IV SA/Wa 2012/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...]; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżącego D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezesa D. Sp. z o.o., utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu G. o dokonaniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków miasta P., w obrębie nr [...] odniesieniu do działki nr [...] posiadającej zróżnicowany stan prawny. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że organ I instancji dokonał zmiany w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] miasta P., w pozycji rejestrowej nr [...] w odniesieniu do działki nr [...], posiadającej zróżnicowany stan prawny, polegającej na: wydzieleniu z działki nr [...] o pow. 0,2008 ha działki nr [...] o pow. 0,0186 ha stanowiącej grunt niehipotekowany oraz działki nr [...] o pow. 0,1882 ha ( powinno być 0,1822 ha ) - odpowiadającej nieruchomości opisanej w KW [...]. przeniesieniu działki nr [...] o pow. 0,0186 ha do nowej jednostki rejestrowej w której w rubryce "stan własności" zostanie dokonany wpis - "Nieustalony", natomiast w rubryce "stan władania" zostanie wpisany "D. Spółka z o.o." Powyższa decyzja wydana została w wyniku uchylenia przez organ II instancji decyzji organu I instancji Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w części dotyczącej orzeczenia "o pozostawieniu bez zmian zapisów co do działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 2008 m , posiadającej niejednorodny stan prawny - tj. w części działki o pow. 1822 m uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...] i pozostałej części działki o pow. 186 m stanowiącej grunt niehipotekowany". Uzasadniając uchylenie decyzji z [...] lipca 2008 r., organ II instancji podniósł że dane przedmiotowe dotyczące działki nr [...] wykazane zostały nieprawidłowo w ewidencji gruntów, niezgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, i winny być przedmiotem odrębnego postępowania z urzędu. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podniósł, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają charakter techniczno-deklaratoryjny, a rejestr gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, wynikającego z określonych tytułów prawnych tj. orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych i aktów notarialnych. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że odwołujący aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] lutego 1998 r. nabył nieruchomość o obszarze 18 arów 22 metrów kwadratowych, a powierzchnia ta była również uwidoczniona w księdze wieczystej nr [...]. Podczas odnawiania ewidencji gruntów miasta P. w latach 1990-1995, stosownie do obowiązujących wówczas przepisów zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów przedmiotowa, działka została określona według faktycznego stanu władania w granicach ogrodzenia, stąd w skład jej powierzchni - 2008 m2 weszła powierzchnia 1822 m2 uregulowana w księdze wieczystej oraz powierzchnia 186 m2 o nieuregulowanym stanie prawnym. Dlatego też w wydanym przez Urząd Miejski w P. w dniu 22 grudnia 1997 r. wypisie z rejestru gruntów, będącym załącznikiem do aktu notarialnego z 1998 roku, podana została powierzchnia działki nr [...]- 2008 m2 , co nie zmienia faktu, iż przedmiotem kupna ww. aktem była nieruchomość o powierzchni 1822 m2 , gdyż sprzedający - Pan W. S. był jedynie właścicielem nieruchomości o powierzchni 1822 m2 , co wynika z § 1 aktu notarialnego Rep[...]. W myśl § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Dlatego też organ I instancji dokonał wydzielenia z działki nr ew. [...] gruntu o powierzchni 1822 m2, jednorodnej pod względem prawnym, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], co jest zgodne z treścią uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2005 r. Sygn. akt IV SA/Wa 1078/05. Organ odwoławczy stwierdził, iż nie zgadza się zarzutem odwołania, że powyższe wyodrębnienie gruntu narusza przepis § 9 cytowanego rozporządzenia. Także nie zgadza się z zarzutem odwołania, że organ prowadzący ewidencję gruntów nie zastosował się do zalecenia zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2005 r. iż " organ winien był podjąć próbę wyjaśnienia stanu prawnego działki niehipotekowanej". Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika bowiem, że przeanalizowano dokumentację ewidencyjną od momentu jej założenia i wyjaśniono, że już na mapie sytuacyjnej dawnej działki hipotecznej nr [..] ( obecnie nr [...] ) sporządzonej w październiku 1975 roku wyodrębnione zostały granice prawa własności do gruntu powierzchni 1822 m2, jak również wykazano, że przedmiotowa działka została ogrodzona niezgodnie z zasięgiem prawa własności. Zdaniem organu odwoławczego nie znajdują również uzasadnienia zastrzeżenia odwołującego opierające się na zapisach planu zagospodarowania przestrzennego w sprawie dotyczącej ewidencji gruntów budynków. Kwestia ta była bowiem, już wyjaśniana w poprzednich decyzjach, jak również w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w przedmiotowej sprawie. Skargę na powyższą decyzję wniósł Prezes D. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zarzucając jej naruszenie: art. 10 § 1 w zw. z art. 28, art. 15, art. 75 § 1, art. 80 i art. 85 kpa, art. 153 p.p.s.a., art. 93 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 24 ust.1, 37 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W motywach skargi podniesiono, że wydanie zaskarżonej decyzji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego niezbędnego dla ustalenia stanu faktycznego, narusza zasadę dwuinstancyjności z art. 15 kpa. Zaskarżona decyzja stwarza nowe fakty, w postaci wyodrębnienia działki nr [...] o pow. 186 m2 z dotychczasowej działki nr [...] o pow. 2008 m2. Organ przyjmuje, że istnieje nie wskazany w decyzji właściciel tej części nieruchomości, w takim przypadku należało zapewnić tej osobie zgodnie z art. 10 § 1 w zw. z art. 28 kpa udział w postępowaniu. Podanie nazwiska właściciela jest wymogiem art. 20 ust.2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Organ wydając decyzję zaniedbał konieczność przytoczenia pełnego materiału dowodowego, naruszając art. 75 § 12, art. 77 § 1, art. 80 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1078/05 wskazał na konieczność odszukania dokumentów archiwalnych. Materiały archiwalne, zdaniem strony skarżącej, wykażą brak wolnego terenu pomiędzy nieruchomością nr [...] i przyległymi nieruchomościami nr [...] wzgl. nr [...]. Wyjaśnienie tej kwestii należy do organu i jest podstawą do wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd administracyjny uprawniony jest do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy w myśl art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie podkreślenia wymaga, iż rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 1078/05 na skutek skargi Spółki D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2005 r. oraz poprzedzającą decyzję Starosty Powiatu G. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] o dokonaniu zmian zapisów w jednostce rejestrowej nr [...] obręb [...] miasta P., uwzględniającej zróżnicowany stan prawny gruntów wchodzących w skład działki ewidencyjnej nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż przed wyodrębnieniem działek nr [...] i [...] organ winien był podjąć próbę wyjaśnienia stanu prawnego działki niehipotekowej. Zbadanie dokumentacji archiwalnej dotyczącej tego terenu mogłoby wyjaśnić kwestie własności tego gruntu. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Związanie taką oceną prawną oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Trafnie podniesiono w skardze zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a, albowiem zarówno w treści uzasadnienia rozstrzygnięć wydanych przez oba organy orzekające w niniejszej sprawie brak jest w ogóle rozważań, wskazujących na to, że zbadano dokumentację archiwalną obejmującą teren spornych działek w celu wyjaśnienia własności działki niehipotekowej. W tych warunkach nie budzi wątpliwości Sądu, że organy obu instancji nie zastosowały się do wskazań zawartych we powołanym powyżej prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 1078/05. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie tego uchybienia organu pierwszej instancji nie dostrzegł, w związku z tym uchybił również zasadzie dwuinstancyjności postępowania, określonej w art. 15 kpa. Wobec tego należało zarówno zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną w nią mocy decyzję Starosty G. wyeliminować z obrotu prawnego. Jak wynika z akt administracyjnych powyżej opisane decyzje organów obu instancji poprzedzała decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2010 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, którą organ ten, po rozpatrzeniu odwołania Prezesa D. Sp. z o.o. z siedzibą w W., uchylił decyzję Starosty Powiaty G. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie uregulowania powierzchni działki nr [...], położonej w P. Sąd działając z urzędu kontrolą legalności objął również tę decyzję organu drugiej instancji, uznając, że została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zgodnie z brzmieniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa, obowiązującym w dacie wydania powyższej decyzji, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Z treści tego przepisu wynika jasno, że osnowa decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 składa się dwóch rodzajów rozstrzygnięć. Jedno z nich to rozstrzygnięcie merytoryczno -reformatoryjne, które składa się z dwóch części: w pierwszej części - organ odwoławczy uchyla oznaczone rozstrzygnięcie organu I instancji i określa zakres tego uchylenia ( w całości lub w części ), natomiast w drugiej części - organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do istoty. Drugie rozstrzygnięcie ma charakter kasacyjny, składa się również z dwóch części: w pierwszej części organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji, zaś w drugiej części umarza postępowanie organu pierwszej instancji. Tymczasem jak wskazano powyżej sentencja decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2010 r. ogranicza się tylko do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, a więc nie odpowiada rozstrzygnięciom przewidzianym w art. 138 § 1 pkt 2 kpa, co oznacza, że jest dotknięta kwalifikowaną wadą prawną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z tych też względów podlegała stwierdzeniu nieważności. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozpatrzy odwołanie strony skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., wydając rozstrzygnięcie zgodne z art. 138 § 1 lub § 2 kpa. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.