IV SA/Wa 2015/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Opyrchał, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2008 r. sprawy ze skargi L. N. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego - skargę oddala - L. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W. Stan sprawy jest następujący. Postępowanie w przedmiocie wymeldowania L. N. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu zostało wszczęte na wniosek jego matki - M. N. W dniu [...] kwietnia 2007 r. Prezydent W. wydał decyzję, w której orzekł o wymeldowaniu L. N. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu. W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że L. N. nie zamieszkuje w W. w lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...], gdyż wyprowadził się z niego około 20 lat temu, na co wskazuje wywiad policji z dnia 27 listopada 2006 r. i oświadczenie wnioskodawczyni. Zdaniem organu opuszczenie przez L. N. przedmiotowego lokalu było dobrowolne. Wskazano, że nie skorzystał on ze środków prawnych pozwalających na powrót do lokalu. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji L. N. podniósł, że nieprawdziwe są ustalenia organu, jakoby dobrowolnie wyprowadził się z przedmiotowego lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W. i nie skorzystał ze środków prawnych umożliwiających powrót wskazując, iż nie opuścił go dobrowolnie, a do sądu wniósł pozew o przywrócenie posiadania tego lokalu. Zaznaczył, że przedmiotowy lokal zawsze był dla niego ośrodkiem życiowych interesów, ponieważ innego lokalu nie posiadał, a przez wszystkie dotychczasowe lata miał w pokoju tego lokalu rzeczy osobiste i często w nim nocował. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż Prezydent W. prawidłowo ustalił, że L. N. opuścił przedmiotowy lokal i w nim nie zamieszkuje. Wskazano, że odwołujący się po zawarciu związku małżeńskiego z W. N. opuścił przedmiotowy lokal i zamieszkał w lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W., z którego to lokalu pod koniec 2006 r. wyprowadził się do A. D. do lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W. Organ zauważył, iż do przedmiotowego lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] odwołujący się próbował powrócić dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie jego wymeldowania z tego lokalu. Podniesiono, iż ewidencja ludności służy wyłącznie rejestracji danych o rzeczywistym miejscu pobytu osób, a w związku z ustaleniem, że odwołujący się w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje i nie dokonał wymeldowania, utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego wniósł L. N., który stwierdził, że w sierpniu 2006 r. wszedł w posiadanie przedmiotowego lokalu, gdyż przeniósł tam wszystkie swoje rzeczy i uczynił z niego ośrodek wszystkich swoich życiowych spraw. Dokonał w nim remontu na swoje, a nie - jak twierdzi M. N. i A. N. - na cudze potrzeby, jakoby pomagając tylko matce w remoncie jej lokalu. Natomiast z lokalu przy ul. [...] został usunięty siłą pod koniec 2006 r. przez córkę i jej konkubenta. Córka nie informowała go o nadchodzących pismach z sądu związanych ze sprawą o przywrócenie posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...], toteż sąd zwrócił pozew, a on został zmuszony do ponownego jego wniesienia. Zaprzeczył, jakoby centrum jego życiowych spraw był lokal nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W., gdzie przebywa w warunkach tymczasowych z uwagi na wyrzucenie go z domu przez córkę z lokalu przy ul. [...] oraz uniemożliwienie przez M. N. wpuszczenia go do lokalu przy ul. [...]. Skarżący podważył wiarygodność zeznań policjanta T. C., jakoby nie zgłaszał prośby o interwencję w związku z uniemożliwieniem mu wstępu do przedmiotowego lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 wspomnianej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, to znaczy z wolą koncentracji w danym lokalu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72). O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - poprzez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. W niniejszej sprawie niewątpliwie spełnione są przesłanki obligujące organ gminy do dokonania wymeldowania skarżącego z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W. Prawidłowe są ustalenia organów obu instancji, że skarżący fizycznie opuścił miejsce pobytu stałego, tj. lokal nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W. oraz że opuszczenie to miało charakter dobrowolny i trwały, jako związane z urządzeniem sobie centrum aktywności życiowej w innym miejscu. Okoliczność długotrwałego, kilkunastoletniego nieprzebywania skarżącego w lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W. w swoich zeznaniach z dnia 29 września 2006 r. przedstawił A. N. Według niego skarżący od około 15 lat zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W. Także z pism Zastępcy Naczelnika Sekcji Prewencji KRP W. II z dnia 27 listopada 2006 r. i z dnia 16 lutego 2007 r. wynika, iż skarżący w lokalu przy ul. [...] nie zamieszkiwał od co najmniej kilkunastu lat, co potwierdzają sąsiedzi, którzy jednak nie chcieli wypowiadać się jako świadkowie. Z pisma tego wynika również, że skarżący na przełomie września-października 2006 r. wyraził chęć powrotu do miejsca stałego zameldowania, tj. do lokalu przy ul. [...], lecz nie został do niego wpuszczony przez matkę. Okoliczność długotrwałego niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przy ul. [...] potwierdzają również zeznania M. N. z dnia 13 lutego 2007 r., który stwierdził, że jego matka W. N. w 1997 r. wyprowadziła się z lokalu przy ul. [...], a on z siostrą K. został pod opieką ojca, tzn. skarżącego, który ich wychowywał, a wszyscy mieszkali przy ul. [...]. Dalej z zeznań tego świadka wynika, iż pod koniec 2006 r. skarżący, z którym świadek ma dosyć bliski kontakt, przeniósł się z lokalu przy ul. [...] do A. D. do lokalu przy ul. [...]. Zeznania te w zakresie wyprowadzenia się przez skarżącego z ul. [...] korespondują z pismem Naczelnika Sekcji Prewencji KRP W. VII z dnia 21 grudnia 2006 r. Z pisma tego wynika bowiem, iż skarżący od kilku miesięcy nie jest widywany w lokalu przy ul. [...]. Także zeznania świadka W. N. wskazują na to, że skarżący nie zamieszkuje ani w przedmiotowym lokalu przy ul. [...], ani w lokalu przy ul. [...], lecz gdzie indziej. Zeznania te korespondują w części z zeznaniami złożonymi w dniu 25 czerwca 2007 r. przez A. D. i M. N., z których wynika, iż skarżący pomieszkuje u niej i u różnych znajomych. Nie zasługują jednak na wiarę zeznania A. D. i M. N., jakoby skarżący przed dniem 9 października 2006 r. zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W., ponieważ nie są spójne z całokształtem zebranego materiału dowodowego, a to wyżej wskazanymi pismami sporządzonymi przez Policję oraz zeznaniami innych świadków, w tym z zeznaniami samego M. N., który w zeznaniach z dnia 13 lutego 2007 r. stwierdził, że skarżący prawie do końca 2006 r. zamieszkiwał przy ul. [...]. Na okoliczność dobrowolnego wyprowadzenia się skarżącego przed kilkunastoma laty z przedmiotowego lokalu przy ul. [...] wskazują także zeznania wnioskodawczyni - M. N. Sam skarżący zresztą w swych zeznaniach z dnia 10 października 2006 r. i z dnia 16 lutego 2007 r. stwierdził, że około 15 lat temu otrzymał z żoną lokal nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W. na czas oczekiwania na mieszkanie docelowe. Niemniej jednak zaprzeczył, jakoby przez te wszystkie lata opuścił lokal przy ul. [...], gdzie pomieszkiwał za przyzwoleniem matki - M. N., w czerwcu 2006 r. wykonywał remont pokoju, w którym chciał zamieszkać, a dopiero na początku października 2006 r. - już po skończonym remoncie - matka nie wpuściła go do tego lokalu. Widać z tego, że już zeznania samego skarżącego nie są ze sobą spójne, gdyż najpierw twierdzi, że pomieszkiwał tam, a następnie - że chciał zamieszkać w pokoju, który remontował. Ponadto skarżący w skardze twierdzi, że w sierpniu 2006 r. wszedł w posiadanie lokalu przy ul. [...] i uczynił z niego ośrodek wszystkich swoich życiowych spraw. Przeczy temu jednak sam skarżący już w samej skardze, ponieważ podnosi, iż pod koniec 2006 r. został usunięty siłą z lokalu przy ul. [...]. Skoro już od sierpnia 2006 r. lokal przy ul. [...] miał być miejscem, w którym skupia się codzienne życie skarżącego, to nie mógł on zostać usunięty siłą z innego lokalu pod koniec 2006 r. Wszystko to każe uznać, że skarżący trwale, co najmniej od kilkunastu lat, nie przebywa na stałe w lokalu przy ul. [...], a opuszczenie przez niego tego lokalu miało charakter dobrowolny, gdyż związane było z zawarciem związku małżeńskiego z W. N. i utworzeniem nowej rodziny. Nie sposób jest przy tym uznać wniesienia przez skarżącego do sądu pozwu o przywrócenie posiadania lokalu po kilkunastu latach od dobrowolnego wyprowadzenia się z niego jako okoliczność mającą wskazywać na brak tej dobrowolności, tym bardziej, że skarżący uczynił to dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie jego wymeldowania z przedmiotowego lokalu przy ul. [...]. Wnioskodawczyni M. N. wniosła bowiem o jego wymeldowanie z przedmiotowego lokalu w dniu 15 września 2006 r., natomiast pozew o przywrócenie posiadania lokalu wpłynął do sądu w dniu 23 października 2006 r., czyli już po wszczęciu postępowania administracyjnego i odmowie wpuszczenia skarżącego do lokalu na początku października 2006 r. Nie ma przy tym znaczenia w sprawie okoliczność, że pozew ten został zwrócony i że skarżący wniósł ponownie taki pozew. Zaznaczyć jedynie wypada, że - jak twierdzi skarżący - zwrot pozwu był spowodowany tym, że skarżący nie mógł odbierać pism sądowych, ponieważ wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...], który to adres skarżący podał jako korespondencyjny w sprawie przed sądem cywilnym, a jego córka nie powiadamiała go o nadchodzących na ten adres pismach sądowych. Okoliczności te jedynie potwierdzają wiarygodność zeznań świadków wskazujących na to, że przed próbą powrotu do lokalu przy ul. [...] skarżący mieszkał w lokalu przy ul. [...]. Stosownie do art. 77 § 1 k. p. a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stwierdzić należy, że nastąpiło to w postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Prawidłowe są ustalenia organów obu instancji, że skarżący fizycznie opuścił miejsce pobytu stałego, tj. lokal nr [...] przy ul. [...] nr [...] w W. co najmniej przed kilkunastoma laty i że opuszczenie to było dobrowolne i ma charakter trwały oraz że jest związane z urządzeniem sobie centrum aktywności życiowej w innym miejscu. Sąd nadmienia, że w sprawie o wymeldowanie nie ma znaczenia, kto jest najemcą przedmiotowego lokalu, a więc fakt posiadania tytułu prawnego do danego lokalu. W świetle art. 15 ust. 2 ustawy istotne jest bowiem tylko to, czy dana osoba, którą jest w niniejszej sprawie skarżący, opuściła w sposób dobrowolny i trwały przedmiotowy lokal oraz nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zamieszkiwanie w danym lokalu samo przez się nie rodzi do tego lokalu żadnych uprawnień. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego; dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowywania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. W związku z tym, że spełnione są przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, toteż Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).