IV SA/Wa 1996/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-15

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Alina Balicka, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zaliczyły wpłaty dokonane przez podatnika na poczet zaległości podatkowych z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska, uwzględniając przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych i obowiązek wydania postanowienia o zaliczeniu wpłat?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy wadliwie zaliczyły wpłaty na poczet przedawnionych zobowiązań podatkowych. Ponadto, organy naruszyły przepisy ordynacji podatkowej, nie wydając postanowienia o sposobie zaliczenia wpłat, co pozbawiło stronę możliwości prawidłowego ustalenia jej zobowiązań. Sąd wskazał na konieczność ponownego rozliczenia wpłat z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu i prawidłowego ustalenia, czy powstała nadpłata.
Stan faktyczny
Spółka M. Spółka jawna wniosła o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska, zarzucając organom administracji błędne zaliczenie dokonanych wpłat na poczet przedawnionych zobowiązań oraz brak wydania postanowienia o sposobie zaliczenia wpłat. Organy obu instancji odmówiły zwrotu nadpłaty, uznając prawidłowość dokonanych zaliczeń. Spółka zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa, zasądzając jednocześnie od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. Spółka jawna w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. Spółki jawnej w P. kwotę 3 542 (trzy tysiące pięćset czterdzieści dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. D.U. z 2000 r. Nr.98,poz. 1071 - dalej k.p.a.) art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 z późno zm.) po rozpatrzeniu odwołania firmy M. Spółka Jawna z siedzibą w R. (dalej Skarżąca) od decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. odmawiającej zwrotu nadpłat z wpłat uiszczonych z tytułu korzystania ze środowiska oraz korekty zaliczenia wpłat, wymienionych we wniosku Strony z dnia 14 czerwca 2011r., tj. z wpłat: 5.361,85 z 2 maja 2006 r.; 3.442,07 zł z 21 maja 2007r.; 4.595,48 zł z 21 maja 2007r.; 1.885,00 zł z 1 lutego 2008r. oraz kwoty 22.523,78 zł pozostałej z wpłaty 41.738,82 zł z 6 stycznia 2006r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i ocen prawnych. Skarżąca wnioskiem z dnia 14 czerwca 2011 r. wniosła o zaliczenie wpłat: 5.361,85 zł z 2 maja 2006 r.; 3.342,07 zł z 21 maja 2007 r. według dyspozycji wskazanych w ww. wniosku, a w przypadku powstania nadpłat z ww. wpłat o ich stwierdzenie i zwrot. Jednocześnie Skarżąca wniosła o wszczęcie postępowań administracyjnych w przedmiocie stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w zakresie kwoty 22.523,78 z 6 stycznia 2006 r. (z wpłaty 41.738,82 zł) oraz 4.595,48 zł z 21 maja 2007 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Marszałek Województwa [...] odmówił zwrotu nadpłat z wpłat uiszczonych tytułem korzystania ze środowiska oraz korekty zaliczenia ww. wpłat. Odmawiając stwierdzenia nadpłaty a tym samym jej zwrotu organ I instancji ustalił, że: a) kwota 22 523,78 zł pochodzi z wpłaty 41 738,82 zł uiszczonej 6 stycznia 2006 r. tytułem "opłaty za korzystanie ze środowiska IV kw. 1999 do 2003". Opłata została uiszczona po terminie wskazanym w art. 86 b ust. 3 ustawy z 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (D.U. u 1994 r., Nr 49, poz.196 ze zm. - dalej ustawa o o. i k. ś) a następnie od I kwartału 2002 r. po terminie wskazanym w art. 285 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - D.U. z 2002 r., Nr 233, poz.1957 ze zm. - dalej ustawa P.o.ś.), stąd powstał obowiązek zapłaty odsetek ustawowych. b) wpłata w wysokości 41 738,82 zł z dnia 6 stycznia 2006 r. - zgodnie z deklaracją Skarżącej- została zaliczona na emisję za 4 kwartał 2000 r., emisję za cały 2001 i 2002. r., ścieki - IV kwartał 2002 r., i emisję I kwartał 2003 r. i Skarżąca nie posiada nadpłaty z tego tytułu. Zaliczenie dokonanej wpłaty na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami nastąpiło z mocy prawa, stosownie do art. 86g ust. 2 ustawy o.k.ś. począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, proporcjonalnie do kwoty zaległości podatkowej oraz do kwoty odsetek za zwłokę w stosunku w jakim pozostaje kwota zaległości od kwoty odsetek w dniu dokonania wpłaty. Organ [...] maja 2009 r. wydał postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych jednakże SKO postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie, bowiem wpłata dokonana 6 stycznia 2006 r. nie mogła być zaliczona na poczet wskazanych zaległości podatkowych ponieważ należność za lata 2000 -2003 uległa przedawnieniu. c) wpłata w wysokości 5 361,85 zł uiszczona 2 maja 2006 r., tytułem "opłata za pobór wody 2002, 2003, 2005" - zgodnie z art. 55 § 2 ordynacji podatkowej i deklaracją Strony - zaliczona została na zobowiązania z tytułu poboru wody I i III kw. 2002 r. 2003. r., I i II kw. 2005 i 2 półrocze 2005 r. ( z rozbiciem na należność główną i odsetki) i do zapłaty pozostała kwota 615,96 zł, a zatem nie był możliwy jej zwrot. Skarżąca natomiast posiada zaległość za pobór wody w II półroczu 2005 r., do której zostało wystawione upomnienie z dnia [...] maja 2011 roku, numer [...]. Organ wskazał, że z art. 62 § 1 ustawy ordynacja podatkowa wynika wprost, że zaliczenie dokonanej wpłaty w sposób wskazany w przedmiotowym przepisie nie nastąpi, o ile podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Najpóźniej więc w momencie dokonywania wpłaty podatnik może sam rozstrzygnąć, w sposób odmienny niż w art. 62 § 1 Ustawy ordynacja podatkowa. W związku z powyższym oraz z żądaniem Skarżącej z 14 czerwca 2011 r. o korektę zaliczenia wpłaty w inny sposób, niż podany w opisie przelewu, Organ uznał wniosek za prawnie nieskuteczny i nie znajdujący podstawy prawnej w przepisach zawartych w ustawie ordynacja podatkowa. Organ dnia [...] maja 2009 r. wydał postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, numer: [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. numer: [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie I instancji stwierdzając, że niedopuszczalne było wydanie postanowienia o zaliczeniu wpłat na poczet zaległości które nie istniały w dacie wydawania postanowienia, gdyż uległy przedawnieniu z końcem 2008 r. Reasumując organ stwierdził, iż wydane w/w postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych w dniu [...] maja 2009 r. na należności, które w 2008 r. uległy przedawnieniu było niezgodne z art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, jednak pod względem materialno-prawnym legalne. d) Wpłata w wysokości 3442,07 zł uiszczona przez stronę 21 maja 2007 r., tytułem "opłata za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z emitorów tłocznia nasion oleistych R., ul. [...]" - zgodnie z art. 55 § 2 oraz 62 § 1 ustawy ordynacja podatkowa została zaliczona na emisję za I i II kwartał 2003 r. , w tym na odsetki. Zaliczenie dokonanej wpłaty na poczet zaległości podatkowej nastąpiło z mocy prawa, stosownie do art. 62 § 1 i art. 55 § 2 ustawy ordynacja podatkowa, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim pozostaje kwota zaległości od kwoty odsetek w dniu dokonania wpłaty. Wniosek strony o zaliczenie tej kwoty wpłynął do Urzędu 21 czerwca 2011 r. i był bezskuteczny, ponieważ nie zawierał wskazania na jakie zobowiązanie (jaki okres) wpłata ta ma być zaliczona. W związku z tym została zaliczona na poczet najstarszej zaległości. Zaległość na którą została zaksięgowana w/w wpłata, zgodnie z art. 70 § 1 ustawy ordynacja podatkowa z końcem 2008 r. uległa przedawnieniu; e) Zaległość, która powstała za wprowadzanie gazów lub pyłów w zakresie od I kwartału 2003 r. do II kwartału 2003 r. na którą została zaliczona wpłata 3442,07 zł - powstała na skutek nieuregulowania odsetek od wpłaty 41 738,82 zł dokonanej 6 stycznia 2006 r. i została zaliczona na zaległości od IV kwartału 2000 r. do końca 2003 r. Organ dnia [...] maja 2009 r. wystawił postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, znak: [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.e - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie I instancji, gdyż należność na jaką została zaliczona wpłata nie istniała w dniu wydawania postanowienia. f) Wpłata w wysokości 4595,48 zł uiszczona przez Skarżącą 21 maja 2007 r., tytułem "opłata za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z emitorów tłocznia nasion oleistych R., ul. [...]" - została zaliczona na emisję w II kwartale 2003 r. i III kwartale 2003 r. Wniosek Strony o zaliczenie wpłaty 4 595,48 zł z 21 maja 2007 r. w sposób w nim określony wpłynął do Urzędu 21 czerwca 2011 r. i był bezskuteczny. W przypadku opisu przelewu do wpłaty 4 595,48 zł z 21 maja 2007 r. wskazanie "opłata za wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z emitorów tłocznia nasion oleistych R., ul. [...]" nie wskazywało na jaki okres rozliczeniowy miała być ona zaliczona. W związku z tym została zaliczona na poczet najstarszej zaległości na dzień wpłaty czyli na dzień 21 maja 2007 r. Zaległość na którą została zaksięgowana w/w wpłata, zgodnie z art. 70 § 1 ustawy ordynacja podatkowa z końcem 2008 r. uległa przedawnieniu. Zaległość, która powstała za wprowadzanie gazów lub pyłów w zakresie od II kwartału 2003 r. do III kwartału 2003 r. - na którą została zaliczona wpłata 4 595,48 zł - powstała na skutek nie uregulowania odsetek od wpłaty 41 738,82 zł dokonanej 6 stycznia 2006 r. na zaległości od IV kwartału 2000 r. do końca 2003 r. Organ dnia [...] maja 2009 r. wydał postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, znak: [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. numer: [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie I instancji stwierdzając, że nie można było zaliczyć wpłaty na zaległości przedawnione. Reasumując, organ stwierdził, iż wydane postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych w dniu [...] maja 2009 r. na należności, które w 2008 r. uległy przedawnieniu było niezgodne z art. 70 § 1 ordynacji podatkowej, jednak pod względem materialno-prawnym legalne. g) Strona 2 czerwca 2011 r. złożyła wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty z wpłaty 1 885,00 zł z 1 lutego 2008 r. W związku z tym Organ wydał decyzję z [...] lipca 2011 r., znak: [...]. Decyzja nie jest prawomocna. W związku z faktem, iż obecny wniosek obejmuję również w/w wpłatę Organ w części jej dotyczącej pozostawił wniosek bez rozpoznania. W wyniku złożonego przez skarżącego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt. 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ uznał, że organ I instancji w sposób tabelaryczny przedstawił sposób zaliczenia poszczególnych wpłaconych przez Skarżącego kwot i z zestawień tych wynika, że zaległości nie istnieją, a organ zgodnie z przepisami dokonał zaliczenia wpłacanych kwot na zaległości najwcześniej wymagalne. Zdaniem SKO wskazywane przez skarżących na przelewach tytuły wpłaty nie były wiążące dla organu, biorąc pod uwagę art. 62 i 55 ordynacji podatkowej. Organ nie stwierdził wadliwości prowadzonego prze organ I instancji postępowania. Skargę na powyższą decyzję wniosła spółka M. Spółka jawna z siedzibą w R. zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła naruszenie: -art. 61 § 12 i 4 i 55 § 2 ordynacji podatkowej poprzez brak poinformowania strony w formie postanowienia o sposobie zaliczenia wpłat na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę za okres od 2002 r.; -art. 77 § 4 k.p.a. poprzez brak zakomunikowania stronie o sposobie zaliczenia wpłat na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę za okres od 2002 r.; -art. 6 i 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady działania na podstawie przepisów prawa w wyniku zaniechania zastosowania ww. przepisów prawa, co wzbudziło u strony nieufność do władzy publicznej; -art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia sposobu zaliczenia wpłaty w wysokości 1 885,00 zł. Ostatecznie Skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że organ miał obowiązek poinformowania strony, w formie postanowienia, o tym w jaki sposób zarachował wpłacane przez niego należności skoro uznał, że wskazany na przelewach tytuł jest niejasny czy nieprecyzyjny. Brak takiego postanowienia skutkuje naruszeniem przepisów postępowania a wydanie takiego postanowienia z nieprawidłowym zaliczeniem stanowi naruszenie prawa materialnego. Zarzut ten dotyczy przede wszystkim wpłaty kwot: 5 361,85, 3 442,07, 4 595,48 zł. Zdaniem Skarżącego wadliwe było pozostawienie bez rozpoznania wniosku o rozliczenie wpłaty 1 885 zł skoro organ nie ustalił czy decyzja organu w przedmiocie rozliczenia kwoty jest prawomocna. Powyższe uchybienia podważają zaufanie obywatela do Państwa. Poza tym nieprawidłowość działania organów obu instancji polega na uznaniu za prawidłowe zaniechania poinformowania strony o sposobie zaliczenia wpłat na poczet zaległości nie w formie postanowienia, co w ocenie skarżącego stanowi naruszenie art. 61 § 1 i 4 i art. 55 § 2 ordynacji podatkowej nakładających na organ obowiązek wydania postanowienia w przedmiocie zaliczenia. Brak wydania tego postanowienia skutkuje naruszeniem prawa materialnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty co do prawidłowości przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania i trafności rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna, choć nie z wszystkich powodów w niej wskazanych. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek strony skarżącej która domagała się rozliczenia dokonanych w latach 2006 - 2008 wpłat za korzystanie ze środowiska i stwierdzenie nadpłat z tego tytułu. Wywodziła, że organ nie wydał w przewidzianej prawem formie postanowienia o rozliczeniu dokonanych wpłat, nie poinformował jej o tym w jaki sposób kwoty te zostały zaksięgowane, czym doszło do naruszenia przepisów art. 61 § 1 i 4 ordynacji podatkowej oraz przepisów postępowania administracyjnego oraz pozbawiło Skarżącą możliwości ustalenia faktycznych zobowiązań publicznoprawnych. Na wstępie rozważań wskazać należy, że choć istotnie dopiero w 2009 r., na skutek wniosku skarżącej o wypłatę nadpłaty, organ wydał postanowienie merytoryczne to jednak strona skarżąca, mimo tego uchybienia wiedziała w jaki sposób zostały zaksięgowane wpłaty kwot 5 361 i 41 738,82. Informacja ta została przekazana w formie pisemnej przez Departament Opłat Środowiskowych pismem z \ sierpnia 2007 r. Pismo to zostało skutecznie doręczone stronie. Oczywiście zgodzić należy się ze skarżącym, że zgodnie z art. 62 § 4 ordynacji podatkowej to uprawniony organ tj. Marszałek Województwa [...] powinien w tym przedmiocie wydać postanowienie czego nie uczynił, czym naruszył przepis art. 62 § 4 ustawy ordynacja podatkowa. Drugim istotnym elementem stanu faktycznego, nie branym pod uwagę przez organy obu instancji była treść wydanych przez NSA wyroków z 9 marca 2010 r. sygn. akt OSK 435/09 i OSK 434/09, w których Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach spółki M. uchylił wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 31 października 2008 r. w sprawach sygn. IV SA/WA 1323/08 i 1322/08. Sprawy dotyczyły rozliczenia wpłat dokonanych przez M. z tytułu opłat za emisję gazów lub pyłów do powietrza. Uchylając te wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie została rozważona przez organ prawidłowość zaliczenia wpłaconej przez Spółkę w dniu 6 stycznia 2006 r. kwoty 41 738,82 na poczet wcześniejszych zaległości. NSA uznał, że mimo wskazania przez stroną w tytule przelewu iż kwota ta ma być zaliczona na poczet zobowiązań począwszy od 1999 r., organ nie mógł w ten sposób tego uczynić gdyż orzekał po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności części zobowiązań z tytułu korzystania ze środowiska, a więc po okresie przedawnienia zobowiązania. Trzecim istotnym elementem stanu faktycznego jest wydanie przez SKO w W. [...] grudnia 2009 r. (nr [...]) postanowienia o uchyleniu postanowienia Marszałka Województwa [...] z [...] maja 2009 r. znak: [...] o zaliczeniu dokonanej przez Spółkę M. wpłaty kwoty 41 738,82 zł i umorzenie postępowania z powodu wadliwego zaliczenia tej kwoty na przedawnione zobowiązania za lata 1999 -2003 w sytuacji w której w dacie rozstrzygania organu w tym przedmiocie zobowiązania te uległy przedawnieniu. W postanowieniu tym organ wskazał, że pismo informujące stronę o sposobie zaksięgowania tej kwoty nie może być uznane za postanowienie wydane w trybie art. 62 § 4 ordynacji podatkowej, ponieważ nie zostało wydane przez uprawniony organ którym jest Marszałek Województwa [...] lecz pochodzi od jednostki organizacyjnej zapewniającej obsługę administracyjną organom samorządu województwa. Z tych trzech okoliczności wynika, że w dacie wydania zaskarżonego orzeczenia toczyły się co najmniej dwa postępowania dotyczące rozliczenia kwoty 41 738,82 zł. Z kolei w zaskarżonej decyzji przedmiotem oceny organu była m.in. kwota 22 523,78 zł pozostała z kwoty 41 738,82 zł. Możliwość wydania postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej wynika z art. 62 ustawy ordynacja podatkowa, gdyż na podstawie art. 281 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (D.U. z 2008 r., Nr 25, poz.150 ze zm.). do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 79 § 2 ordynacji podatkowej podatnik ma prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Prawo to jednak wygasa z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nie można więc skutecznie żądać rozliczenia nadpłaty w stosunku do zobowiązania przedawnionego. Wniosek o rozliczenie nadpłaty wpłynął do urzędu 21 czerwca 2011 r. i dotyczył rozliczenia zobowiązań od 1999 r. Zgodnie z przepisami ustawy z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie innych ustaw (D.U. Nr 100, poz.1085 ze zm.) do opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska mające miejsce do dnia 31 grudnia 2001 r. stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (D.U. z 1994 r., Nr 49, poz.196 ze zm.) - co wynika z art. 86f tej ustawy oraz art. 9 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie innych ustaw. W dacie dokonywania wpłaty kwoty 41 738, 82 zł 6 stycznia 2006 r. zobowiązanie podatkowe za okres do 2001 r. było przedawnione. Nie można było zatem skutecznie zaliczyć dokonanej wpłaty na poczet zobowiązań z 2000 i 2001 r., tak jak to uczynił organu zaliczając wpłatę na należności od 4 kwartału 2000 r. do 4 kwartału 2001 r. Nie mógł także ich zaliczyć na poczet dalszych zobowiązań (jak wynikało z tabeli zaliczył je na poczet później wymagalnych zaległości z lat 2002 i 2003 ponieważ w dacie wydawania rozstrzygnięcia uległy przedawnieniu dalsze zobowiązania (do 2006 r. włącznie). Zobowiązania z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska przedawniają się w terminie 5 lat od końca roku kalendarzowego w którym upływał termin płatności podatku i z tą chwilą z uwagi na treść art. 59 § 2 pkt. 5 ordynacji podatkowej każde zobowiązanie podatkowe wygasa. W niniejszej sprawie przedawnieniu uległy więc wszystkie zobowiązania do końca 2006 r. (licząc do daty wydania decyzji nr [...]) i nie ma możliwości rozliczenia dokonanych wpłat na poczet zobowiązań których termin płatności upływał w latach 1999-2006 gdyż dokonaną wpłatę można zaliczyć tylko na poczet istniejącego zobowiązania począwszy od tego o najwcześniejszym terminie płatności. A więc dokonane wpłaty nie mogły być zaksięgowane na opłaty, których obowiązek uiszczenia powstał w okresie poprzedzającym 5-letni termin o jakim mowa w art. 59 § 2 pkt. 5 ordynacji podatkowej. Wadliwe zaliczenie dokonanych wpłat spowodowało, że organ powinien zaliczyć je na poczet dalszych zobowiązań jeszcze nie przedawnionych gdyż dokonaną przez podatnika wpłatę można zaliczyć tylko i wyłącznie na poczet istniejącego zobowiązania począwszy o najwcześniejszym terminie płatności. Skoro zatem dokonana przez Skarżącą wpłata kwoty 41 738,82 zł nie mogła być zaliczona na zobowiązanie za lata 1999 - 2006 powinna być ona rozliczona na dalsze zobowiązania. W tym wypadku w istocie powstała nadpłata w tym sensie, że kolejno wpłacane kwoty mogły być zaliczane na należności późniejsze (te wymagane po końcu 2006 r.). Jedną z nich była kwota 41 738,82 zł. To rozliczenie tej kwoty było przedmiotem oceny NSA w wyżej wskazanych wyrokach, Niewątpliwie od sposobu rozliczenia tej kwoty jak i kwoty wcześniejszej w wysokości 5 361,85 zależy (determinuje) dalszy sposób rozliczenia kolejnych wpłat dokonanych przez Skarżącą na poczet opłat za korzystanie ze środowiska. Dopiero po ustaleniu na jakie zobowiązania zostały zaliczone te dwie kwoty będzie możliwe dalsze rozliczenie kolejnych wpłat - zgodnie z przepisem art. 62 § 1 ustawy ordynacja podatkowa. W tym postępowaniu organ w ogóle nie odniósł się do tej kwestii a ma ona pierwszoplanowe znaczenie, z powodów wskazanych wyżej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wymaga zatem uzupełnienia w wyżej wskazanym rozmiarze. Ponownie rozpoznając sprawę organ w pierwszej kolejności ustali jak ostatecznie zostały zakończone (o ile zostały) postępowania w sprawach będących przedmiotem oceny NSA w wyrokach wskazanych wyżej i czy została ostatecznie rozstrzygnięta kwestia rozliczenia kwoty 41 738,82 zł. Niedopuszczalne byłoby aby w dwu lub większej ilości postępowań administracyjnych organ decydowałby o rozliczeniu tej samej kwoty (tu 41 738,82 zł). W przypadku gdyby postępowania w tych sprawach nie zostały ostatecznie zakończone uzasadnione będzie zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., do czasu ich zakończenia. W następnej kolejności organ dokona prawidłowego rozliczenia dokonanych wpłat przy uwzględnieniu, że zobowiązania z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska przedawniają się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek zapłaty oraz niemożności skutecznego żądania rozliczenia nadpłaty za okresy przedawnione ponieważ prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego co wynika z art. 79 § 2 ustawy ordynacja podatkowa. Stosując te reguły organ ustali ostatecznie czy istnieje w przypadku Skarżącego nadpłata a jeżeli tak to w jakiej wysokości, gdyż na tym etapie postępowania nie jest to możliwe. Zasadny jest zarzut naruszenia art. 61 § 12 i 4 i 55 § 2 ordynacji podatkowej poprzez brak poinformowania strony w formie postanowienia o sposobie zaliczenia wpłat na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę za okres od 2002 r. gdyż mimo ciążącego na organie obowiązku wydania postanowienia rozstrzygającego o sposobie zaliczenia wniesionej opłaty, organ tego nie uczynił w czasie kiedy dokonywał tego rozliczenia. Jak słusznie wskazało SKO w postanowieniu z [...] grudnia 2009 r. [...] pismo Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] nie mogło zastąpić postanowienia o jakim mowa w art. 62 § 1 Ustawy ordynacja podatkowa. Tego rodzaju postanowienie powinno być wydane w przepisanej prawem formie i przez uprawniony organ (tu Marszałka Województwa [...]). Pismo to nie zostało podpisane przez Marszałka Województwa [...] a zatem nie może być uznane jako dokument organu administracji publicznej wydany przez właściwy organ. Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 77 § 4 k.p.a. poprzez brak zakomunikowania stronie o sposobie zaliczenia wpłat na poczet zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę za okres od 2002 r. Przepis ten stanowi, że "Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie". Nie wydając postanowienia w przedmiocie zaliczenia organ nie dopuścił się naruszenia tego przepisu postępowania administracyjnego ale naruszenia art. 62 § 4 ustawy ordynacja podatkowa, który wymaga, w przypadku gdy strona posiada zobowiązania z kilku tytułów, do wydania stosownego postanowienia o zaliczeniu. Przepis art. 77 § 4 k.p.a. dotyczy faktów, na które powołuje się organ, a które zna z urzędu np. wydanego w innej sprawie postanowienie mającego znaczenie w sprawie. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 6 i 8 k.p.a. gdyż organ działał na podstawie przepisów prawa jednakże je wadliwie zastosował, co stanowi naruszenie określonych wyżej przepisów prawa materialnego (ordynacji podatkowej) a nie przepisów postępowania. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia sposobu zaliczenia wpłaty w wysokości 1 885,00 zł. Organ prawidłowo pozostawił bez rozpoznania wniosek o rozliczenie tej kwoty gdyż w innym postępowaniu administracyjnym przedmiotem oceny była ta właśnie kwota a więc nie ma jakiejkolwiek możliwości ponownego prowadzenia postępowania w przedmiocie rozliczenia tej samej kwoty. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wyżej zaprezentowaną ocenę prawną i dokona ponownych ustaleń faktycznych, pozostając w zgodności z wyżej wskazanym przepisami prawa. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] jako wydane z naruszeniem prawa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. a o wykonaniu decyzji na podstawie art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło