IV SA/Wa 2006/07

PostanowienieWSA w Warszawie2009-01-27

Skład orzekający: Aneta Żak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wezwania sądu do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, a jednocześnie uiściła już należne koszty postępowania?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona uchyliła się od obowiązku przedstawienia na wezwanie sądu dokumentów i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej. Dodatkowo, fakt uiszczenia przez stronę należnych kosztów postępowania świadczy o jej zdolności do ponoszenia obciążeń finansowych, co wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w celu uniknięcia uszczerbku w koniecznym utrzymaniu.
Stan faktyczny
Skarżący J. i C. małż. K. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego. Wnioskodawcy wskazali na łączny dochód rodziny oraz posiadany majątek. Sąd wezwał ich do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających dochody, wydatki oraz sytuację majątkową, jednak wezwanie pozostało bez odpowiedzi. W międzyczasie jeden ze skarżących uiścił wpis od skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawny wniosku J. K. i C. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G., J. G., J. K. i C. K. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. We wniosku z dnia 10 listopada 2008 r. złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący J. i C. małż. K. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowym wszczętym skargą na opisane powyżej postanowienie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wskazali, że łączący dochód ich trzyosobowej rodziny (skarżący posiadają syna ur. 1977 r.), uzyskiwany z tytułu emerytur skarżących oraz renty syna wynosi 5.050,17 zł miesięcznie brutto. Skarżący oświadczyli, że są właścicielami parteru domu dwurodzinnego (80 m2) oraz działki budowlanej (2500 m2), innego majątku nieruchomego, ani oszczędności nie posiadają. Uzasadniając wniosek podnieśli, że w wyniku błędnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2008 r. odrzucającego ich skargę, zmuszeni byli wnieść skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego, co naraziło ich na koszty. Wątpliwości odnoszące się do sytuacji majątkowej wnioskodawców uzasadniały wezwanie ich w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) do uzupełnienia złożonego wniosku w wyznaczonym, 7-dniowym terminie, m.in. poprzez: 1) nadesłanie aktualnych dokumentów ujawniających uzyskiwane dochody, 2) przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne za podany w wezwaniu okres, 3) przedstawienie informacji o wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie się, 4) wyjaśnienie, w jaki sposób wykorzystywana jest posiadana przez skarżących nieruchomość oraz skąd skarżący czerpią środki na jej utrzymanie, a także czy czerpią z niej dochód. Wezwanie zostało doręczone wnioskodawcom w dniu 10 grudnia 2008 r., jednakże do dnia rozpoznania niniejszego wniosku pozostało bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 p.p.s.a., wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Zasadność przyznania prawa pomocy musi zatem wynikać z oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania oraz jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Niezależnie od stwierdzenia, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy skoro wnioskodawcy uchylili się od obowiązku przedstawienia na wezwanie referendarza sądowego dokumentów oraz od złożenia dodatkowych wyjaśnień mających na celu uprawdopodobnić ich aktualną sytuację majątkową (finansową), to należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania nie występują żadne wymagalne koszty tego postępowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 14 stycznia 2009 r. C. K. uiścił wpis należny od skargi kasacyjnej, co zwalnia od obowiązku zapłaty tego wpisu jego żonę, solidarnie zobowiązaną do ponoszenia kosztów postępowania. Zapłata wszystkich należnych dotychczas kosztów sądowych w sprawie potwierdza zdolność skarżących do ponoszenia obciążeń finansowych związanych z prowadzonym postępowaniem i świadczy zarazem o tym, że ewentualna konieczność ponoszenia wydatków związanych z przyszłymi, warto też podkreślić - potencjalnymi - opłatami sądowymi (opłaty kancelaryjne za odpisy czy kopie wydruków dokumentów z akt sprawy), nie będzie wiązała się z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym dla skarżących. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło