IV SA/Wa 2003/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej - oddala skargę - Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia [...] września 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k. p. a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r., którą W. Z. cofnięto indywidualną ilość referencyjną dostaw w wysokości 14192 kg. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż z rejestru producentów prowadzonego przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. wynika, że W. Z. w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. nie wprowadziła do obrotu mleka w ramach posiadanej indywidualnej ilości referencyjnej dostaw, a w związku z tym, w roku kwotowym 2005/2006 nie wykorzystała indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej jej własność na dzień 1 kwietnia 2005 r. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. nr 93, poz. 897 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku, gdy producent nie wprowadził do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ramach przyznanej indywidualnej ilości referencyjnej, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego cofa, w drodze decyzji, przyznaną indywidualną ilość referencyjną. Organ drugiej instancji powołał art. 15 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiający opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (OJL nr 270 z dnia 21 października 2003 r.), który stanowi, że cofnięcie indywidualnej ilości referencyjnej nie nastąpi w przypadku siły wyższej oraz w należycie uzasadnionych przypadkach mających tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Przykładowymi przypadkami siły wyższej zgodnie z art. 40 rozporządzenia Rady nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (OJL nr 270 z dnia 21 października 2003 r.) są śmierć rolnika, długookresowa niezdolność rolnika do pracy, poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemia dotykająca część lub cały żywy inwentarz gospodarza. Zdaniem organu odwoławczego okoliczności wskazane przez W. Z. tj. opóźnienie związane z dostarczeniem schładzalnika i niedokończony remont budynku inwentarskiego, nie mogą być uznane za wypadek siły wyższej lub należycie uzasadniony przypadek mający wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego. Skargę na powyższą decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła W. Z. wnosząc o jej Sygn. akt IV SA/Wa 2003/06 uchylenie. Skarżąca podniosła, że w latach 2004-2006 nie była w stanie przygotować gospodarstwa pod wymagania unijne, ponieważ sama prowadzi gospodarstwo i sama wychowuje czworo dzieci. Wskazała, że spłaca kredyt zaciągnięty po objęciu gospodarstwa po rodzicach w 1976 r., a w 1995 r. została uznana przez komisję lekarską za niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym. Podniosła ponadto, iż błędnie została pokierowana przez służby doradcze i dokonała konwersji kwoty bezpośredniej na hurtową zanim otrzymała atest weterynaryjny. Skarżąca wskazała również na trudności i opóźnienia w zamontowaniu schładzalnika do mleka w jej gospodarstwie. Ponadto podniosła, że w latach 2005-2006 poniosła szkody z powodu suszy i na tą okoliczność przedstawiła stosowny dokument Komisji Społecznej powołanej przez Wojewodę [...] . W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko podnosząc jednocześnie, że dopiero w skardze skarżąca przedstawiła okoliczności dotyczące stanu rodzinnego, zdrowotnego i stanu gospodarstwa. Zdaniem organu drugiej instancji powyższe okoliczności nie stanowią jednak siły wyższej w rozumieniu wyżej powołanego rozporządzenia Rady, ponieważ skarżąca podjęła błędne decyzje gospodarcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Legitymuje to sądy administracyjne do dokonywania kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Na podstawie art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o regulacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. nr 129, poz. 1446 ze zm.), skarżąca decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. z dnia [...] lutego 2004 r. uzyskała indywidualną kwotę mleczną dla dostawcy bezpośredniego w wysokości 14192 kg. Z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, tj. z dniem 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. nr 244, poz. 2081 ze zm.). Jednocześnie zgodnie z art. 64 powyższej ustawy, utraciła moc ustawa z dnia 6 września 2001 r. o regulacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy z Sygn. akt IV SA/Wa 2003/06 dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych ilekroć w dotychczasowych przepisach jest mowa o indywidualnej kwocie mlecznej należy przez to rozumieć indywidualną ilość referencyjną. Na dzień 1 kwietnia 2005 r. skarżąca posiadała indywidualną ilość referencyjną w wysokości 14.192 kg mleka, jako dostawca bezpośredni, a na wniosek skarżącej decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B. z dnia [...] stycznia 2006 r. dokonano konwersji przysługującej jej indywidualnej ilości referencyjnej dla dostawcy bezpośredniego w wysokości 14192 kg. na indywidualną ilość referencyjną dla dostawcy hurtowego. Jak wynika z akt sprawy skarżąca w roku kwotowym 2005/2006 nie dostarczyła podmiotowi skupującemu żadnej ilości mleka lub przetworów mlecznych w ramach przyznanej indywidualnej ilości referencyjnej ani jako dostawca bezpośredni ani jako dostawca hurtowy. W takiej sytuacji właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych zobowiązany był cofnąć, w drodze decyzji, przyznaną producentowi indywidualną ilość referencyjną. Niezastosowanie przez właściwy organ tak drastycznej sankcji jaką przewiduje art. 32 ust. 2 w / w ustawy byłoby możliwe tylko wtedy, gdyby skarżąca udowodniła, że niewprowadzenie do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ramach przyznanej indywidualnej ilości referencyjnej było następstwem okoliczności kwalifikowanych jako siła wyższa, tj. takich, które są zdarzeniami zewnętrznymi, niemożliwymi do przewidzenia i niemożliwymi do zapobieżenia oraz w należycie uzasadnionych i uznanych przez właściwy organ przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną danego producenta. Zwolnienie producenta z sankcji przewidzianych w art. 32 ust 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w wyżej wymienionych okolicznościach znajduje podstawę w art. 15 ust. 3 obowiązującego rozporządzenia Rady nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych. Podniesione przez skarżącą okoliczności, które spowodowały, że nie dostarczyła do podmiotu skupującego przyznanej jej indywidualnej ilości referencyjnej, w ocenie Sądu, w sposób właściwy zostały uznane przez organ odwoławczy jako niezwalniające skarżącej z sankcji wynikającej z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Zdaniem Sądu okoliczności podniesione dopiero w skardze, że w latach 2004-2006 skarżąca nie była w stanie przygotować gospodarstwa pod wymagania unijne, ponieważ sama prowadzi gospodarstwo i wychowuje czworo dzieci, jak również że spłaca kredyt Sygn. akt IV SA/Wa 2003/06 zaciągnięty po objęciu gospodarstwa po rodzicach nie mogą być uznane za przejaw siły wyższej w rozumieniu przepisów w / w rozporządzenia Rady nr 1782/2003. Zdarzenia powodujące taki stan nie wystąpiły bowiem w ciągu roku kwotowego 2005/2006, lecz miały miejsce w okresie wcześniejszym. Podobnie fakt, iż w 1995 r. skarżąca została uznana przez komisję lekarską za niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym, ponieważ - jak słusznie organ odwoławczy zauważył w odpowiedzi na skargę - w tym stanie rzeczy skarżąca, jako nieprowadząca gospodarstwa rolnego, nie mogłaby w ogóle ubiegać się o przyznanie indywidualnej kwoty referencyjnej. Brak jest również dowodów na to, że skarżąca została błędnie pokierowana przez służby doradcze i w wyniku tego dokonała konwersji kwoty bezpośredniej na hurtową zanim otrzymała atest weterynaryjny. Natomiast okoliczności związane z zamontowaniem schładzalnika do mleka w gospodarstwie skarżącej nie można uznać za siłę wyższą, gdyż opóźnienia w tym zakresie były wynikiem decyzji podjętych przez skarżącą, która dopiero w dniu 28 czerwca 2006 r. zawarła umowy o jego zakupie. Jedynym zdarzeniem, które może być zakwalifikowane jako siła wyższa jest susza, której skutki - jak wynika z zaświadczenia wydanego przez Wojewodę [...] - dotknęły w lipcu 2005 r. gospodarstwo skarżącej. W ocenie Sądu nie są to jednak skutki mogące w znaczący sposób wpłynąć na zdolność produkcyjny gospodarstwa skarżącej, gdyż skutkami suszy objęte było tylko 6,73 ha gruntów na poziomie strat od 55% do 65%, gdy tymczasem skarżąca w skardze podała, że "po przekazaniu gospodarstwo obejmować będzie obszar 37 ha, w tym 18 ha trwałych użytków rolnych." Ponadto, jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skarżąca produkowała w roku kwotowym 2005-2006 mleko, jednak nie odstawiała go do podmiotu skupującego. Skarżąca na rozprawie sądowej podała, że wyprodukowane mleko zużyła na potrzeby własnego gospodarstwa i sprzedała sąsiadom. Z tych wszystkich względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.