IV SA/Wa 1998/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-05

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Danuta Szydłowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji administracyjnej może sama być uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli organ orzekający w postępowaniu o stwierdzenie nieważności błędnie ocenił wagę naruszenia prawa przez organ wydający pierwotną decyzję?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przymusowym wykupie nieruchomości nie była obarczona rażącym naruszeniem prawa. Nawet jeśli organ orzekający w postępowaniu o stwierdzenie nieważności błędnie ocenił wagę naruszenia przepisów proceduralnych przez organ wydający pierwotną decyzję, nie stanowi to rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji stwierdzającej nieważność. Sąd podkreślił również, że wadliwe sformułowanie sentencji decyzji ('uchylam jako nieważną' zamiast 'stwierdzam nieważność') nie wpływa na jej ważność, jeśli sens rozstrzygnięcia jest oczywisty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z 1981 r., która uchyliła jako nieważną decyzję o przymusowym wykupie nieruchomości z 1979 r. Skarżący (Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta D.) zarzucił, że decyzja z 1981 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ pierwotna decyzja o wykupie była wadliwa proceduralnie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 1981 r., uznając, że choć pierwotna decyzja o wykupie była wadliwa, to naruszenie nie było rażące, a sama decyzja z 1981 r. nie była niewykonalna. WSA w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - IV SA/Wa 1998/07 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia (...) sierpnia 1981 r. nr (...), "uchylającej jako nieważną" decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia (...) maja 1979 r. nr (...) w przedmiocie przymusowego wykupu nieruchomości o powierzchni (...) ha oznaczonej jako działka nr (...) położonej w D. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia (...) maja 1979 r. nr (...), wydaną na podstawie art.3 ust.4 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 3, poz.14 z późniejszymi zmianami) oraz §10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1969 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzania licytacji nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 11, poz.59 z późniejszymi zmianami) Prezydent Miasta D. orzekł o przymusowym wykupie nieruchomości o powierzchni (...) ha oznaczonej jako działka nr (...) położonej w D. stanowiącej własność B. N. Na wniosek B. N. Wojewoda Katowicki decyzją z dnia (...) sierpnia 1981 r. nr (...), wydaną z powołaniem się na art.156§1 pkt 2 k.p.a. "uchylił jako nieważną" decyzję Prezydenta Miasta D. Orzekając w powyższy sposób organ wskazał, iż uchylona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa. W świetle art.1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. nieruchomości rolne mogą być przymusowo wykupione jeżeli gospodarstwo rolne, w którego skład wchodzą, wykazują niski poziom produkcji wskutek zaniedbania według kryteriów określonych w §1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz.U. Nr 11, poz.58). Lustrację gospodarstwa, mającą na celu ustalenie, czy nieruchomość wnioskodawczyni spełnia wskazane wyżej kryteria, przeprowadzono jednakże wbrew zasadom określonym w §2 ust.2 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968 r., tj. w niepełnym składzie zespołu specjalistów oraz bez udziału czynnika społecznego i zainteresowanej strony. Wadliwość ta uzasadnia wyeliminowanie decyzji o przymusowym wykupie z obrotu prawnego. Decyzją z dnia (...) listopada 1981 r. nr (...) Wojewoda Katowicki wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia (...) sierpnia 1981 r. i decyzję tę uchylił. Decyzją z dnia (...) września 1998 r. nr (...), utrzymaną w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lipca 2002 r. nr (...), Wojewoda Katowicki odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia (...) maja 1979 r. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt IV SA 3526/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wskazane wyżej decyzje, wskazując na niedopuszczalność prowadzenia nowego postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) maja 1979 r. w sytuacji, w której nie zakończone zostało postępowanie o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji, w którym najpierw wydano decyzję z dnia (...) sierpnia 1981 r., a następnie (w wyniku wznowienia tego postępowania) decyzję z dnia (...) listopada 1981 r. Odwołanie od decyzji z dnia (...) listopada 1981 r. nie zostało dotąd rozpoznane. Jednocześnie innym wyrokiem z tej samej daty, sygn. akt IV SAB 211/03 ten sam Sąd zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania odwołania B. N. od decyzji z dnia (...) listopada 1981 r. W wyniku rozpatrzenia wskazanego wyżej odwołania, decyzją z dnia (...) grudnia 2004 r. nr (...) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody Katowickiego z dnia (...) sierpnia 1981 r. i umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne. Wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 24 sierpnia 2006 r. Prezydent Miasta D. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia (...) sierpnia 1981 r., powołując się w szczególności na fakt, iż rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest wadliwe z czysto procesowego punktu widzenia, albowiem co do zasady jego przedmiotem winno być nie uchylenie decyzji o przymusowym wykupie a stwierdzenie jej nieważności, a także na trwałą niewykonalność decyzji z (...) sierpnia 1981 r. wynikającą z wielokrotnego zadysponowania własnością przedmiotowej nieruchomości w przeszłości. Wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 12 czerwca 2007 r. M. B., A. G., J. J., A. K., H. N. i J. T. również wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia (...) sierpnia 1981 r. Wnioskodawcy podnieśli, iż od dnia wydania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzji z dnia (...) grudnia 2004 r., uchylającej decyzję z dnia (...) listopada 1981 r. kwestionowana decyzja z dnia (...) sierpnia 1981 r. jest trwale niewykonalna. Od czasu wydania decyzji z dnia (...) listopada 1981 r. zaszły bowiem nieodwracalne skutki prawne (udział nieruchomości w wymianie i scaleniu gruntów, wielokrotny obrót nieruchomością, itp.). Pozostawienie decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r. w obrocie prawnym uniemożliwia uregulowanie stanu prawnego nieruchomości. Decyzją z dnia (...) lipca 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia (...) sierpnia 1981 r. Uzasadniając odmowę uwzględnienia żądania wnioskodawców Minister wskazał, iż stwierdzenie decyzją z dnia (...) sierpnia 1981 r. nieważności decyzji z dnia (...) maja 1979 r. o przymusowym wykupie nieruchomości było zasadne z tej racji, iż decyzja z dnia (...) maja 1979 r. wydana została z rażącym naruszeniem §2 ust.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów. Przepis ten stanowi, iż właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej powołuje zespół w składzie trzech specjalistów w celu przeprowadzenia lustracji gospodarstw wykazujących niski poziom produkcji. Lustrację tę zespół przeprowadza przy udziale członka prezydium gromadzkiej rady narodowej, agronoma i zootechnika gromadzkiego, przedstawiciela miejscowego kółka rolniczego oraz sołtysa. O terminie przeprowadzenia lustracji należy zawiadomić zainteresowanych właścicieli gospodarstw. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, iż protokół z przeprowadzenia lustracji przedmiotowego gospodarstwa z dnia (...) lipca 1978 r. sporządzony został przez zespół specjalistów składający się jedynie z dwóch osób oraz bez udziału członka prezydium gromadzkiej rady narodowej, agronoma i zootechnika gromadzkiego, przedstawiciela miejscowego kółka rolniczego oraz sołtysa. Protokół ten stanowił podstawę do wydania przez Prezydenta Miasta D. decyzji o przymusowym wykupie lustrowanego gospodarstwa, co przesądza o wadliwości tej decyzji. Organ wskazał również, iż wprawdzie trafny jest zarzut nieprawidłowego sformułowania sentencji decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r., albowiem organ winien był orzec nie o uchyleniu decyzji z dnia (...) maja 1979 r. a o stwierdzeniu nieważności tej decyzji, niemniej nie jest to naruszenie o charakterze istotnym. Wynika to stąd, iż mimo nieprawidłowego sformułowania sens rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest oczywisty. Tego rodzaju ocenę sformułował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt IV SA 3526/02. Wskazana wyżej decyzja Ministra z dnia (...) lipca 2007 r. została utrzymana przez ten organ w mocy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r., wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na wniosek Miasta D. Uzasadniając zaskarżone obecnie rozstrzygnięcie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podniósł ponadto, iż jeżeli chodzi o kwestię niewykonalności decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r. to wyjaśnić należy, że przez decyzję trwale niewykonalną uznać należy decyzję, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w rozstrzygnięciu decyzji praw, jak również trwale pozbawiony możliwości wykonywania określonych tam obowiązków. Decyzja Wojewody Katowickiego z dnia (...) sierpnia 1981 r. stwierdzająca nieważność decyzji z dnia (...) maja 1979 r. przywróciła prawo własności pierwotnej właścicielki do przejętych nieruchomości. Wykonywanie przez właścicielkę prawa własności nie było w żaden sposób ograniczone, gdyż przed wydaniem decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r. przejęta nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, a więc istniała możliwość jej zwrotu właścicielce. Wydzierżawienie nieruchomości pp. J. nie może stanowić o trwałym pozbawieniu możliwości czynienia przez pierwotną właścicielkę użytku z przywróconego jej na mocy decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r. prawa własności. Decyzja Wojewody Katowickiego nie posiadała zatem cech decyzji niewykonalnej. Skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Miast z dnia (...) sierpnia 2007 r. złożył Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta D. Skarżący zarzucił decyzji z dnia (...) sierpnia 2007 r.: 1. naruszenie art.156§1 pkt 2 k.p.a. przez podjęcie rozstrzygnięcia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia (...) sierpnia 1981 r. w sytuacji, w której wzmiankowana decyzja jest dotknięta sankcją uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, 2. naruszenie art.7 i 77§1 k.p.a. w związku z art.140 i 127§3 k.p.a. poprzez niespełnienie obowiązku ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy objętej wnioskiem o ponowne jej rozpatrzenie wniesionym od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lipca 2007 r., 3. naruszenie art.107§3 k.p.a. w związku z art.140 i art.127§3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności nie zawierającej odniesienia organu do zarzutów i argumentacji skarżącego podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 4. naruszenie norm prawa materialnego, tj. art.1 ust.1 ustawy o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz §2 ust.2 i 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. przez przyjęcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak również w uzasadnieniu poprzedzającej ją decyzji z dnia (...) lipca 2007 r., że opinia, o której mowa w art.2 ust.5 rozporządzenia miała charakter wiążący dla organu podejmującego decyzję o wykupie gospodarstwa, a tym samym przez przyjęcie, że wadliwości proceduralne zaistniałe przy sporządzaniu tej opinii traktować należy jako rażące naruszenie prawa, w związku z czym decyzja podjęta m.in. na podstawie tej opinii obarczona jest wadliwością, o której mowa w art.156§1 pkt 2 k.p.a. Rozwijając zarzuty skargi, skarżący wskazał, iż opinia zespołu specjalistów, o której mowa w rozporządzeniu nie była sporządzana w ramach postępowania administracyjnego kończonego się decyzją o zatwierdzeniu licytacji i przejściu własności gospodarstwa. Stanowiła jedynie podstawę do przedstawienia przez właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej (miejskiej) rady narodowej wniosku o zaliczenie gospodarstwa do kategorii gospodarstw wykazującej niski poziom produkcji wskutek zaniedbania. Opinia ta nie miała wiążącego charakteru. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Ocena prawna sprawy wymaga podkreślenia związku zachodzącego pomiędzy trzema postępowaniami administracyjnymi o różnym charakterze: 1) postępowaniem zwyczajnym zakończonym decyzją z dnia (...) maja 1979 r. o przymusowym wykupie nieruchomości, 2) pierwszym postępowaniem nadzwyczajnym (o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej), zakończonym decyzją Wojewody Katowickiego z dnia (...) sierpnia 1981 r., stwierdzającą nieważność decyzji z dnia (...) maja 1979 r., 3) drugim postępowaniem nadzwyczajnym (również o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej) zakończonym zaskarżoną obecnie decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w którym odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r. Wyraźnego podkreślenia wymaga zatem, iż przedmiotem ostatniego postępowania, zakończonego decyzją zaskarżoną nie była ocena tego, czy decyzja z dnia (...) maja 1979 r. jest obciążona wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności (to bowiem oceniono w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia (...) sierpnia 1981 r.), ale to, czy wadą taką jest obciążona jest decyzja z dnia (...) sierpnia 1981 r., stwierdzająca nieważność decyzji z dnia (...) maja 1979 r. Różnica przedmiotów obu przeprowadzonych w sprawie postępowań nadzwyczajnych jest zatem istotna. Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości. Wymaga to od organu administracji prowadzenia postępowania ze szczególną wnikliwością (wyrok NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 544/2005, publ. LEX nr 298465). Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wymaga spełnienia się rygorystycznych, ściśle określonych przesłanek. Zgodnie z art.156§1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji nie może być zatem stwierdzenie przez organ nadzoru jakiegokolwiek naruszenia prawa w decyzji ocenianej (nawet jeżeli naruszenie te wywołuje doniosłe skutki), ale wyłącznie stwierdzenie naruszenia o charakterze kwalifikowanym, wymienionym w cytowanym art.156§1 k.p.a. Z powyższego wynika, iż pozytywne rozstrzygnięcie żądania skarżącego było uzależnione od wykazania, iż decyzję z dnia (...) sierpnia 1981 r. obciąża którakolwiek z kwalifikowanych wad prawnych. Skarga zmierza do wykazania, iż decyzja z dnia (...) sierpnia 1981 r. zawiera wadę polegającą na tym, iż organ błędnie zakwalifikował uchybienia związane ze sporządzeniem opinii zespołu specjalistów, o której mowa w §2 ust.5 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968 r., jako rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia (...) maja 1979 r. o przymusowym wykupie nieruchomości. Analizując w świetle art.156 k.p.a. prawną dopuszczalność uwzględnienia tej argumentacji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r., należałoby stwierdzić, iż miałaby ona szansę powodzenia tylko w razie wykazania, iż decyzja z dnia (...) sierpnia 1981 r., którą na podstawie art.156§1 pkt 2 k.p.a. stwierdzono nieważność decyzji z dnia (...) maja 1979 r., sama rażąco narusza prawo, tj. przywołany art.156 §1 pkt 2 k.p.a., albowiem wydano ją w sytuacji oczywistego braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) maja 1979 r. W ocenie Sądu przypadek taki nie wystąpił. W orzecznictwie NSA i doktrynie prawa administracyjnego przez rażące naruszenie prawa rozumie się naruszenie oczywiste, polegające na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. O ile zatem uznanie w postępowaniu nadzwyczajnym zakończonym decyzją z dnia (...) sierpnia 1981 r., iż decyzja z dnia (...) maja 1979 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa wymagało przyjęcia, iż treść tej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z jasnobrzmiącymi przepisami rozporządzenia, o tyle uznanie w późniejszym postępowaniu nadzwyczajnym zakończonym decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) sierpnia 2007 r., iż decyzja z dnia (...) sierpnia 1981 r. wydana została z rażącym naruszeniem art.156§1 pkt 2 k.p.a. wymagałoby przyjęcia, iż zastosował ten przepis w braku jakichkolwiek przesłanek do wnioskowania, iż w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia (...) maja 1979 r. doszło do rażącego naruszenia przepisów rozporządzenia. Chodziłoby w praktyce o sytuację, w której organ orzekający w dniu (...) sierpnia 1981 r. stwierdziłby na podstawie art.156§1 pkt 2 k.p.a. nieważność decyzji z dnia (...) maja 1979 r. z uwagi na rażące naruszenie przepisów rozporządzenia z 1968 r., podczas gdy w istocie do żadnego uchybienia tych przepisów by nie doszło, tj. organ zastosował się ściśle do ich brzmienia, ewentualnie gdyby uchybienie decyzji było w oczywisty sposób błahe (błąd literowy, interpunkcyjny, itd.). Zarzutu takiego nie sposób jednakże postawić organowi orzekającemu w dniu (...) sierpnia 1981 r. Zgodnie bowiem z §2 ust.2 rozporządzenia z 26 marca 1968 r., obowiązującego w dacie orzekania o wykupie nieruchomości, po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej zobowiązany był do powołania zespołu w składzie 3 specjalistów w celu przeprowadzenia lustracji gospodarstw, wykazujących niski poziom produkcji. Lustrację tę zespół przeprowadzał przy udziale członka prezydium gromadzkiej rady narodowej, agronoma i zootechnika gromadzkiego, przedstawiciela miejscowego kółka rolniczego oraz sołtysa. O terminie przeprowadzenia lustracji należało zawiadomić zainteresowanych właścicieli gospodarstw. Z protokołu z przeprowadzenia lustracji gospodarstwa z dnia (...) lipca 1978 r. wynika natomiast, iż zespół specjalistów złożony był wyłącznie z dwóch osób. W tej sytuacji stwierdzenie uzasadnienia decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r., iż lustrację gospodarstwa przeprowadzono wbrew zasadom określonym w §2 ust.2 rozporządzenia, tj. w niepełnym składzie zespołu specjalistów oraz bez udziału czynnika społecznego, jest zgodne ze stanem rzeczywistym. Skoro zatem naruszenie przepisów prawa, na które powołał się organ orzekający decyzją z dnia (...) sierpnia 1981 r., rzeczywiście istniało (i dotyczyło kwestii, której nie można zakwalifikować jako oczywiście błahą), to w ocenie Sądu brak podstaw do stwierdzenia, iż organ mógł dopuścić się rażącego naruszenia art.156§1 pkt 2 k.p.a. Nie daje podstawy ku temu rozumowanie skarżącego, który nie neguje, iż przy wykupie nieruchomości istotnie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia, niemniej podkreśla, iż nie były to uchybienia uzasadniające wniosek, iż decyzja o wykupie naruszyła prawo w sposób rażący. Tak daleko idąca ocena wagi naruszenia w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia (...) maja 1979 r. przepisów rozporządzenia z 1968 r. nie mogła być jednak dokonywana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Nawet bowiem hipotetyczne uznanie, iż organ orzekający decyzją z dnia (...) sierpnia 1981 r. dokonał wadliwej oceny uchybienia (czego Sąd w najmniejszym stopniu nie przesądza), tj. nie powinien był uznać wspomnianego uchybienia za rażące naruszenie prawa, nie mogłoby prowadzić do wniosku, iż ocena ta jest oczywiście czy też rażąco wadliwa, co pociągałoby za sobą konieczność uznania, iż decyzja z dnia (...) sierpnia 1981 r. zapadła z rażącym naruszeniem art.156 k.p.a. Ocena, czy decyzja z dnia (...) sierpnia 1981 r. trafnie kwalifikowała uchybienia w ramach procedury poprzedzającej wydanie decyzji z maja 1979 r. mogła być oceniana wyłącznie w odwołaniu od decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r. W toku kontroli instancyjnej organ odwoławczy zobowiązany byłby bowiem do dokonania ponownej wnikliwej oceny tego, czy decyzja z dnia (...) maja 1979 r. jest obarczona rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miało daleko węższy zakres. Jednocześnie w ślad za wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2004 r., uchylającym decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lipca 2002 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji należy wskazać, iż wprawdzie sformułowanie zawarte w sentencji decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r. ("uchylam jako nieważną") jest nieprawidłowe (organ winien był bowiem stwierdzić nieważność decyzji z dnia (...) maja 1979 r.), to uchybienie to nie przesądza o wadliwości decyzji. Pomimo nieścisłego sformułowania nie budzi bowiem wątpliwości fakt, iż decyzja ta wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej i wyeliminowała z obrotu prawnego orzeczenie z dnia (...) maja 1979 r. z uwagi na wadę wymienioną w art.156§1 pkt 2 k.p.a. Podkreślenia wymaga również fakt, iż w niniejszej sprawie brak przesłanek do stwierdzenia, iż decyzję z dnia (...) sierpnia 1981 r. obciąża kwalifikowana wada prawna w postaci niewykonalności orzeczenia, tj. wada wymieniona w art.156§1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z brzmieniem przepisu wspomniana niewykonalność musiałaby zaistnieć już w dniu wydania decyzji, tj. w dniu (...) sierpnia 1981 r. i mieć charakter trwały. W tej sytuacji z góry wykluczyć należy, aby źródłem tej niewykonalności mógł być powoływany przez strony postępowania obrót nieruchomością mający miejsce po wydaniu decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r. Należy zgodzić się ze skarżącym, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia (...) sierpnia 2007 r. nie odniesiono się do obszernej argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącej wpływu naruszenia przepisów rozporządzenia z 1968 r. na ważność decyzji z dnia (....) maja 1979 r. Jakkolwiek brak tego odniesienia stanowi naruszenie art.107§3 k.p.a., to nie ma ono istotnego wpływu na wynik sprawy. Wiąże się to z faktem, iż jak już to wcześniej obszernie wyjaśniono, kwestia podniesiona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a następnie w skardze, nie mogła wpłynąć na ocenę ważności decyzji z dnia (...) sierpnia 1981 r. W konkluzji stwierdzić należy, iż wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło