IV SA/Wa 2009/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "Z." z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia (...) lipca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Stowarzyszenie " Z." od decyzji Prezydenta W. z dnia (...) lutego 2007 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie stacji UMTS (...) na wieży, projektowanej przy u. (..) w Dzielnicy (...) m. W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż na wniosek inwestora (..) Sp. z o.o., Prezydent W. ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wskazanego wyżej przedsięwzięcia. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 129, poz. 902 ze zm.) realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację. Jak stanowi art. 47 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia m.in. bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi. Treść decyzji określa dyspozycja art. 56 ust. 2 omawianej ustawy. W ocenie Kolegium przytoczone regulacje nie zostały naruszone. Dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883), co uwzględniono w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącym podstawę orzekania w sprawie. W kontekście zarzutów podnoszonych w odwołaniu, Kolegium wskazało, iż w rozpatrywanym przypadku realizacja postulatów Stowarzyszenia a więc niedopuszczenie do realizacji przedsięwzięcia, prowadziłoby do naruszenia prawa. Badanie potencjalnego wpływu promieniowania powstającego w wyniku eksploatacji stacji na zdrowie ludzi, zdaniem organu, byłoby niezasadne. Przywołując treść art. 144 omawianej ustawy, z którego wynika, iż eksploatacja instalacji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska organ ocenił, iż brak jest podstaw do twierdzenia, iż norma ta zostanie naruszona. Dodatkowo, zdaniem Kolegium, zastosowana technologia uwzględnia postęp naukowo-techniczny (art. 143 pkt 8 ustawy cyt. ustawy). Organ pierwszej instancji nie naruszył przepisów art. 6 ust. 8 Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706) albowiem fakt nieuwzględnienia argumentacji i żądań Stowarzyszenia dowodzi jedynie, iż pozostawały one bez wpływu na wynik postępowania. W obszernej skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie "Z.", zwane dalej skarżącym, podniosło zarzut naruszenia prawa procesowego w zakresie właściwego wyjaśnienia sprawy oraz uzasadnienia orzeczenia (art. 6, 7, 8, 77 i 107 § 3 kpa.) poprzez faktyczne nie odniesienie się do podnoszonych uwag i zarzutów, a także istotnych dla sprawy dowodów (art. 75 § 1 kpa.). Skarżący wskazał, iż w analogicznych sprawach organ odwoławczy uchylał orzeczenia organu I. instancji i przekazywał sprawę do powtórnego rozpoznania, wskazując potrzebę oceny przedkładanych przez Stowarzyszenie dokumentów, Nadto skarżący podniósł, iż organy administracji nie uwzględniły ratyfikowanej Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących ochrony środowiska sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706), w której dużą wagę przykłada się do zapewnienia społeczeństwu faktycznego udziału w postępowaniu (art. 2 i 6 Konwencji), Co więcej, pominięto przepisy prawa wspólnotowego poprzez nie uwzględnienie wniosków składanych przez organizację ekologiczną oraz nie rozważnie na dostatecznie wczesnym etapie możliwych wariantów przedsięwzięcia (przeanalizowano wyłącznie warianty proponowane przez inwestora odnośnie lokalizacji najkorzystniejsze dla potrzeb operatora, pomimo wskazania przez skarżącego alternatywnej lokalizacji,) W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana w myśl art. 46 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Jak stanowi art. 46 ust. 3 w/w ustawy orzeczenie to wydaje się po dokonaniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym, gdy chodzi o przedsięwzięcie wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, wymaganym elementem dokumentacji, na podstawie, której przeprowadza się ocenę, jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ( art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy). W niniejszej sprawie organy administracji ustaliły na podstawie zgromadzonej dokumentacji, iż z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska jest możliwa realizacja przedsięwzięcia ujętego we wniosku o wydanie decyzji. Podstawą orzekania były m.in. informacje zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. I tak, organ ustalił, iż w wyniku realizacji przedsięwzięcia, przy zachowaniu zakładanych parametrów technicznych, nie dojdzie do przekroczenia norm jakości środowiska. Z uwagi na rodzaj przedsięwzięcia i jego potencjalne formy oddziaływania - przedmiotem szczegółowej analizy były skutki emitowania pól elektromagnetycznych. W świetle regulacji normatywnych, dopuszczalne poziomy tych pól określono wyłącznie odnośnie terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz dla miejsc dostępnych dla ludności (art. 122 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy). Odnosząc się do wartości dopuszczalnych, wskazanych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów, sporządzono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym w szczególności wyznaczono w przestrzeni granice zasięgów gęstości mocy o wielkościach normatywnych większych niż dopuszczalne tj. ponad 0,1 W/m2. Jak wynika z przedstawionych w raporcie rysunków i obliczeń obszary pól o promieniowaniu ponadnormatywnym wystąpią wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi, czyli w przestrzeni, dla której nie ustalono normatywnie żadnych wymagań. W tej sytuacji trafnie organy uznały, iż nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Organy orzekające nie stwierdziły wadliwości raportu, również skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wykazał, by raport ten był wadliwy. W tej sytuacji, wobec braku podstaw do stwierdzenia, iż w przypadku spełnienia określonych warunków zostaną naruszone normatywnie określone wymagania ochrony środowiska organ I instancji zasadnie wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań nie znajdowałaby, bowiem podstawy prawnej, a więc naruszałaby zasadę wynikającą z art. 6 kpa, zgodnie, z którą organy administracji działają na podstawie prawa. Wskazany stan formalnoprawny uzasadniał wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 138 § 1 pkt 1 kpa . Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w zakresie nie rozważenia okoliczności istotnych dla sprawy stwierdzić należy, iż jest on niezasadny. Rozpoznając środki odwoławcze organ II instancji przywołał w uzasadnieniu orzeczenia zwięźle okoliczności podnoszone przez skarżącego odnosząc się do nich, co do meritum. Nie podzielanie przez organ administracji stanowiska prezentowanego przez jedną ze stron postępowania, nie może być utożsamiane z nierozpatrzeniem uwag czy wniosków, o ile stanowisko organu zostanie uzasadnione ze wskazaniem stosownych okoliczności faktycznych i prawnych. Podkreślić należy, iż w myśl obowiązujących przepisów ochrona przed polami elektromagnetycznymi polega na utrzymywaniu tych pól, co najmniej na poziomach dopuszczalnych (art. 121 pkt 1 cyt. ustawy), które to poziomy określa wskazane wyżej rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. W ocenie Sądu, prowadzenie postępowania wyjaśniającego, odnośnie skutków oddziaływania pól elektromagnetycznych o gęstości nieprzekraczającej określonej normatywnie, co miałoby prowadzić ewentualnie do ograniczenia możliwości realizacji przedsięwzięcia w przypadku uznania prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków, oznaczałoby faktyczne pominięcie skutków treści obowiązującego rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Prowadzenie postępowania w tym zakresie byłoby, zatem bezzasadne i naruszałoby wyrażoną w art. 12 kpa zasadę ekonomii postępowania. Brak szczegółowego odniesienia się do przedłożonych w tej kwestii dowodów nie stanowi naruszenia art. 75 § 1 kpa. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje, podnoszona w skardze kwestia, iż w innych sprawach indywidualnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze nakazywało ponowne prowadzenie postępowania w tym zakresie. Analiza, czy stan faktyczny tych spraw był istotnie identyczny z przedmiotowym przypadkiem wykracza poza zakres orzekania, nie ma też znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy albowiem Sąd rozstrzyga tylko w granicach skargi dotyczącej skarżącego. Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii obowiązku przeanalizowania wariantów alternatywnych, stwierdzić należy, iż z akt sprawy istotnie nie wynika, aby analizowana była konkretna alternatywna wersja lokalizacji przedsięwzięcia, w stosunku do proponowanej przez inwestora- w raporcie o oddziaływaniu na środowisko analizie poddano wyłącznie wersję polegająca na podjęciu lub nie podejmowaniu przedsięwzięcia. Jednakże z przepisu art. 52 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy nie wynika expresis verbis, iż pojęcie alternatywnej wersji musi dotyczyć akurat innego wariantu lokalizacji. Rację ma skarżące Stowarzyszenie, iż oddziaływanie pól elektromagnetycznych może nie być obojętne dla zdrowia ludzi. Istotne, zatem znaczenie ma osiągniecie celu (w tym przypadku zapewnienie łączności), z jednoczesnym ograniczeniem potencjalnego negatywnego oddziaływania. Zasadne jest, więc poszukiwanie rozwiązań, które zapewniałyby zmniejszenie gęstości pól na terenach, gdzie skutki potencjalnych oddziaływań mogą dotyczyć większej ilości osób (gęstość zaludnienia). Mając na uwadze cechy infrastruktury sieci przekaźników telefonii komórkowej, nie można pominąć, iż z uwagi na specyficzne potrzeby znalezienie racjonalnej alternatywy odnośnie lokalizacji z punktu widzenia określonych potrzeb technicznych może być w wielu przypadkach praktycznie nie możliwe. Trzeba jednak zauważyć, iż w rozpatrywanej sprawie przedsięwzięcie ma być zlokalizowane na terenie wiejskim o rzadkiej zabudowie. Projektowana wieża znajdować się będzie na terenie działki, na której znajduje się rozdzielnia prądu. Na kierunku północnym, ponad 60 m od podstawy projektowanej wieży znajduje się budynek przemysłowy o wysokości nie większej niż 16 m n.p.t. Na kierunku zachodnim oraz północno-zachodnim, w odległości powyżej 40 m zlokalizowane są budynki gospodarcze o wysokości nieprzekraczającej 8 m n.p.t. W dalszym otoczeniu stacji, na kierunku wschodnim, w odległości ok. 100 m znajduje się budynek użytkowy o wysokości nie większej niż 14 m n.p.t. a w najbliższej okolicy dominują niezabudowane tereny rolne. W tej sytuacji formułowany przez Stowarzyszenie zarzut nie rozważenia wariantów alternatywnych, wobec nie przedstawienia ze swej strony tego rodzaju konkurencyjnych rozwiązań (generalnie korzystniejszych dla środowiska, biorąc pod uwagę różnorakie aspekty sprawy, jak i możliwość osiągniecie analogicznych celów gospodarczych przez inwestora oraz niepowodujących nadmiernych kosztów w myśl zasady zrównoważonego rozwoju), nie może być uznany za trafny. Obowiązek rozważenia rozwiązań alternatywnych w kontekście lokalizacji przedsięwzięcia (w zw. z treścią art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy) obejmuje wyłącznie sytuację, gdy w toku postępowania zostanie uprawdopodobnione, iż rozwiązania takie realnie istnieją, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca albowiem uczestnicząca w postępowaniu na prawach strony, organizacja społeczna, której statutowym celem jest ochrona środowiska, ograniczyła się jedynie do wskazania jako wariantu lokalizacji " na wysokim maszcie w głębi niezabudowanego obszaru-zał. graficzny". Nie sformułowała natomiast żadnych konkretnych i realnych propozycji odnośnie alternatywnej możliwości rozwiązania. Nietrafny jest także zarzut naruszenia stosownych przepisów Konwencji z Aarhus, w kontekście obowiązku państw sygnatariuszy zapewnienia zainteresowanej społeczności możliwości zgłaszania uwag na odpowiednio wczesnym etapie postępowania, gdy możliwe są różne warianty realizacji inwestycji (art. 6 ust. 4 Konwencji) jak i prawa, aby zgłoszone uwagi były rozważane przez administrację (art. 6 ust. 8). Przepisy Konwencji istotnie mają zastosowanie w sprawie z uwagi na treść jej art. 6 ust. 1 i zał. nr I pkt 20 w zw. z przepisami prawa krajowego - art. 51 ust. 1 i art. 53 ustawy Prawo ochrony środowiska i § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Stwierdzić należy, iż wymagania wynikające z Konwencji we wskazanych zakresach zostały wypełnione w ramach wypełniania wymagań wynikających z wewnętrznego porządku prawnego. Reasumując powyższe rozważania Sąd uznał za nietrafne zarzuty podniesione w skardze, nie stwierdził także z urzędu naruszenia prawa, które miałoby wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji