IV SA/Wa 2020/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kaja Angerman po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu radcy prawnego P. W. od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi O. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy postanawia: przyznać radcy prawnemu P. W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy, kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług oraz kwotę 12,60 dwanaście 60/100 ) złotych tytułem zwrotu udokumentowanych wydatków. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2015r. referendarz sądowy przyznał radcy prawnemu P. W. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwrot kosztów nieopłaconej pomocy w wysokości 240 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne oraz kwotę 55,20 zł tytułem 23 stawki podatku od towarów i usług, odmawiając zwrotu kwoty 12.60 zł z tytułu poniesionych wydatków w postępowaniu (koszt korespondencji). Pełnomocnik w dniu 20 listopada 2015r. złożył sprzeciw od postanowienia w przedmiocie przyznania wynagrodzenia. W ocenie sądu wydatki poniesione przez pełnomocnika świadczącego pomoc prawną z urzędu na korespondencję w toku postępowania związaną z kontaktem ze skarżącą i przesyłaniem pism procesowych, mieszczą się w pojęciu niezbędnych wydatków. Stosownie do treści art. 250 § 1 wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis art. 250 p.p.s.a. przewiduje więc, że zwrotowi na rzecz wyznaczonego z urzędu pełnomocnika oprócz kosztów zastępstwa procesowego, podlegają także wydatki, ale wyłącznie wydatki niezbędne i udokumentowane. Na gruncie definicji niezbędnych kosztów postępowania zawartej w art. 205 § 1 p.p.s.a. przyjmuje się, że w katalogu kosztów nie mieszczą się drobne wydatki, zwykle towarzyszące działaniom strony związanym z zainicjowanym postępowaniem sądowym przykładowo takie jak: koszty korespondencji, prowizje bankowe, koszty kserokopii dokumentów, odpisów pism. Strona prowadząca postępowanie osobiście, albo przez pełnomocnika niebędącego profesjonalistą nie może dochodzić zwrotu tego rodzaju wydatków. Ograniczenie to znajduje zastosowanie także w sytuacji, w której stronę reprezentuje ustanowiony z wyboru profesjonalny pełnomocnik. Stosownie do treści art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika zalicza wynagrodzenie pełnomocników, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego pełnomocnika, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Pełnomocnik bowiem zastępuje stronę, także w pokrywaniu drobnych, bieżących wydatków związanych z jej udziałem w postępowaniu. Skoro zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a. strona nie mogłaby się domagać zasądzenia zwrotu tych wydatków od organu, nie mogą stanowić one niezbędnych kosztów związanych z zastępowaniem jej przez profesjonalnego pełnomocnika, ani jego wydatków. W takiej sytuacji wydatki te, jako obciążające stronę zgodnie z ogólną zasadą samodzielnego ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., są pokrywane albo w ramach ustalonego wynagrodzenia pełnomocnika, albo zwracane pełnomocnikowi przez stronę. Jednak sytuacja pełnomocnika wyznaczonego z urzędu do reprezentowania strony w postępowaniu jest odmienna od sytuacji pełnomocnika profesjonalnego ustanowionego z wyboru przez stronę. Pełnomocnik z urzędu nie zawiera ze stroną umowy i nie ustala z nią swojego wynagrodzenia. W toku postępowania samodzielnie ponosi wszystkie niezbędne wydatki związane z toczącym się postępowaniem. Dlatego też przyznawane na podstawie art. 250 p.p.s.a. za udzieloną i nieopłaconą pomoc prawną koszty, obejmują również niezbędne i udokumentowane wydatki poniesione przez pełnomocnika z urzędu. Szczególne zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Zgodnie z § 15 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Przepis § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c stanowi, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji 240 zł. Natomiast stosownie do treści § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przed radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Należy wskazać, mając na uwadze treść powyższych przepisów, zwrot kosztów należnych z tytułu świadczenia nieopłaconej pomocy prawnej obejmuje także zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków pełnomocnika poniesionych w konkretnym postępowaniu. Pozycja ta stanowi odrębny element przyznawanych kosztów, z pewnością w sytuacji, gdy nie ma podstaw do podwyższenia stawki minimalnej opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego. W sytuacji, gdy istnieją podstawy do podwyższenia stawki minimalnej opłaty, nie można wykluczyć, że w konkretnej sprawie drobne wydatki poniesione przez pełnomocnika w toku postępowania, będą mogły być uwzględnione w ramach tej podwyższonej opłaty. W niniejszej sprawie jednak brak było podstaw do podwyższenia stawki minimalnej, gdyż nie uzasadniał tego ani niezbędny nakład pracy radcy prawnego, ani także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika ,dlatego należał przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie za zastępstwo prawne w kwocie 240 zł, podwyższając powyższą kwotę o stawkę podatku od towarów i usług. Z uwagi na udokumentowanie poniesionych niezbędnych kosztów wysyłki korespondencji do skarżącej oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należało pełnomocnikowi przyznać także zwrot kwoty 12,60 zł. Z uwagi na powyższe sąd na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 250 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 2 ustawy z dnia z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015. 658). orzekł jak w sentencji.