IV SA/Wa 2012/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-12-28
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, posiadająca oszczędności na lokacie terminowej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Posiadanie przez stronę oszczędności na lokacie terminowej, mimo niewielkich dochodów, pozwala na obciążenie jej częścią kosztów sądowych, nie powodując nadmiernego uszczerbku dla jej sytuacji materialnej. W takim przypadku zasadne jest częściowe zwolnienie od kosztów i odmowa ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli strona nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
K. S. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (w 3/4) oraz o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Geodety Kraju. Skarżąca utrzymuje się z emerytury i dodatku pielęgnacyjnego, posiada dom, działkę i nieużytki, a także oszczędności na lokacie terminowej. Wskazała na wysokie miesięczne koszty utrzymania i leczenia. Sąd, analizując jej sytuację materialną i dochody, postanowił zwolnić ją od kosztów sądowych powyżej 100 zł, w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia i ustanowić adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych powyżej wysokości 100 zł, w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w 3/4 ich wysokości oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. S. oraz L. i A. K. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1). zwolnić skarżącą od kosztów sądowych powyżej wysokości 100 zł., 2). w pozostałym zakresie odmówić zwolnienia od kosztów sądowych, 3) ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Wnioskiem z dnia 11 września 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca K. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w ¾ ich wysokości oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na opisaną powyżej decyzję. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w mieszkaniu o pow. 52 m2, znajdującym się w domu, w którym zamieszkuje także, prowadząc oddzielne gospodarstwo domowe, jej wnuk z żoną i dzieckiem. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości 1172 zł (netto) miesięcznie oraz dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 195 zł. (netto) miesięcznie, co dokumentują załączonym do wniosku przekazem pocztowym – potwierdzeniem odbioru świadczenia. Według oświadczenia strony, w skład jej majątku wchodzi działka (0,0757 ha) zabudowana domem o powierzchni 75 m2 oraz budynkiem gospodarczym (14,40 m), a także nieruchomość rolna – 0,2137 ha nieużytków. Skarżąca nie posiada innych nieruchomości ani żadnych przedmiotów wartościowych. K. S. oświadczyła, że na lokacie terminowej posiada obecnie 2 211 zł. (lokatę założyła w dniu 8 października 2009 r. na okres 6 miesięcy). W uzasadnieniu wniosku strona podniosła ponadto, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego, gdyż jest osobą starszą, samotną, która otrzymywane świadczenie emerytalne przeznacza na leczenie, opłaty i wyżywienie. Potrzebę ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu uzasadniła brakiem wykształcenia prawniczego, a także brakiem środków finansowych na opłacenie we własnym zakresie usług adwokata do prowadzenia sprawy i obrony własności zagwarantowanej Konstytucją RP.
Wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień odnoszących się do stanu majątkowego, w piśmie z dnia 15 grudnia 2012 r. wnioskodawczyni wyjaśniła, że opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci i nieczystości, a także podatek od nieruchomości (w łącznej wysokości 760 zł. miesięcznie) dzieli po połowie z wnukiem. Zatem wysokość ponoszonych przez skarżącą wydatków mieszkaniowych kształtuje się na poziomie 380 zł miesięcznie. Skarżąca podała, że na zasilenie konta telefonu komórkowego przeznaczyła 50 zł., na zakup butów na zimę – 80 zł., kwotę 300 zł przekazała tytułem zwrotu części pożyczki bratu. Pozostałą do dyspozycji kwotę świadczenia emerytalnego skarżąca przeznacza na wyżywienie, środki czystości.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: p.p.s.a., wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
K. S. zwróciła się do Sądu o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (w wysokości ¾) oraz ustanowienie adwokata. Ocena spełnienia przez wnioskodawczynię warunków przyznania prawa pomocy następuje zatem przez pryzmat przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przedstawiona we wniosku sytuacja rodzinna i majątkowa uzasadnia zwolnienie strony od części pełnej wysokości istniejących i mogących wystąpić w niniejszej sprawie kosztów sądowych. Skarżąca uzyskuje dochody w stałej wysokości; posiada lokatę terminową. Dlatego też poniesienie przez K. S. ciężaru 100 zł (połowy wpisu sądowego) nie spowoduje obniżenia poziomu jej życia. Ta postać zwolnienia, stanowi częściowe zmniejszenie początkowego ciężaru opłat i wydatków sądowych. Przyznane w sentencji niniejszego postanowienia zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że poza kwotą 100 zł, wnioskująca nie będzie zobowiązana do uiszczenia jakichkolwiek opłat i wydatków sądowych w granicach niniejszej sprawy. Należy zauważyć, że inne koszty sądowe, które skarżąca musiałby potencjalnie ponieść w przedmiotowej sprawie sprowadzają się zasadniczo do kosztów opłat kancelaryjnych (przy czym opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku wynosi 100 zł), ewentualnie do kosztu wpisu od skargi kasacyjnej, który w tej sprawie wyniesie również 100 zł. Postępowanie w sprawie prawa pomocy wolne jest zaś od opłat sądowych (art. 261 p.p.s.a.).
Wysokość 100 zł. (połowy wpisu od skargi) odniesiona do wysokości dochodu skarżącej (1367 zł. netto) pozwala uznać że jej poniesienie nie będzie stanowiło nadmiernego obciążenia budżetu domowego skarżącej i nie sprowadzi na nią zagrożenia, o którym mowa w art. 264 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Taka ocena możliwości finansowych strony wynika także z faktu, że skarżąca posiada lokatę terminową. Oczywiście skarżąca ma prawo decydować, w jaki sposób będą spożytkowane jej oszczędności, to jednak w takiej sytuacji nie byłoby zasadne obciążenie konsekwencjami takiej decyzji skarżącej innych podatników, z których danin wpływających do budżetu państwa, w przypadku udzielenia skarżącej prawa pomocy w szerszym zakresie, zostałoby opłacone postępowanie w niniejszej sprawie.
Spełnienie warunków uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowego przyznanie prawa pomocy, nakazuje rozstrzygnąć wniosek strony na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., w sposób określony w treści sentencji niniejszego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło