IV SA/Wa 2006/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skarg K. G., J. G., J. K. i C. K. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) sierpnia 2007 r. nr (...) w przedmiocie uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia - oddala skargi - Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. po rozpatrzeniu zażaleń na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] grudnia 2006 r. uzgadniające w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej P. Sp. z o.o. na działce nr [...] w D., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i uzgodnił je bez warunków, na które wskazał organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne: Wójt Gminy G. rozpatrując wniosek P. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na działce [...] w D., wystąpił do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. o uzgodnienie przedsięwzięcia na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. uzgodnił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia z zastrzeżeniem zachowania warunku "bezpośrednio po uruchomieniu stacji bazowej i każdorazowo w razie zmiany warunków pracy obiektu należy niezwłocznie wykonać pomiary kontrolne gęstości mocy emitowanego niejonizującego promieniowania elektromagnetycznego". Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ stwierdził, że obowiązek nałożony na inwestora przez organ pierwszej instancji wynika wprost z przepisów prawa tj. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883), co oznacza, że w postanowieniu jest zbędny. Z tego powodu uchylił zaskarżone postanowienie w całości i rozpatrzył ponownie sprawę uzgadniając realizację przedsięwzięcia, bez nakładania na inwestora obowiązków. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu J. K. działającego przez pełnomocnika Z. G., J. i C. K. oraz R. i B. K. stwierdził, że nie są zasadne. Stacja bazowa telefonii komórkowej zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i jej realizacja dopuszczalna jest wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ właściwy do wydania decyzji zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. o uzgodnienie przedsięwzięcia i przedłożył wszystkie wymagane dokumenty, o jakich mowa w art. 48 ust. 3 Prawo ochrony środowiska. Na podstawie tych dokumentów organ wydał postanowienie, które zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Jak wynika z raportu oddziaływania na środowisko i aneksu do raportu, w skład przedmiotowej bazy wejdzie system antenowy zainstalowany na wieży o wysokości 51,5 m oraz urządzenia zasilające, sterujące i aparatura nadawcza zainstalowane u podnóża wieży w specjalnym kontenerze. Równoważna moc promieniowana izotropowo całej instalacji antenowej wynosi 32885,06 W. Według obowiązujących przepisów wartość graniczna gęstości mocy promieniowania poniżej której uznano przebywanie ludzi za nieszkodliwe, ustalona została na podstawie aktualnego stanu wiedzy na poziomie 0,1 W/m2. Jest to wartość 50 razy mniejsza od wartości, przy której obserwuje się efekty oddziaływania pól mikrofalowych (Instytut Telekomunikacji i Akustyki Politechniki Wrocławskiej prof. Hubert Trzaska, Biuletyn Medycyny Pracy 2003 r. 54. str. 197 – 201). W przedłożonym raporcie została przeprowadzona pełna analiza rozkładu pól elektromagnetycznych, których średnia gęstość mocy przekracza dopuszczalną wartość 0,1 W/m2 określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzenia dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Zasięg obszaru występowania pól elektromagnetycznych o przekroczonej lub równej wartości dopuszczalnej średniej gęstości mocy wystąpi na wysokości od 34,86 m n.p.t. do 55,41 m n.p.t. w zasięgu maksymalnym ok. 82,4 m od anten sektorowych oraz na wysokości od 49,85 m n.p.t. do 51,55 m n.p.t. w zasięgu maksymalnym około 38,05 m od anten radiolinii. Oznacza to, że obszar ponadnormatywnych pól elektromagnetycznych będzie występował znacznie powyżej istniejącej i mającej powstać w przyszłości zabudowy, gdyż zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego maksymalna wysokość zabudowy na terenie Sołectwa D. wynosi trzy kondygnacje lub 11 m. Plan przewiduje także możliwość rozbudowy systemu do zaistniałych potrzeb w tym również masztów dla instalacji urządzeń przekaźnikowych. Działka na której ma być usytuowana stacja bazowa znajduje się na terenie oznaczonym w planie RP o funkcji rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Obszar ponadnormatywnych pól elektromagnetycznych został przedstawiony w raporcie w formie graficznej na kopii mapy ewidencyjnej, na której nie są uwidocznione żadne budynki mieszkalne. Odnosząc się do zażalenia K. i J. G. organ stwierdził, że budynki mieszkalne, o których mówią, nie są uwidocznione na mapie i raport ich nie ujmuje. Jednak obszar, na którym wystąpi pole elektromagnetyczne ponadnormatywne znajduje się na znacznych wysokościach, w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi. Realizacja przedsięwzięcia nie dyskwalifikuje działek sąsiadujących z miejscem inwestycji jako terenów pod zabudowę. Skargi na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J. i J. G. oraz J. i C. K. W obu jednobrzmiących skargach zarzucają naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.: art. 7 – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, art. 10 – poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do całego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, art. 77 – poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego; art. 80 – poprzez uznanie okoliczności sprawy za udowodnione, bez wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego, art. 107 § 3 - poprzez pominięcie uzasadnienia faktycznego, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Podnosząc powyższe zarzuty wnoszą o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu zarzutów skarżący wskazali, że organ pierwszej instancji oparł się na niekompletnym raporcie, który został uzupełniony aneksem opracowanym w styczniu 2007 r., już po wydaniu postanowienia przez organ pierwszej instancji, a ponadto organ drugiej instancji uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, co w ich ocenie spowodowało, że postanowienie organu drugiej instancji jest wadliwe, wydane w trybie pierwszoinstancyjnym. Raport według skarżących nie zawiera oddziaływania inwestycji na środowisko w szczególności ludzi, zwierząt, roślin, wodę i powietrze, ziemię, klimat, krajobraz, dobra materialne i nie uwzględnia wzajemnego oddziaływania tych elementów na siebie. Skarżący powołują się na opracowanie naukowe, według którego pole elekromagnetyczne może wpływać na OUN powodując u narażonych występowanie bólów głowy, zespołów rzekomonerwicowych, zaburzeń wegetatywnych i domagają się by organ zajął stanowisko wobec tych twierdzeń. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w zakresie uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w ramach procedury ocen oddziaływania na środowisko, które kończy się wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W toku procedury ocen wymagane jest uzgodnienie między innymi przez Państwowego Inspektora Sanitarnego (art. 57 ust 1 Prawo ochrony środowiska). Przepisy nie określają co ma być przedmiotem uzgodnienia. Organ uzgadniający wydaje więc rozstrzygnięcie kierując się zakresem swojej kompetencji, na podstawie informacji zawartych we wniosku inwestora, a w szczególności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 48 ust 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska ). Zgodnie z ustawą z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006. Nr 122 poz. 851) Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny środowiska, w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobieganiu powstawania chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Wykonywanie zadań polega m.in. na sprawowaniu zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy m.in. uzgadnianie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Stacja bazowa telefonii komórkowej zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla której sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest obowiązkowe jeżeli instalacja emituje pole elektromagnetyczne, którego równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 100 W i emituje pole elektromagnetyczne o częstotliwości do 30 KHz do 30 GHz (stan prawny przed nowelą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko z dnia 21 sierpnia 2007 r. (Dz. U. z 2004, Nr 257 poz. 2573). Realizacja takiego przedsięwzięcia dopuszczalna jest wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która to decyzja wymaga uzgodnienia m.in. z wojewódzkim inspektorem sanitarnym. W przedmiotowej sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dokonał Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. Inwestor przedłożył wymagane prawem dokumenty, w tym raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jak wynika z raportu projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej ma być zlokalizowana na działce nr [...], która to działka położona jest, według ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sołectwa D. (uchwała Rady Gminy w G. z dnia [...] sierpnia 2002 r.), w obszarze oznaczonym symbolem RP – strefa rolniczej przestrzeni produkcyjnej, na której plan dopuszcza zabudowę siedliskową, preferując rozwój gospodarstw rodzinnych. Teren projektowanej inwestycji przylega do terenu oznaczonego w planie TMN2 – mieszkalnictwo w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej wraz z usługami, maksymalna wysokość dwie kondygnacje. Projektowana baza to system anten zainstalowanych na wieży o wysokości 51,5 m oraz urządzenia zasilające, sterujące, nadawcze zainstalowane u jej podnóża, w specjalnym kontenerze. Według obowiązujących przepisów opartych na aktualnym stanie wiedzy gęstość mocy promieniowania, poniżej której przebywanie ludzi uznano za nieszkodliwe ustalone zostało na poziomie 0,1 W/m2. Jest to wartość, jak wskazuje organ powołując się na opracowanie prof. Huberta Trzaski (Biuletyn Medycyny Pracy z 2003 r. nr 54), 50 razy mniejsza od wartości, przy której obserwuje się efekty oddziaływania pól mikrofalowych. Analiza rozkładu pól elektromagnetycznych, których średnia gęstość mocy przekracza dopuszczalną wartość 0,1 W/m2 określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzenia dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003. Nr 142 poz. 1883) wskazuje, że zasięg obszaru występowania pól elektromagnetycznych przekraczalnej lub równej wartości dopuszczalnej średniej gęstości mocy występuje na wysokości od 34,86 m n.p.t. do 55,41 m n.p.t. w zasięgu około 82,4 m od anten sektorowych oraz na wysokości od 49,85 m n.p.t. do 51,55 m n.p.t. w zasięgu maksymalnym około 38,05 m od anten radiolinii. Oznacza to, że obszar występowania pól elektromagnetycznych uznanych za niebezpieczne dla zdrowia ludzi będzie występować znacznie powyżej istniejącej zabudowy, a także mającej powstać w przyszłości zabudowy na podstawie ustaleń planu. Jak już wyżej wspomniano plan dopuszcza na tym terenie zabudowę dwukondygnacyjną. Rysunek graficzny zawarty w raporcie pokazuje, że pola elektromagnetyczne o wartości ponadnormatywnej wykraczają poza granicę terenu projektowanej inwestycji ale występują w przestrzeni niedostępnej dla ludzi. Skarżący słusznie podnieśli na etapie postępowania administracyjnego, a także w skargach, że mapa geodezyjna na której autor raportu analizował rozkład pól elektromagnetycznych była nieaktualna, gdyż nie zawierała istniejącej na niektórych działkach zabudowy mieszkaniowej i letniskowej. Na rozprawie skarżący i uczestnicy postępowania wyjaśnili, że działki [...], [...] i [...] są zabudowane. Ustalenia w tym zakresie zawarte w raporcie są wadliwe ale wadliwości ta pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia skoro raport stwierdza, że realizacja przedsięwzięcia nie dyskwalifikuje działek sąsiadujących z miejscem inwestycji jako terenów pod zabudowę mieszkaniową. Odnieść to również należy do działek zabudowanych zwłaszcza, że działka [...] w całości, a działka [...] w znacznej części znajdują się poza zasięgiem pola elektromagnetycznego o gęstości ponadnormatywnej. W aneksie do raportu jego autor stwierdza, że realizacja przedsięwzięcia nie narusza interesów osób trzecich i nie zachodzi konieczność ustanawiania odrębną decyzją ograniczeń użytkowania terenów znajdujących się w zasięgu tego obszaru. Zawieszenie anten przewyższa otaczającą zabudowę, a przebywanie ludzi na poziomie terenu jest dopuszczalne. Aneks do raportu był sporządzony w styczniu 2007 r. tj. już po wydaniu postanowienia przez organ pierwszej instancji, co podnoszą skarżący. Zarzut ten nie może być skuteczny. Organ drugiej instancji – Główny Inspektor Sanitarny w wyniku wniesionych zażaleń rozpoznał sprawę na nowo dysponując już aneksem do raportu, z którego wnioski zawarł w zaskarżonym postanowieniu. Nie oznacza to, że zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem pierwszoinstancyjnym. Nie są, w ocenie Sądu, także trafne zarzuty podniesione na rozprawie przez przedstawiciela Stowarzyszenia, że raport jest wadliwy i nie odpowiada wymogom jakie wynikają z przepisów ustawy o ochronie środowiska tj. art. 47 i art. 52 ust 1. W postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się i analizuje wpływ danego przedsięwzięcia m.in. na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi. Sporządzony raport spełnia wymogi ustawowe i wynika z niego, że jedynym zanieczyszczeniem towarzyszącym funkcjonowaniu stacji bazowej telefonii komórkowej jest energia promieniowania elektromagnetycznego emitowana przez układy antenowo – nadawcze. Czynnik ten będzie oddziaływać na środowisko w sposób ciągły, ale wiadomo, że nie podlega kumulacji jak przy innych zanieczyszczeniach typu gazy, pyły. Cytowane już rozporządzenie wykonawcze do ustawy Prawo ochrony środowiska określa tylko gęstość pola elektromagnetycznego uznaną w oparciu o aktualną wiedzę za niebezpieczną dla ludzi (0,1 W/m2) a ta będzie występować na dużej wysokości (od 34,86 m), w obszarze niedostępnym dla ludzi. W tej sytuacji zarzuty, że raport nie określa oddziaływania na rośliny, zwierzęta, wodę, ziemię są nieuzasadnione, gdyż przepisy prawa nie określają dopuszczalnej normy gęstości pola elektromagnetycznego dla innych elementów środowiska niż człowiek. Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2007 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargi oddalił.