IV SA/Wa 2020/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia Z. od decyzji Prezydenta W. nr [....] z dnia [...] kwietnia 2014 r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na remoncie i rozbudowie nabrzeża portowego w ramach zadania pn. "Modernizacja pochylni oraz terenu dawnej stoczni rzecznej w P.", na działkach ew. nr [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...], przy ul. [...] w Dzielnicy [...], którego Inwestorem jest Z. stwierdziło niedopuszczalność wniesionego odwołania. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że postanowieniem nr [....] z dnia [...] sierpnia 2014r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] marca 2014r. o odmowie Stowarzyszeniu Z.udziału na prawach strony, w postępowaniu administracyjnym, wszczętym na wniosek Z. złożony w dniu [...] września 2013r. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla powyższego przedsięwzięcia. Organ odwoławczy podkreślił, że z akt sprawy i decyzji wynika, że Stowarzyszenie Z. nie brało udziału w postępowaniu. Zgodnie zaś z art. 44 ust. 2 ustawy u udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko "Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. W ocenie SKO z uwagi na fakt, że postępowanie w sprawie nie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, odwołanie Stowarzyszenia Z. należało uznać za niedopuszczalne. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie Z. podnosząc zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus w związku z art. 10a dyrektywy 85/337/EWG poprzez jego niezastosowanie. Skarżący podniósł także, iż złożył do Sądu skargę również na postanowienie SKO w W. z dnia [....] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu środowiskowym. Skarżący wniósł także o zasądzenia zwrotu poniesionych kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Przede wszystkim należy podkreślić, iż Sąd bada legalność zaskarżonego aktu organu administracji publicznej według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż podnoszone przez skarżącego. Zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2003r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) w brzmieniu na dzień orzekania przez SKO, organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Wobec tego zgodnie z tym przepisem wystarczy, że organizacja ekologiczna, której celem statutowym była ochrona środowiska zgłosiła udział do postępowania stawała się uczestnikiem postępowania. Wobec tego organ nie wydawał dodatkowego postanowienia o dopuszczeniu do udziału takiego postępowania. Z akt sprawy wynika, że Stowarzyszenie Z. nie brało udziału w postępowaniu, jednak pismami składanymi w toku postępowania, wystąpiło z wnioskiem o przeprowadzenie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko. Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Pismem złożonym do organu w dniu [...] stycznia 2014 r. Stowarzyszenie Z. zgłosiło swój udział na prawach strony. Wobec tego skoro udziału społeczeństwa wymaga przeprowadzenie postępowania, gdzie przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku), a z akt sprawy wynika, że odstąpiono od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, Stowarzyszenie ekologiczne mogło zgłosić udział w postępowaniu na zasadach ogólnych – art. 31 K.p.a. Wniosek oparty na takiej podstawie Stowarzyszenie złożyło i wniosek ten został rozpoznany. Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. Prezydent W. odmówił S. udziału na prawach strony w toczącym się postępowaniu, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez SKO w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...]. Powyższe postanowienie SKO został uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2021/14. Wobec tego w dniu orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie istniało w obrocie prawnym jedynie nieostateczne i nieprawomocne postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r. o odmowie Stowarzyszeniu prawa udziału w toczącym się postępowaniu. Wobec tego w obrocie prawnym nie mogło pozostać postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, skoro nie istnieje ostateczne i prawomocne rozstrzygnięcie w kwestii odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Stwierdzić zatem należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozważyło czy w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istniało nieprawomocne postanowienie o odmowie udziału Stowarzyszeniu na prawach strony w toczącym się postępowaniu, zasadnym było stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. Uchybienie to, zdaniem Sądu, miało wpływ na wynik postępowania. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w pkt 1 sentencji. O kosztach, w pkt 2 orzeczono na podstawi art. 205 § 1 pkt 1 cyt. ustawy. Jednocześnie Sąd, ze względu na podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia uznał, za przedwczesne odnoszenie się do merytorycznych zarzutów skargi. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ zastosuje się do wytycznych w nim zawartych.