzez jego unieważnienie nie zaś przez prostowanie błędu W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdza, że przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2014r., którym na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylono postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] lipca 2014 r. o sprostowaniu omyłki pisarskiej w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności - i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu, przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy naruszył przepis art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezasadne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dla Sądu oczywiste jest, że postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. wydane przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. którym "sprostowano" orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu z dnia [...] kwietnia 2014 r., w ten sposób, że zmieniono w całości uzasadnienie tego orzeczenia naruszało treść art. 113 § 1 k.p.a. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w wyroku z dnia 8 października 2014r. sygn. akt II OSK 777/13, iż "Sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Natomiast oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu przepisu art. 113 § 1 k.p.a. to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia czy też opuszczenie względnie dodanie jakiegoś wyrazu." Za sprostowanie oczywistej omyłki w zgodzie z treścią art. 113 § 1 k.p.a. z pewnością nie można uznać całkowitej wymiany uzasadnienia rozstrzygnięcia przeniesionego z rozstrzygnięcia zapadłego w innej sprawie administracyjnej. W sytuacji (tak jak w rozpoznawanym przypadku) gdy do rozstrzygnięcia zapadłego w trybie odwoławczym, sprawy dotyczącej orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącego dołączono uzasadnienie odmienne dotyczące innej osoby nie było możliwe zastosowanie art. 113 § 1 k.p.a. do zmiany tego rozstrzygnięcia. W tym przypadku konieczne było zastosowanie trybu nadzwyczajnego do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2014r. W zaistniałej sytuacji organ naczelny nie powinien po rozpatrzeniu zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] lipca 2014 r. o sprostowaniu omyłki pisarskiej w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. - uchylać zaskarżone postanowienie i przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. W tych okolicznościach organ odwoławczy powinien był, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie z dnia [...] lipca 2014r. wydane na podstawie art. 113 k.p.a. i umorzyć postępowanie I instancji w zakresie, w jakim dokonano sprostowania omyłki pisarskiej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że wydanie przez organ odwoławczy orzeczenia kasatoryjnego nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, co stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jest podstawą do uchylenia zaskarżonego aktu.