IV SA/Wa 2004/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-23

Skład orzekający: Marzena Milewska-Karczewska, Łukasz Krzycki, Jarosław Łuczaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli numery ewidencyjne nieruchomości uległy zmianie w wyniku podziału, mimo że same nieruchomości nadal istnieją?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości nie staje się bezprzedmiotowe jedynie z powodu zmiany numerów ewidencyjnych nieruchomości, jeśli same nieruchomości nadal istnieją. Zmiana numeracji jest jedynie zmianą nomenklatury, a nie zanikiem przedmiotu postępowania. Organ powinien zbadać, czy w wyniku podziału nie nastąpiła sytuacja, w której nowopowstałe działki nie graniczą już z nieruchomością objętą wnioskiem o rozgraniczenie, co mogłoby stanowić podstawę do częściowego umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Burmistrz umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na nieistnienie działek ewidencyjnych, których dotyczyło. Skarżący podnieśli, że zmiana nazw własnych nieruchomości nastąpiła w wyniku podziału, ale nie wpłynęła na przebieg granic. SKO wyjaśniło, że wcześniejsza decyzja o rozgraniczeniu została unieważniona z powodu dotyczenia nieistniejących działek, a nowe postępowanie umorzono, gdyż dotyczyło działek, które już nie istnieją. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając dowolność oceny dowodów i brak wypowiedzi co do terminu i trybu wniesienia odwołania od pierwotnej decyzji o rozgraniczeniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza G. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz J. P. i W. P. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. P. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza G. z dnia [...] kwietnia 2017 roku nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz J. P. i W. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w miejscowości [...], gmina [...]: oznaczonej jako działka nr [...], uregulowana w księdze wieczystej nr [...], stanowiąca własność W. i J. małżonków P. – z oznaczoną jako działka nr [...] uregulowana w księdze wieczystej nr [...], będąca własnością M. Ł. oraz oznaczoną jako działka nr [...], uregulowana w księdze wieczystej nr [...], będąca własnością M. i J. małżonków R. Stan sprawy przedstawiał się następująco: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], Burmistrz [...] umorzył na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w miejscowości [...], gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność W. i J. P. (dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) z nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą własność M. Ł. (dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]) oraz z nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...], stanowiącą własność M. i J. R.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż postępowanie w sprawie rozgraniczenia ww. nieruchomości - wszczęte postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. - stało się bezprzedmiotowe, ponieważ działki ewidencyjne, których ono dotyczy, nie istnieją. Od decyzji tej odwołali się W. i J. P. podnosząc, iż zmiana nazw własnych nieruchomości nastąpiła w wyniku podziału działek nr [...] i nr [...], ale nie miała ona wpływu na przebieg granic wykazanych w tym postępowaniu. W związku z lakonicznym uzasadnieniem zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwsze kolejności wyjaśniło, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], Kolegium stwierdziło nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], orzekającej o rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości, ponieważ dotyczyła ona rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych jako działki o numerach [...] i [...], które w chwili jej wydania już nie istniały, bowiem decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...], organ I instancji zatwierdził podział działki nr [...] z obrębu [...] na działki nr [...] (przeznaczoną pod poszerzenie drogi) i nr [...], a decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], zatwierdził podział działki nr [...] z obrębu [...] na działkę nr [...] (przeznaczoną pod poszerzenie drogi) i nr [...]. Pierwsza z ww. decyzji stała się ostateczną w dniu [...] października 2013 r., a druga w dniu [...] listopada 2013 r.. Ze względu na skutek ex tunc ww. decyzji nadzorczej Kolegium, organ I instancji zobligowany był ponownie rozpoznać wniosek skarżących o dokonanie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, tj. zakończyć postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte postanowieniem z dnia [...] września 2008 r.. Jednakże z uwagi na fakt, iż postępowanie to dotyczy działek ewidencyjnych już nieistniejących, stało się bezprzedmiotowe, a co za tym idzie należało je umorzyć. SKO wskazało, że numer działki jest desygnatem konkretnej powierzchni gruntu (nieruchomości) z wszelkimi tego konsekwencjami wynikającymi z przepisów prawa. Numer działki w obrocie prawnym funkcjonuje jako nazwa własna, określająca konkretną wielkość, położenie i ukształtowanie terenu, z czym wiążą się konkretne prawa. W konsekwencji kolejną decyzję orzekającą o rozgraniczeniu działek gruntu, które nie istnieją, należałoby uznać za dotkniętą kwalifikowanymi wadami określonymi w art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa. Organ ten zauważył także, iż przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.), nie przewidują wydania decyzji odmawiającej rozgraniczenia nieruchomości. Dlatego też SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...]. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. P. i J. P. zaskarżyli powyższą decyzję w całości i zarzucili jej : 1. dowolność oceny materiału dowodowego polegającą na nadaniu przez SKO wyższej rangi decyzjom podziału nieruchomości uczestniczących w rozgraniczeniu od decyzji o rozgraniczeniu objętych tym postępowaniem nieruchomości; 2. brak wypowiedzi co do terminu i trybu wniesienia odwołania przez strony postępowania od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], o rozgraniczeniu nieruchomości. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie nowej decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "ppsa"), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, w myśl art. 134 ppsa, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu skarga była zasadna, a za błędne uznać należało stanowisko organu, zgodnie z którym postępowanie mające na celu rozgraniczenie opisanych wyżej nieruchomości stało się bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, iż dotyczy działek ewidencyjnych już nieistniejących. Art. 105 § 1 kpa stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza zatem, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W sprawach o rozgraniczenie opisana wyżej sytuacja nie powstaje wówczas, gdy zmieniły się jedynie numery rozgraniczanych nieruchomości. Nie oznacza to bowiem, że rozgraniczane nieruchomości przestały istnieć. Zmieniła się tylko ich nomenklatura, zaś nieruchomości jako takie istnieją nadal. Rozpoznawana sprawa dotyczy rozgraniczenia działki skarżących (nr [...]) z sąsiednimi działkami, pierwotnie oznaczonymi numerami ewidencyjnymi [...] i [...]. Na skutek podziału tych ostatnich dwóch działek powstały działki oznaczone numerami [...] i [...] oraz [...] i [...], przy czym nowopowstałe działki [...] i [...] zostały przeznaczone na poszerzenie drogi. Zdaniem Sądu, jak wskazano wyżej, kwestia podziału nieruchomości co do zasady nie ma wpływu na ich rozgraniczenie, chyba że w wyniku podziału wydzielone zostały działki, które nie graniczą już z nieruchomością, objętą wnioskiem o rozgraniczenie. Dopiero w tej ostatniej sytuacji zachodzą podstawy do częściowego umorzenia postępowania rozgraniczeniowego, tj. w odniesieniu do działek niegraniczących już z nieruchomością, której dotyczy wniosek o rozgraniczenie. Z uwagi na to przede wszystkim podnieść należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy Burmistrz [...] z urzędu winien wziąć pod uwagę fakt podziału nieruchomości, z którymi rozgraniczana jest działka skarżących, zwłaszcza że to on sam zatwierdził projekty tych podziałów. W dalszej kolejności rolą organu I instancji powinno być zbadanie, czy któraś z nowopowstałych działek ([...],[...],[...] lub [...]) nie graniczy z działką nr [...], tzn. czy w odniesieniu do którejś z nowopowstałych działek zachodzą podstawy do umorzenia (w tej części) postępowania rozgraniczeniowego. Tylko w takiej mierze zasadne będzie zastosowanie art. 105 § kpa. W związku z powyższym, z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 kpa, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji. O kosztach postępowania w punkcie 2. wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżących kwotę składa się uiszczony przez nich wpis od skargi w kwocie 200 zł, ustalony na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło