IV SA/Wa 2017/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-20

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Aneta Dąbrowska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo uchylił niektóre punkty decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotyczącej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia drogowego, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo uchylił niektóre punkty decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, ponieważ dotyczyły one nieprawidłowo zidentyfikowanych rzek lub były zbędne w świetle obowiązujących przepisów. W pozostałym zakresie decyzja organu odwoławczego została utrzymana w mocy, ponieważ organ ten prawidłowo ocenił raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uwzględnił uzupełnienia i odniósł się do zarzutów odwołania, a także prawidłowo nałożył obowiązek ponownej oceny środowiskowej w zakresie doprecyzowania pewnych kwestii.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ) z dnia [...] października 2011 r., która uchyliła niektóre punkty decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) z dnia [...] lipca 2010 r. dotyczącej środowiskowych uwarunkowań dla budowy drogi krajowej nr [...]. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kpa i prawa materialnego, w tym dotyczące sposobu oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i ludzi. GDOŚ uchylił m.in. punkty dotyczące ograniczenia stosowania środków z chlorkami, ochrony obszaru Natura 2000 "D." oraz szczegółowo określił warunki dotyczące przejść dla zwierząt i oceny oddziaływania na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Docelowy przebieg drogi krajowej nr [...] na odcinku od km ok. 312+356 do km ok. 359+750'": 1. Uchylił punkt 11.10 decyzji w brzmieniu: "Podczas eksploatacji drogi, w okresie zimowym, należy ograniczać stosowanie środków zawierających chlorki" i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. 2. Uchylił punkt II.32 decyzji w brzmieniu: "W celu ochrony obszaru Natura 2000 "D." wykluczyć prowadzenie prac ingerujących w koryto rzeki D. w okresach rozrodu i wędrówek cennych gatunków ryb, minogów i inkubacji ikry, tj. w okresie od początku września do końca maja" i tym zakresie orzekł: "W celu ochrony obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty "D." wykluczyć prowadzenie prac ingerujących w koryto rzeki W. w okresach rozrodu i wędrówek cennych gatunków ryb, minogów i inkubacji ikry, tj. w okresie od początku września do końca maja." 3. Uchylił punkt III.5 decyzji w brzmieniu: "wykonać przejścia dla zwierząt w nw. kilometrze drogi: a) 6+150 - przejście nad drogą dla zwierząt dużych, średnich i małych w formie "zielonego mostu" o długości 66,0 m i szerokości 50,0 m; strefę przejściową pomiędzy przejściem a otaczającym środowiskiem odpowiednio zagospodarować poprzez obsadzenie roślinnością, b) 11+615 — przejście dolne dla dużych i małych ssaków, płazów i gadów pod poszerzonym mostem na rzece G., zintegrowane z drogą dojazdową, o wysokości 5,0 m, długości 54,0 m i szerokości 29,20 m (9,70 m — droga dojazdowa), c) 15+405 — przejście dolne duże dla zwierząt małych, pod estakadą wzdłuż cieku, o wysokości 10 m d) 16+352 — przejście dolne dla zwierząt dużych, średnich I małych, pod poszerzonym mostem na rzece . o wysokości 5,0 m, długości 81,0 m I szerokości 29,20 m, e) 20+214 — przejście dolne duże na terenach leśnych dla dużych, średnich i małych zwierząt, o wysokości 5,0 m, długości 27,0 m I szerokości 29,20 m, f) 23+316 — przejście dolne duże dla zwierząt małych, średnich i dużych pod estakadą przez rzekę S., o wysokości 5,0 m, długości 54,0 m i szerokości 29,2 m, g) 36+990 — przejście dolne dla dużych i małych ssaków, płazów i gadów, pod poszerzonym mostem przez rzekę G., o wysokości 5,0 m, długości 108,0 m i szerokości 29,20 m, h) 44+973 — przejście dolne dla dużych i małych ssaków, płazów i gadów, pod poszerzonym mostem przez rzekę P., o wysokości 5,0 m, długości 108,0 m i szerokości 29,20 m, i) 46+273 - przejście dolne dla dużych, średnich i małych zwierząt, zintegrowane z drogą dojazdową, o wysokości 5,0 m, długości 27,0 m i szerokości 29,20 m (12,20 m — droga dojazdowa)." I orzekł w tym zakresie, 4. Uchylił pkt VII decyzji w brzmieniu: "Nakładam obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej". W tym zakresie orzekł: "Nakładam obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, w szczególności w zakresie: a) analizy wpływu wszelkich prac związanych z realizacją przepraw mostowych przez cieki wodne, a w szczególności przez rzekę W. oraz cenny przyrodniczo zbiornik wodny w km 17+457 — 17+708, na zmianę stosunków wodnych oraz związane z nią odwodnienie terenu; b) analizy wpływu zmiany warunków hydrologicznych i hydrogeologicznych, szczególnie na tereny zajęte przez siedliska i gatunki zależne od określonego reżimu wodnego; c) analizy oddziaływania planowanej wycinki drzew na gatunki i siedliska przyrodnicze oraz rozważenia zasadności wykonania kompensacji przyrodniczej ww. elementów przyrody w rozumieniu art. 75 ustawy Prawo ochrony środowiska; d) sposobu zabezpieczenia brzegów i skarp pionowych w rejonach: B., M. — S. i N. przed osuwiskami; e) rozwiązań mających na celu odprowadzenie i oczyszczenie wód opadowych i roztopowych; f) analizy lokalizacji, rodzaju i parametrów przejść dla zwierząt, pod względem funkcjonalności w kontekście przecięcia szlaków migracyjnych zwierząt oraz oddziaływań skumulowanych z istniejącym i planowanym zainwestowaniem terenu. W szczególności przeanalizowania wymagają techniczne możliwości zmiany parametrów przejścia w km 15+405 z uwagi na zbyt mały współczynnik względnej ciasnoty oraz konieczność zaplanowania dodatkowych przejść dla zwierząt w rejonach km: 9+500, 17+600, 24+915, 36+090, 38+050, 38+100, 39+880, 41+940, 44+960, gdzie nastąpi przerwanie ciągów ekologicznych, uwzględniając propozycje rozwiązań konfliktów przyrodniczych zawarte na stronach 75-77 aneksu do raportu z września 2011 r., których doprecyzowanie będzie możliwe na etapie projektu budowlanego. 5. w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że ze względu na zakres dokonanych przez organ drugiej instancji uzupełnień w zgromadzonym materiale dowodowym, przeprowadzony został ponowny udział społeczeństwa, na zasadach określonych w rozdziale 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na Środowisko (Dz. U. z 2008 Nr 199, poz. 1227 ze zm. - określanej dalej ooś), Zarówno w trakcie ponownego udziału społeczeństwa, jak również po jego zakończeniu do tutejszego organu nie wpłynęły żadne uwagi i wnioski społeczeństwa. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy zaznaczył, że w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko analizie wariantowej poddano wariant "0", polegający na niepodejmowaniu inwestycji oraz warianty inwestycyjne: la, 2a i wariant 3a, który składa się z naprzemiennie po sobie następujących odcinków wariantu la i 2a połączonych odcinkami przejściowymi. Do realizacji został wybrany wariant 3a, tzw. wariant społeczny, którego długość wynosi 47,51 km, z czego na długości 5,5 km jego trasa przebiega przez tereny leśne. Jak wskazano na stronie 219 raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko oraz poprawiono na stronie 156 aneksu do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z września 2011 r. - wariant 3a przechodzi przez tereny objęte różną formą ochrony na długości około 13,39 km, z czego na odcinku o długości 61 m przecina obszar sieci Natura 2000 "D.". Wariant 3a koliduje z obszarem sieci Natura 2000 "O." na odcinku 1,25 km, co oznacza mniejsze negatywne oddziaływanie drogi niż w wariancie 2a. Bezzasadny jest, zdaniem organu, zarzut, iż nie przeprowadzono oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, a także życie i zdrowie ludzi zamieszkujących tereny wokół inwestycji. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami został sporządzony zgodnie w art. 66 ooś i zawiera wszystkie elementy określone w tym przepisie. Szczegółowa analiza wszystkich wariantów pod kątem wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko została przedstawiona w rozdziale 10 raportu, natomiast szczegółowy opis oddziaływania na poszczególne elementy środowiska z podziałem na etap budowy i eksploatacji w rozdziale 7 raportu. Po przeanalizowaniu raportu oraz jego załączników i uzupełnienia, przedłożonych na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, organ odwoławczy wezwał inwestora do uzupełnienia materiału dowodowego w celu pozyskania bardziej szczegółowych informacji dotyczących oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Planowana inwestycja przejmie ruch z istniejącej drogi krajowej nr [...], co polepszy warunki jazdy poprzez zapewnienie wysokiej płynności ruchu, podniesie komfort i bezpieczeństwo zarówno podróżujących, jak i mieszkańców N., bowiem będzie przebiegać poza terenami silnie zurbanizowanymi. Projektowana droga krajowa nr [...] została poprowadzona w taki sposób, aby ominąć miejscowości i zminimalizować ilość budynków do wyburzenia. Na podstawie przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej od B. do N. stwierdzono, że w wariancie 2a, przebiegającym bliżej K. występuje pięć konfliktów przyrodniczych, w tym jeden znaczący i istotny, drugi o średnim znaczeniu, natomiast w przypadku wariantów 3a i la na tym samym odcinku występuje tylko jeden konflikt o kategorii "mało znaczący". Przyjęty do realizacji wariant jest wariantem, który powstał po spotkaniach informacyjnych w K., M., F., O. i L. we wrześniu 2008 r. Na spotkaniach inwestor zaproponował dwa warianty przebiegu trasy, jednakże odpowiadając na zgłoszone uwagi i wnioski mieszkańców, projektant wrysował na mapach wariant powstały z połączenia wariantów la i 2a — wariant 3a tzw. społeczny, który może być uznany za najbardziej akceptowalny przez zainteresowanych. Zaproponowany przez społeczeństwo wariant został szczegółowo przedstawiony w dołączonym do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ prowadzący postępowanie [...] czerwca 2010 r. zorganizował rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa, podczas której omówione zostały przebiegi planowanego przedsięwzięcia drogowego w zaproponowanych przez inwestora wariantach inwestycyjnych. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko K. K. zawarte w odwołaniu, dotyczące naruszenia art. 107 Kpa. W uzasadnieniu swej decyzji organ pierwszej instancji nie wskazał przyczyn, dla których przyznał moc dowodową raportowi i wyjaśnieniom złożonym przez jego autorów oraz Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O., a nie uwagom i wnioskom składanym przez społeczeństwo w trakcie konsultacji społecznych. Wada ta jednak jako usuwalna w toku postępowania odwoławczego została konwalidowana przez GDOŚ. Odnosząc się do kwestii podnoszonej przez skarżącego, iż "organ dał wiarę wyłącznie dowodom przedstawionym przez inwestora-wnioskodawcę", organ wskazał, że skoro skarżący kwestionuje wiarygodność informacji przedstawionych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien był przedstawić własne fachowe opracowanie w tym przedmiocie. GDOŚ zaznaczył, że wnioskodawca w przedłożonym aneksie do raportu z września 2011 r. przedstawił poszerzoną w stosunku do wcześniejszej analizę oddziaływania przedsięwzięcia na wskazane obszary sieci Natura 2000 oraz podał, że dla całej trasy w wariancie wybranym do realizacji w 2011 r. została powtórzona inwentaryzacja przyrodnicza, obejmująca zarówno florę, jak i faunę. Badaniami objęty został teren po obu stronach planowanego przebiegu drogi krajowej nr [...] w pasie po ok. 250 - 500 m od osi drogi. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że przeprowadzona inwentaryzacja nie obejmowała żurawi, bobrów, bażantów, dzików i płazów, wskazał, że ponowna inwentaryzacja potwierdziła występowanie w rejonie planowanej inwestycji bobrów, dzików, żurawi i różnych gatunków płazów. Na ich obecność jednakże wskazywano już w raporcie i jego załącznikach przedłożonych organowi pierwszej instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska swą decyzją uchylił część warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, nałożonych na inwestora w zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, jeden warunek uchylił i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W punkcie 11.10 przedmiotowej decyzji Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. nałożył na inwestora warunek dotyczący ograniczania stosowania środków zawierających chlorki. W opinii organu odwoławczego warunek ten nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, bowiem w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 października 2005 r. w sprawie rodzajów i warunków stosowania środków jakie mogą być używane na drogach publicznych oraz ulicach i placach (Dz. U. Nr 230, poz. 1960), zostały określone rodzaje środków, w tym chlorki, jakie mogą być używane na drogach publicznych oraz ulicach i placach, a także warunki i dawki ich stosowania. Ponadto, ani w raporcie, ani w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji; nie wyjaśniono czemu miałby służyć ten warunek, w związku z czym w opinii tutejszego organu nie było potrzeby wprowadzania dodatkowych ograniczeń w zakresie stosowania chlorków. Z przedstawionej dokumentacji wynika, iż przejście planowanej drogi krajowej nr [...] przez obszar sieci Natura 2000 "D." nastąpi rzeką W., a nie rzeką D., w związku z czym za błędne uznał stwierdzenie zawarte w decyzji środowiskowej odwołujące się do rzeki D.. Z tego względu za błędny uznał także zapis zawarty w punkcie 11.32 decyzji środowiskowej, w związku z czym warunek ten został uchylony, a następnie organ odwoławczy orzekł w tym zakresie w odniesieniu do właściwej rzeki. Ustalił, że przejście przez dolinę rzeki W. nastąpi estakadą bez posadowienia przęseł mostu w korycie rzeki, a przyczółki mostu zostaną oparte na gruntach mineralnych, wyniesionych poza obszar torfu, co pozwoli na uniknięcie odwodnienia siedlisk związanych z podmokłą doliną rzeczną (torfy niskie). Z przedstawionej na tym etapie dokumentacji sprawy nie wynika jednoznacznie, że planowana przeprawa mostowa nad rzeką W. nie spowoduje zmiany stosunków wodnych, w związku z czym nie można jednoznacznie stwierdzić, iż nie wystąpi pośredni negatywny wpływ na siedlisko [...]* w wyniku odwodnienia terenu. Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że kwestia zmiany stosunków wodnych oraz związane z nią odwodnienie terenu na trasie przebiegu inwestycji przez ten obszar powinno zostać przeanalizowane na etapie ponownej oceny środowiskowej. W ok. km 36+080 - 36+130 oraz ok. km 36+900 do 37+080 planowana inwestycja przecina obszar mający znaczenie dla Wspólnoty "O.". Zgodnie ze Standardowych Formularzem Danych na jego terenie stwierdzono występowanie sześciu siedlisk przyrodniczych z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej oraz dwóch gatunków zwierząt z załącznika II tej Dyrektywy. Jedynym siedliskiem, które będzie podlegało bezpośredniemu oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia będzie siedlisko [...]*- łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe. W wyniku realizacji inwestycji nastąpi zniszczenie fragmentu siedliska [...]* o powierzchni 0;3 ha, co stanowi 0,34 % całej powierzchni siedliska w obszarze. Jednakże podobnie jak w przypadku obszaru "D.", kwestia ewentualnego odwodnienia terenu i związana z tym zmiana stosunków wodnych mogąca mieć wpływ na siedlisko przyrodnicze [...]*, prowadząca w konsekwencji do zwiększenia powierzchni niszczonego siedliska, powinna zostać przeanalizowana na etapie ponownej oceny. Powierzchnie niektórych zniszczonych płatów siedlisk przyrodniczych są znaczne, np. w przypadku siedliska [...] w km 10+807 — 11+364 zostanie zniszczonych ok. 3,3 ha siedliska, w km 16+378 - 17+232 - ok. 3,6 ha, w przypadku siedliska 9160 w ok. km 14+336 - 14+683 - ok. 1,3 ha, zaś siedliska [...] w ok. km 14+676 - 15+280 — ok. 2,9 ha, dlatego też w ocenie organu odwoławczego, mimo uznania, że znaczące negatywne oddziaływanie na obszary sieci Natura 2000 nie wystąpi, niezbędne byłoby ponowne przeanalizowanie istotności oddziaływania przedsięwzięcia na te siedliska oraz rozważenie zasadności wykonania kompensacji przyrodniczej w rozumieniu art. 75 ustawy Prawo ochrony środowiska na etapie ponownej oceny. W materiale dowodowym zabrakło także odniesienia do ewentualnej zmiany stosunków wodnych w związku z realizacją inwestycji na tych terenach, co może wiązać się z pośrednim oddziaływaniem inwestycji na te siedliska i w konsekwencji może wpłynąć na wielkość powierzchni niszczonych siedlisk. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] lipca 2010 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. ustalił parametry i lokalizację przejść oraz przepustów dla zwierząt, jednakże w kontekście wskazanych w aneksie do raportu konfliktów przyrodniczych, związanych m.in. z przecięciem korytarzy ekologicznych i tras migracji zwierząt w ocenie organu odwoławczego zaproponowana w decyzji ilość przejść jest niewystarczająca i wymaga uzupełnienia na etapie ponownej oceny, kiedy będą znane wszystkie rozwiązania techniczne inwestycji. Przeanalizowania wymagają również, w ocenie organu odwoławczego, parametry przejść dla zwierząt, w szczególności dotyczy to przejścia w km 15+405, którego współczynnik względnej ciasnoty nie spełnia wymaganych norm. Wobec powyższego, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w zmienionym punkcie VII zaskarżonej decyzji, nałożył warunek uszczegółowienia w ramach ponownej oceny oddziaływania na środowisko wskazanych zagadnień. W toku postępowania odwoławczego, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie znalazł innych, poza wyżej wskazanymi, istotnych braków i nieprawidłowości, którymi dotknięta mogłaby być skarżona decyzja oraz poprzedzające jej wydanie postępowanie administracyjne. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. K. zarzucając wydanie jej z naruszeniem art. 15 Kpa poprzez rozpoznanie odwołania na podstawie dowodów, które zostały zebrane przez organ II instancji, naruszeniem art. 138 Kpa przez zastosowanie wszystkich rozstrzygnięć zawartych w § 1 tego przepisu. Ponadto zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 62 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez nieustalenie sposobu oddziaływania inwestycji na środowisko a także ludzi zamieszkujących tereny wokół inwestycji, art. 85 ooś, poprzez niespełnienie warunków narzuconych przepisem tej ustawy w odniesieniu do przepisu art. 107 Kpa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy przyznał, że materiał dowodowy rozpatrywany przez organ I instancji był niepełny i niejasny, a raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagał uzupełnienia, co uczyniono aneksem z dnia 13 września 2011 r. Skarżący podkreślił, że nie sprzeciwiał się budowie nowej drogi, pragnął jedynie by oddalono ją od siedzib ludzkich. Ani inwestor nie organy nie posiadają wiedzy jakie będą uciążliwości związane z przebiegiem drogi. Wbrew twierdzeniom organów wybrany wariant przebiegu drogi nie był wariantem społecznym, gdyż nie został zaproponowany przez społeczeństwo. Nadto organ odwoławczy zbierając materiał dowodowy w znacznym zakresie naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organy rozstrzygające sprawę zobowiązane są do rozpoznania wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska i na tej podstawie do określenia warunków umożliwiających likwidację lub zminimalizowanie zagrożeń. W postępowaniu tym organ bada możliwość realizacji przedsięwzięcia pod kątem jego oddziaływania na środowisko i ocenia czy oddziaływanie to nie będzie nadmiernie negatywne. Organy winny mieć na uwadze także uwarunkowania wynikające z rozwoju społeczno - gospodarczego. Każda inwestycja, a zwłaszcza budowa nowej drogi negatywnie wpływa na środowisko. Dlatego rolą organów powołanych do ochrony środowiska naturalnego jest wypośrodkowanie korzyści oraz strat wynikających z jej realizacji, w oparciu o specjalistyczną wiedzę swoich pracowników oraz sporządzoną również przez inwestora, w trakcie postępowania administracyjnego, dokumentację. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia organów w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia powinna wykazać (przedkładając stosowne dokumenty, opracowania czy opinie), że planowana inwestycja w sposób nadmierny ingeruje w środowisko i równocześnie istnieje sposób na zminimalizowanie tego zagrożenia. Sąd co prawda nie jest związany granicami skargi, lecz granicami sprawy, jednakże orzeka na podstawie całokształtu materiału dowodnego. Materiał dowodowy pochodzi zaś od organów orzekających w sprawie oraz stanowią go opracowania zrealizowane na zlecenie inwestora. Sąd zatem ocenia tak zgromadzony materiał dowodowy, nie prowadząc własnego postępowania dowodowego. W ocenie Sądu materiał zgromadzony w tej sprawie wskazuje na dopuszczalność realizacji tej inwestycji we wskazanym wariancie w wpływu na środowisko naturalne. Decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska należy uznać za odpowiadającą prawu. Nie może zostać uwzględniony zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art 15 Kpa poprzez rozpatrzenie odwołania na podstawie dowodów, które zostały zebrane przez organ II instancji. GDOŚ wydał swoje rozstrzygnięcie po ocenie materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji jak również w wyniku uzupełniającego zebrania dowodów. W ocenie Sądu, zaistniałe braki w materiale dowodowym mogły zostać sanowane przez organ odwoławczy. GDOŚ był uprawniony w myśl art. 136 Kpa do wezwania inwestora do usunięcia niejasności lub braków merytorycznych w przygotowanym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Braki te dotyczyły m.in. inwentaryzacji przyrodniczej i oceny wpływu przedsięwzięcia na florę i faunę, kolizji z obszarami sieci Natura 2000, możliwości przystosowania istniejącej drogi krajowej nr [...] do odpowiednich parametrów, przejść dla zwierząt, odwodnienia, miejsc obsługi podróżnych i oddziaływań skumulowanych, a więc wąskiego zakresu zagadnień w stosunku do całości rozpatrywanych zagadnień w ramach decyzji środowiskowej. Zauważyć należy, że po nadesłaniu przez inwestora wyjaśnień w tym zakresie zostało w niniejszej sprawie przeprowadzone ponowne postępowanie z udziałem społeczeństwa. Przed wydaniem rozstrzygnięcia umożliwiono stronom zapoznanie się z materiałem dowodowym. Zarówno informację o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy jak i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego zamieszczono na okres 14 dni w Biuletynie Informacji Publicznej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz ogłoszone w sposób zwyczajowo przyjęty w siedzibie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w O., Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w B., Urzędzie Gminy w B., Urzędzie Gminy w K., Urzędzie Gminy w N., Urzędzie Gminy w L., Urzędzie Gminy w O., Urzędzie Miejskim w N., Urzędzie Miasta L., Urzędzie Miasta w O.. W zakreślonym terminie żadna ze stron postępowania nie skorzystała z tego uprawnienia. Nie ma przeszkód, by w jednym rozstrzygnięciu zastosowany został art. 138 § 1 pkt 1,2,3 Kpa, jeżeli wymagają tego względy sprawy. W ocenie Sądu, ze względu na charakter naruszeń organu I instancji organ odwoławczy mógł zastosować szerszy katalog rozstrzygnięć z art. 138 § 1 Kpa. Co prawda powołany art. 138 § 1 pkt 3 Kpa nie miał zastosowania w sprawie, jednak jego wadliwe powołanie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, co nie mogło prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zasadnie organ odwoławczy uchylił pkt 11.10 decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. i umorzył postępowanie w tym zakresie, bowiem w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 października 2005 r. w sprawie rodzajów i warunków stosowania środków jakie mogą być używane na drogach publicznych oraz ulicach i placach (Dz. U. Nr 230, poz. 1960), zostały określone rodzaje środków - w tym chlorki, jakie mogą być używane na drogach publicznych oraz ulicach i placach, a także warunki i dawki ich stosowania, w związku z czym nie ma potrzeby wprowadzania dodatkowych ograniczeń w zakresie stosowania chlorków. W sposób prawidłowy organ odwoławczy uchylił pkt II.32 i orzekł w tym zakresie, ze względu na nieprawidłowe oznaczenie przez RDOŚ rzeki, której ochrona dotyczy. Również w sposób zasadny organ odwoławczy uchylił pkt III.5 zaskarżonej decyzji uznając, że w kontekście wskazanych w aneksie do raportu konfliktów przyrodniczych, związanych m.in. z przecięciem korytarzy ekologicznych i tras migracji zwierząt zaproponowana w decyzji I instancji ilość przejść jest niewystarczająca i wymaga uzupełnienia na etapie ponownej oceny, kiedy będą znane wszystkie rozwiązania techniczne inwestycji. Trafnie także GDOŚ uchylił pkt VII zaskarżonej decyzji i orzekł merytorycznie, w sposób prawidłowy uznając, że na etapie ponownej oceny należy również doprecyzować kwestie związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem wód opadowych i roztopowych oraz zabezpieczeń brzegów i skarp pionowych przed osuwiskami w rejonach: B., M. i N., ze wskazaniem dokładnych metod i pikietażu zastosowanych środków minimalizujących oddziaływanie inwestycji. Rozstrzygnięcia uchylające wskazane pkt. Decyzji I instancji i orzekające co do istoty były zatem uzasadnione i prawidłowe. Nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone przez art. 107 § 3 Kpa. W ocenie Sądu, organ orzekający w sprawie przeprowadził postępowanie administracyjne w zgodzie z art. 7 i art. 77 Kpa. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 62 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na Środowisko (Dz. U. z 2008 Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem (ust. 1) w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c, e) dostępność do złóż kopalin; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu. 2. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływanie przedsięwzięć na obszary Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. Jak wynika z akt sprawy w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko analizie poddano 3 warianty, natomiast do realizacji wybrano 3a - wariant społeczny, o długość wynosi 47,51 km, (5,5 km przebiega przez tereny leśne). Szczegółowa analiza wszystkich wariantów została przedstawiona w rozdziale 10 raportu, natomiast szczegółowy opis oddziaływania na poszczególne elementy środowiska z podziałem na etap budowy i eksploatacji w rozdziale 7 raportu. Przeprowadzona analiza wykazała, że wybrany wariant będzie w mniejszym stopniu oddziaływał na środowisko niż wariant 2a. W raporcie oceniono także wpływ planowanego przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska, ludzi oraz zabytki, przy uwzględnieniu przyjętych przez inwestora rozwiązań lokalizacyjnych, projektowych, technicznych, technologicznych, a także określono działania mające na celu zapobieganie oraz minimalizowanie ewentualnego negatywnego wpływu inwestycji na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi. Organ wyjaśnił ponadto, że analizowano także możliwość rozbudowy istniejącej drogi krajowej poprzez dobudowę drugiej jezdni. Jednakże takie rozwiązanie wiązałoby się z wyburzeniami budynków mieszkalnych w miejscowości B. i niemożliwe byłoby dotrzymanie dopuszczalnych poziomów hałasu, nawet po zastosowaniu ekranów akustycznych, a w przypadku budowy drugiej jezdni niemożliwe jest zastosowanie parametrów drogi klasy GP czyli drogi głównej ruchu przyspieszonego. Organy orzekające w sprawie w sposób przekonujący wyjaśniły, dlaczego wybrano do realizacji wariant 3a wskazując m.in., że w wariancie 2a, przebiegającym bliżej K., występuje pięć konfliktów przyrodniczych, w tym jeden znaczący i istotny, drugi o średnim znaczeniu, natomiast w przypadku wariantu 3a na tym samym odcinku występuje tylko jeden konflikt o kategorii "mało znaczący". Ponadto należy podkreślić, że przyjęty do realizacji wariant powstał po spotkaniach z mieszańcami w K., M., F., O. i L. we wrześniu 2008 r. W raporcie przeanalizowano wymagania o jakich mowa w art. 62 powołanej ustawy. Kwestionowana decyzja środowiskowa nałożyła także obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny środowiskowej dla tej inwestycji w ramach postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, doprecyzowując go przez wskazanie elementów, które w szczególności wymagają przeanalizowania. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 85 ooś. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie dodatkowe elementy, o jakich stanowi ten przepis. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień, które miałyby skutkować wyeliminowaniem jej z obiegu prawnego. Organ odwoławczy w sposób prawidłowy ocenił przedłożony przez inwestora raport o oddziaływaniu na środowisko. Raport uzupełniony aneksem zawierał wszystkie wymagane elementy, został sporządzony w sposób rzetelny i fachowy. Organ odwoławczy trafnie przeprowadził jego ocenę oraz odniósł się szczegółowo do podnoszonych w odwołaniach zarzutów. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło