IV SA/Wa 2020/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę 1 U Z A S A D N I E N I E Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na pobór materiału żwirowego z koryta rz. Wisły na odcinku km [...] w miejscowości B., w ramach szczególnego korzystania z wód, uchylił pkt II. 4 oraz pkt II. 5 w/w decyzji i w tym zakresie zobowiązał uprawnionego do: II. 4. Nieprowadzenia wydobycia kruszywa w okresie od 15 kwietnia do 30 maja, z uwagi na okres tarła ryb i inkubacji ikry. II. 5. Prowadzenia robót wyłącznie za pomocą jednostek pływających, a w pozostałym zakresie przedmiotową decyzję utrzymał w mocy. Przedmiotowa decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej. W piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. A. K., prowadzący działalność gospodarczą pn. Przedsiębiorstwo Prywatne "[...] " zawarł wniosek o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na udrożnienie koryta rz. Wisły na odcinku km [...] w miejscowości B., doprecyzowany w piśmie z dnia [...] września jako wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór kruszywa z rz. Wisły na odcinku km [...]. W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. A. K. ograniczył wniosek poprzez wyłączenie z prac działek nr [...],[...] oraz [...], a pismem z dnia [...] lutego 2015 r. wniósł o zawieszenie postępowania. Postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia 10 marca 2015 r. na wniosek A. K. zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., po dostarczeniu przez wioskodawcę "[...] ". W wyniku rozpatrzenia przedłożonych materiałów, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Marszałek Województwa [...] odmówił udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na przedmiotowy pobór kruszywa, jednakże decyzja ta nie stała się ostateczna, bowiem w wyniku rozpatrzenia odwołania A. K., Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. uchylił przedmiotową decyzję, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ostateczną nie stała się również decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. udzielająca pozwolenia wodnoprawnego, od której odwołanie złożył również A. K. W wyniku kolejnego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Marszałek Województwa [...] udzielił pozwolenia wodnoprawnego na pobór materiału żwirowego z koryta rz. Wisły na odcinku km [...] w miejscowości B., w ramach szczególnego korzystania z wód. W warunkach udzielonego pozwolenia na wnioskodawcę nałożono szereg obowiązków, w tym m.in. zaniechania poboru kruszywa w okresie od 1 marca do 30 maja z uwagi na okres tarła ryb i inkubacji ikry; prowadzenia robót wyłącznie za pomocą jednostek pływających posiadających aktualne świadectwa zdolności żeglugowej; oznakowania chwytaka w celu zapewnienia poboru kruszywa na projektowanej głębokości; niezasypywania przegłębnień stanowiących miejsca zimowania ryb; wywozu kruszywa poza teren robót zastawami barek; prowadzenia robót w sposób umożliwiający korzystanie z drogi wodnej przez innych użytkowników. W decyzji odmówiono nałożenia na uprawnionego obowiązku partycypacji w kosztach zarybiania obwodu rybackiego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w związku z zaleceniem udokumentowania okresu tarła na analizowanym odcinku rzeki, Okręg PZW w K. wyjaśnił, że jest on zależny od wielu czynników ale z obserwacji z ubiegłych lat wynika, że tarło ryb jak i wędrówki tarłowe odbywają się od 1 marca do 31 maja, co stanowiło podstawę do nałożenia w decyzji obowiązku zaniechania robót w tym terminie. Odwołanie od powyższej decyzji, w części dotyczącej punktu II.4 oraz II.5, złożył A. K. uznając je za wadliwe. Organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór kruszywa z rz. Wisły na odcinku od km [...] prowadzona jest od prawie 4 lat i akta tej sprawy analizowane były przez organ odwoławczy już kilkakrotnie. Operat wodnoprawny sporządzony został w czerwcu 2013 r., i na przestrzeni lat wnioskodawca przedkładał do niego uzupełnienia. W decyzji z dnia [...] stycznia 2016r. Marszałek Województwa [...] uznał za prawidłowe wnioski wynikające z opracowanej Analizy równowagi hydrodynamicznej, że pobór kruszywa nie będzie wpływał na zmianę reżimu hydrologicznego, na zmianę ciągłości rzeki zapewniającej funkcjonalność korytarza ekologicznego, ani na warunki morfologiczne istotne z punktu widzenia jakości ekologicznej rzeki i udzielił pozwolenia na pobór kruszywa, nakładając na uprawnionego szereg obowiązków. Uchylając tą decyzję, i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, Prezes KZGW w decyzji z dnia 30 sierpnia 2016 r. zwracał uwagę na potrzebę udokumentowania bezwzględnego zakazu wykonywania prac w okresie od 1 marca do 31 maja, z uwagi na okres tarła. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podziela stanowisko skarżącego, że pismo Okręgu PZW w K. z dnia 19 września 2016 r. nie udokumentowało występowania tarła w okresie od 1 marca do 31 maja, a ponadto nie omawia tego zjawiska w odniesieniu do przedmiotowego odcinka rzeki Wisły. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uznał zasadność uwagi zgłoszonej przez A. K. Jednak podany w piśmie PZW przełom kwietnia i maja, będący czasem rozrodu szczupaka, bolenia, jazgarza i okonia na większości naszych akwenów oraz maj, jako okres tarła płoci, leszczy i sandacza, organ uznał za możliwy do przyjęcia również w odniesieniu do rozpatrywanego odcinka rz. Wisły, i w oparciu o powyższe zreformował pkt II. 4 rozpatrywanej decyzji, ograniczając czas wyłączony z możliwości prowadzenia prac do okresu od 15 kwietnia do 30 maja. Za zasadna ocenił organ odwoławczy również uwagę dotyczącą braku podstaw prawnych do wprowadzenia wymogu posiadania przez jednostki pływające aktualnych świadectw zdolności żeglugowej, bowiem taki obowiązek wynika z przepisów odrębnych. Do nałożenia takiego obowiązku nie uprawnia przepis art. 128 ust. 1 Prawa wodnego, w myśl którego w pozwoleniu wodnoprawnym nakłada się obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności obowiązki: wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa, narażonych na szkody; wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego, a także wykonania niezbędnych przedsięwzięć ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy zreformował decyzję również w tym zakresie i wykreślił z punktu II. 5 decyzji warunek posiadania aktualnego świadectwa zdolności żeglugowej. W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że przy przestrzeganiu warunków określonych w zreformowanym punkcie II decyzji, możliwy jest pobór kruszywa na odcinku km [...] Wisły. Skargę na decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K. zaskarżając decyzję w części tj. w zakresie zmienionego punktu II.4 decyzji organu I instancji i wniósł o jej uchylenie w zaskarżonym zakresie, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji w zakresie punktu II.4, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zarówno decyzja organu I instancji, jak organu II instancji określające różne okresy ochronne, zostały wydane w sposób arbitralny, bez przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego w tym zakresie. Lektura decyzji organów nie pozwala na stwierdzenie, jakimi przesłankami te organy się kierowały i w oparciu o jaki materiał dowodowy swe ustalenia poczyniły. W szczególności nie została wykonana żadna ekspertyza specjalistyczna, z której miałoby wynikać, czy, a jeśli tak, to w jakim okresie dochodzi do tarła ryb i inkubacji ikry na odcinku koryta rzeki Wisły, którego dotyczy decyzja. W ocenie Skarżącego nie jest to ani wiedza powszechna, ani znana z urzędu organowi, ani z innych wiarygodnych źródeł, albowiem dotyczy materii na tyle specjalistycznej, że jej zbadanie wymaga dysponowania wiadomościami specjalnymi. Organ nie może się stawiać w pozycji biegłego i dokonywać samodzielnie ustaleń, które mogą być poczynione jedynie w drodze opinii biegłego. Nie może w sposób dowolny i arbitralny określać okresów ochronnych bez oparcia się o wiarygodne i specjalistyczne dane. Dokonując zaś tego dopuszcza się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w konsekwencji czego doszło do nienależytego ustalenia w sprawie stanu faktycznego, w oparciu o który została wydana błędna decyzja. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] kwietnia 2017 r. w części zaskarżonej nie narusza przepisów prawa w stopniu, który miał wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, iż skarżący twierdzi, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego w zakresie w jakim organ uchylił pkt II.4 decyzji organu I instancji i orzekł co do istoty o zakazie prowadzenia wydobycia kruszywa w okresie od 15 kwietnia do 30 maja z uwagi na okres tarła ryb i inkubacji ryb, zostało oparte na dowolnej ocenie organu. W ocenie sądu stanowisko organu, który udzielił skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na pobór materiału żwirowego z koryta rzeki Wisły z tak określonym warunkiem realizacji przedsięwzięcia nie wynika z dowolnego działania organu, a z uwzględnienia zasady zarówno legalizmu, jak też racjonalnego wyważenia interesu strony i interesu społecznego (art. 7 kpa) oraz zasady prewencji i zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu na środowisko (art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska). Organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakimi przesłankami kierował się przychylając się częściowo do stanowiska wnioskodawcy wyrażonego w odwołaniu, a jednocześnie utrzymując wymóg dotyczący zakazu prowadzenia działalności w skróconym okresie (od 15 kwietnia do 30 maja). Tym samym należy uznać, że wbrew twierdzeniu skarżącego organ przedstawił racjonalną argumentację jaką kierował się ustalając przedmiotowy zakaz. Skarżący upatruje dowolność działania organu w tym, że oceny przesłanek do wprowadzenia zakazu organ nie oparł na specjalistycznej ekspertyzie, która dowodziłaby potrzeby wprowadzenia tego rodzaju ograniczenia ze względu na udokumentowanie zjawiska tarła ryb i inkubacji ikry na tym konkretnym odcinku rzeki Wisła. Organ w istocie nie uznał za potrzebne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność występowania zjawiska tarła ryb, poprzestając na ocenie, iż wystarczająca w tym zakresie była informacja pochodząca od Związku Wędkarskiego w K. W ocenie sądu stanowisko to było zasadne i nie naruszało przepisów postępowania. Należy podkreślić, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 75 kpa dowodem w sprawie może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Informacja pochodząca od Związku Wędkarskiego z pewnością nie jest sprzeczna z prawem, a więc mieści się w kategorii ewentualnych dowodów. Oparta jest na doświadczeniach podmiotu, z którego działalnością związana jest obserwacja zjawisk dotyczących ryb, w tym możliwych dla nich zagrożeń. Organ dokonał analizy przydatności przedstawionych informacji dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i uwzględnił tylko te informacje, które rzeczywiście miały znaczenie w sprawie. Wykorzystał więc istotną informację, że na większości polskich akwenów tarło szczupaka, bolenia, jazgarza i okonia odbywa się na przełomie kwietnia i maja, natomiast płoci, sandacza i leszcza w maju. Ta oparta na doświadczeniu życiowym informacja dotycząca konkretnych gatunków ryb była wystarczająca do podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie wprowadzanego dla wnioskodawcy ograniczenia z uwzględnieniem zarówno zasady przezorności przy umożliwieniu podejmowania działań mogących negatywnie wpływać na środowisko, jak też prawidłowego wyważenia interesu strony i interesu społecznego. Niesłuszny jest zatem zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 kpa, wynikających z uzasadnienia skargi. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, zebrał i ocenił materiał dowodowy przez pryzmat interesu społecznego wyrażonego w obowiązujących przepisach prawa. Tym samym wprowadzenie zakazu wydobycia kruszywa w okresie od 15 kwietnia do 30 maja nie było wynikiem dowolnego pominięcia słusznego interesu strony postępowania, a rezultatem zastosowania obowiązującej normy prawa materialnego (art. 128 ust. 1 ustawy Prawo wodne obowiązujący w dacie wydania decyzji). Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.