IV SA/Wa 2/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego K. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na wniosek K.S., posiadającego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie T.S. z przedmiotowego lokalu. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent W. decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...] orzekł o odmowie wymeldowania T.S. z miejsca pobytu stałego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że T.S. nie spełnia warunku koniecznego do wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej, nie opuścił bowiem dotychczasowego miejsca pobytu w sposób trwały i dobrowolny, a potwierdza to zebrany materiał dowodowy. Od powyższej decyzji K.S. wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...] listopada 2011r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania K.S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2011 r., nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania T.S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania, w oparciu o całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, Wojewoda [...] nie stwierdził podstaw do zmiany zajętego przez organ I instancji stanowiska. Wskazał, iż w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania konieczne jest spełnienie warunku faktycznego opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące bez dokonania obowiązku wymeldowania się. Przy czym, zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno nastąpić w sposób dobrowolny i mieć trwały charakter. K.S. w toku postępowania wyjaśnił, że jego brat nie przebywa w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W od [...] stycznia 2011 r. W tym dniu był agresywny wobec mamy i awanturował się. Wezwana do zajścia policja wyprowadziła go z mieszkania. T.S. opuścił wówczas lokal zabierając ze sobą połowę swoich rzeczy, a po kilku dniach zabrał resztę. Z wyjaśnień T.S. wynika natomiast, że w dniu [...] stycznia 2011r. został wyrzucony z omawianego lokalu przez matkę D.S. i brata K.S.. Już wcześniej zakazali mu korzystania z kuchni, lodówki, pralki i łazienki oraz straszyli go, że wymienią zamki w drzwiach. T.S. potwierdził, że z lokalu wyprowadziła go policja. Swoje rzeczy osobiste odebrał dopiero wieczorem po prośbach kierowanych do matki, by go wpuściła do lokalu. Podczas pakowania rzeczy ślusarz wymieniał już zamki. Obecnie nie ma dostępu do lokalu, w którym mieszkał. Wobec zaistniałej sytuacji T.S. w dniu [...] lutego 2011 r. wniósł pozew do Sądu Rejonowego dla W., [...] w sprawie przywrócenia naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu (sygn. akt [...]). Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż z protokołu z przeprowadzonej rozprawy administracyjnej wynika, że po wyjściu T.S. z więzienia, matka wpuściła go do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. dając możliwość umycia się, uprania odzieży, spożycia posiłku. K.S. stwierdził, że brat wykorzystał tę sytuację i nie chciał już opuścić mieszkania, lecz nie występował na drogę prawną, by usunąć T.S. z przedmiotowego lokalu. Przesłuchani w sprawie świadkowie L.M. i K.G. nie byli obecni przy wyprowadzaniu T.S. przez policję, nie wiedzą w jakich okolicznościach opuścił przedmiotowy lokal. Wskazali jedynie, że widywali go na terenie osiedla lub klatki schodowej, ostatnio w styczniu 2011 roku. Rozpatrując niniejszą sprawę Wojewoda [...] stwierdził, że Prezydent W. prawidłowo nie dopatrzył się zaistnienia po stronie T.S. przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego. Ustalenia organu I instancji w tym przedmiocie dokonane zostały na podstawie wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego, który został oceniony w granicach swobodnej oceny dowodów. W ocenie Wojewody [...] nie można uznać za dobrowolne opuszczenie lokalu w sytuacji, kiedy osoba zainteresowana podjęła prawem przewidziane środki do ochrony swoich praw do przebywania w nim, tj. złożyła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania (z ustaleń organu odwoławczego wynika, że sprawa ta została zawieszona). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że żądanie przywrócenia naruszonego posiadania nie jest żądaniem skierowanym do prawa lecz dotyczy stanu taktycznego. Nie zmierza do pozbawienia naruszyciela prawa posiadania rzeczy lecz do odzyskania przez dotychczasowego posiadacza faktycznego władztwa nad rzeczą w związku z samowolą uprawnionego w realizowaniu przysługującego mu prawa do rzeczy. Organ wskazał jednocześnie, że w sytuacji, gdy wolności i prawa właścicielskie są naruszane przez działania osób trzecich, właściciel ma możliwość skorzystania z instrumentów jakie przewidują przepisy prawa cywilnego, aby pozbyć się z lokalu osoby nie posiadającej do niego żadnego tytułu prawnego, tj. wystąpić do sądu powszechnego o eksmisję. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. K.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organom prowadzącym postępowanie błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący podkreślił, iż T.S. opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie, w którym przebywać miał tylko tymczasowo, korzystając z uprzejmości swojej matki. Wskazał, iż T.S. jest trwale związany z innym miejscem zamieszkania. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 zwanej dalej p. p. s. a.). Oceniając zaskarżone decyzje w oparciu o powołane kryteria orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2011 r., nr [...] orzekającą o odmowie wymeldowania T.S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Orzekające w sprawie organy uznały, iż nie została spełniona przesłanka dobrowolności przy opuszczaniu lokalu przez T.S. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego do czego zobowiązane są na podstawie art. 7 i 77 k.p.a., nie wykazując należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Zebrane natomiast w sprawie dowody oceniły z naruszeniem zasady zawartej w art. 80 k.p.a. tj. swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji uzasadnienia wydanych decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107§ 3 k.p.a. Podstawę materialno - prawną podejmowanych w sprawie decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Podkreślić w tym miejscu należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak o Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach osoby zainteresowanej. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m. in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 EX nr 50123; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2003r, sygn. akt V SA 2323/02 LEX nr 159183). A zatem o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt opuszczenia lokalu przez T.S. w styczniu 2011 r. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do wyjaśnienia kwestii czy to opuszczenie miało charakter dobrowolny. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy oceniając tę okoliczność na podstawie zebranego sprawie materiału dowodowego naruszyły art. 80 k.p.a., opierając się w zasadzie na twierdzeniach T.S., iż został on z przedmiotowego lokalu wyrzucony. Organy oceniając zebrany w sprawie materiał dowody pominęły wyjaśnienia skarżącego, który podnosił iż to zachowanie T.S. naruszające zasady współżycia społecznego, uniemożliwiające wspólne zamieszkiwanie w istocie doprowadziło do tego, że skarżący poprosił o interwencję policję. Ostatecznie T.S. opuścił jednak lokal nr [...] przy ul. [...] sam, zabierając swoje rzeczy. Nie można, więc powiedzieć że opuszczenie lokalu przez T.S. miało miejsce z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Podkreślić przy tym należy, iż fakt wniesienia przez T.S. pozwu do Sądu Rejonowego dla W. [...] w sprawie przywrócenia naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu (sygn. akt [...]), nie stanowi przeszkody aby przesłanka dobrowolności oceniona została przez organ administracji publicznej. Ponadto skarżący podniósł, iż obecnie ośrodek życiowy T.S. skoncentrowany jest w innym lokalu czego organy w niniejszej sprawie nie wyjaśniły. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że sprawa wymaga ponownej szczegółowej analizy we wskazanym wyżej kierunku, sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, których w niniejszej sprawie nie poczyniono. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.