IV SA/Wa 2011/09

Dnia 17 maja 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Kaja Angerman, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2010 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. z siedzibą w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...]5 października 2009 r. [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] października 2009 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1oraz art. 127 § 2 kpa utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] czerwca 2009 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy autostrady [...] P. (bez węzła) – M. (bez węzła) km [...]. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. wnioskiem z dnia [...] lipca 2007 r. wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie autostrady [...] P. (bez węzła) – M. (bez węzła) km [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację powyższego przedsięwzięcia. Stowarzyszenie P. wnioskiem z dnia 10 maja 2009 r. wystąpiło o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska ustalił, że Stowarzyszenie P. nie brało udziału na prawach strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przedsięwzięcia polegającego na budowie autostrady [...] P. (bez węzła) – M. (bez węzła) km [...]. Wobec powyższego nie przysługuje mu prawo do złożenia wniosku o wznowienie tego postępowania. Jednocześnie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, iż nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy okoliczność, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. dopuścił Stowarzyszenie P. do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i dzielenia pozwolenia na budowę dla przedsięwzięcia pn.: Budowa autostrady [...] na odcinku P. [...] (bez węzła) – M. (bez węzła) od km [...] oraz Budowa autostrady [...] na odcinku P. (bez węzła) – P. [...] (z węzłem) od km [...], gdyż jest to odrębna i niezależna procedura kończąca się wydaniem pozwolenia na budowę. Skargą na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Stowarzyszenie P. W skardze podniesiono zarzuty co do poprawności przygotowanych dla inwestycji raportów oceny oddziaływania na środowisko, które nie zawierają, zdaniem skarżącego, rzetelnej, metodycznie poprawnej i kompletnej inwentaryzacji przyrodniczej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Biorąc pod uwagę wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] czerwca 2009 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla przedsięwzięcia budowy autostrady [...] P. (bez węzła) – M. (bez węzła) km [...]. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 kpa bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 kpa. Wznowienie postępowania – zgodnie z art. 147 kpa – następuje z urzędu lub na żądanie strony. Artykuł ten określa dwa sposoby wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania z urzędu oznacza, że organ administracji publicznej, niezależnie od strony wszczyna postępowanie. Może to uczynić z własnej inicjatywy lub inicjatywy innych podmiotów (nie będących stroną). Istotą wszczęcia postępowania z urzędu jest to, że inicjuje się je niezależnie od strony. Inicjatywa wszczęcia postępowania należy w takim przypadku do innych niż strona podmiotów. Występują one wobec organu administracji publicznej z określonym żądaniem, jeżeli wszczęte zostanie postępowanie, to będzie to postępowanie wszczęte z urzędu, z inicjatywy określonego podmiotu. Przyjmuje się, że postępowanie wznowieniowe z urzędu może zostać wszczęte przez organ z inicjatywy: organu administracji publicznej, na wniosek organizacji społecznej (art. 31 kpa), na skutek sprzeciwu wniesionego przez prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 184 § 1 kpa) oraz w wyniku skargi złożonej przez osobę trzecią (art. 235 kpa). Jednakże należy zauważyć, że wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania, w każdej prawomocnie zakończonej sprawie, celem sprawdzenia czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. Organizacja społeczna ma więc legitymację do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania wznowieniowego. W wyniku wniosku organizacji społecznej organ wszczyna jednak postępowanie z urzędu gdy uzna żądanie to za uzasadnione – art. 31 § 2 kpa. W przedmiotowej sprawie organ jednak nie wszczął postępowania wznowieniowego z urzędu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania może nastąpić również na wniosek strony. Według art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu zwykłym Nie budzi wątpliwości, że Stowarzyszenie P. nie było stroną postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody. W przedmiotowej sprawie organ prawidłowo ustalił, że Stowarzyszenie P. nie uczestniczyło także w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na prawach strony, w oparciu o art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, ze zm.). Przy czym należy zauważyć, że pojęcie "podmiot na prawach strony" nie jest tożsame z pojęciem "strony" w rozumieniu art. 28 kpa, a uprawnienia podmiotu na prawach strony nie są tożsame z uprawnieniami podmiotu mającego przymiot strony. Podmiot występujący w postępowaniu na prawach strony nie ma w tym postępowaniu ani interesu prawnego, ani obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa i z tego względu występuje w sprawie jedynie na prawach strony. W przedmiotowej sprawie z przyczyn podmiotowych wystąpiła niedopuszczalność wznowienia postępowania, co uzasadniało wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.